afb. A.F.A.M. Wetzer, 14 juli 2007
Sint Jan (algemeen) (Torenstraat 6)

Bouwmeester: Alart du Hamel

Met de inname van 's-Hertogenbosch in 1629 door Frederik Hendrik, was de St. Janskathedraal, evenals alle andere kerkelijke gebouwen in de stad, geconfisceerd door de Staatse bezetting, die de uitoefening van de katholieke godsdienst verbood. De kerk werd hierna bestemd voor de protestantse eredienst, een situatie die heeft geduurd tot 1810. Daarnaast werd de kerk ook gebruikt voor een aantal minder religieuze zaken. Zo diende één van de straalkapellen tot brandspuitstalling.
Hoewel de St. Jan in de achttiende eeuw in hoofdlijnen wel de huidige vorm bezat, zijn er toch een aantal verschillen aan te wijzen. Allereerst verkeerde de kerk tegen het eind van de achttiende eeuw in een bijzonder slechte staat van onderhoud; pas in 1858 zou een begin worden gemaakt met het herstel van de basiliek - een restauratie die in feite pas in 1985 zou worden afgesloten. Door de staat van verwaarlozing waarin de kerk zich bevond, ontbraken op vele plaatsen natuurstenen ornamenten, en was de resterende detaillering sterk aangetast.
Zo waren de ramen in 1794 nog niet voorzien van de schitterende neo-gotische traceringen: een sobere invulling van houten raamroeden vulde de vensteropeningen. Ook het portaal van de het dwarsschip aan de Parade was minder uitbundig van detaillering dan we nu gewend zijn.
Een ingrijpender verschil is aan te wijzen op de plaatsen waar de zijbeuken aansluiten op kapellen aan weerszijde van de toren: hier bevonden zich tot in de negentiende eeuw bakstenen gevels. De St. Janstoren is na de restauratie (1975-1982) hersteld in de gedaante waarin hij tussen de zeventiende en negentiende eeuw het stadsbeeld heeft bepaald.
Historische Maquette 's-Hertogenbosch Stad & Vesting

Drie ramen en twee restauraties
Door Henny Molhuysen

De hoofdtoegang van St.-Jan was eigenlijk anders gepland: niet onder de romaanse toren met gotische spits, maar tussen twee hoge torens in. Vandaag kijken we naar het noordportaal, 'de voorgevel aan de Hinthamerstraat'.

In het midden van de vijftiende eeuw was het noordtransept van de nieuwe gotische Sint-Jan klaargekomen. Het priesterkoor en de straalkapellen waren al gereed, maar de romaanse, oude Sint-Jan stond er nog steeds, ter hoogte van het huidige schip van de kerk. Philips de Goede schonk in de kerk rond 1448-1449 een gebrandschilderd glas dat ongetwijfeld als hoogtepunt van de bouw gold. In 1450-1451 voltooide de glasschilder Jan van Lent dit werk.
Een volgende stap in de bouwfase van dit portaal was het beschilderen van het gewelf, dat in de jaren daarna plaatsvond.
Waarschijnlijk via het noorderportaal betraden in 1481 keizer Maximiliaan, zijn zoontje Philips (de Schone) en tal van edelen de kerk, toen zij er het Kapittel van het Gulden Vlies hielden. De bouwactiviteiten aan de Sint-Jan waren toen nog in volle gang, maar via deze ingang maakte men kennelijk de mooiste entree in de kerk.
Beschietingen tijdens het beleg van Maurits rond de stad waren er in 1602 de oorzaak van dat het raam gerestaureerd moest worden. In de loop der tijden is het raam toch verdwenen en vervangen door blank glas. Eveneens verdwenen de afbeeldingen in het gewelf onder de witkalk. Maar met de teruggave van de kerk aan de katholieken in het begin van de negentiende eeuw werd door de gelovigen ook gedacht aan een restauratie van de sterk verwaarloosde kerk naar dat wat zij eens geweest was: het gotische middelpunt van kerkelijk 's-Hertogenbosch.

Restauratie

In het midden van de negentiende eeuw begon de restauratie van de Sint-Jan. Architect Veneman maakte in 1859 het ontwerp voor het noorderportaal. De toegangsdeur via dit portaal was geheel in neo-gotische stijl vervaardigd. In elk van de beide ingangen hing men een dubbele eikenhouten deur met neo-gotisch snijwerk.
Een nieuw restauratie bleek uit onderzoekingen in de jaren vijftig noodzakelijk. Daarom kwamen er in 1961 opnieuw steigers rond het noordertransept.
Gevaarlijke, loszittende onderdelen werden het eerst verwijderd, daarna konden de werkzaamheden beginnen.
Het beeldhouwwerk werd door J. de Bresser uitgevoerd en het werk kwam in 1967 gereed.

Brabants Dagblad donderdag 24 oktober 1996
 

Barokke preekstoel en orgelkas, gotische koperen doopvont, Antwerps altaarretabel uit ca 1500, gotische gesneden koorbanken, tochtportalen uit de 17e eeuw, 17e eeuwse schilderijen, laatgotische en 17e eeuwse kroonluchters, en in de laatste jaren nog met opmerkelijke stukken uitgebreid; laatbarokke biechtstoelen, 16e en 17e eeuwse beelden en schilderijen. Voorts vele grafzerken, een epitaaf en het grafmonument van bisschop Masius en enkele muurschilderingen. In het orgel gedeeltelijk 17e eeuws pijpwerk, vervaardigd door Florent Hocque, Galtijs Germers en Germer Galtijs.

Bossche Monumenten in Beeld
 

Torenstraat 6
Kathedrale basiliek van St. Jan Evangelist. Grote vijfbeukige Brabants gotische kruisbasiliek met kooromgang en straalkapellen, middentoren en westtoren, sacristieen, kapittelhuis, stadskomme, devotiekapellen en doopkapel.
Westtoren uit plm.1280, door begonnen plm.1370 door Willem van Kessel, voortgezet door Alard du Hamel en Jan Heyns, vervolgens Jan I en II Darkennes. plm. 1550 bouw gestaakt. Restauratie van 1860 tot 1939 en 1949 tot heden.
De rijke inventaris (barokke preekstoel en orgelkas, gotische koperen doopvont, Antwerps altaarretabel uit plm.1500, gotisch gesneden koorbanden, tochtportalen uit XVII, XVIIe eeuwse schilderijen, laatgotische en XVIIe eeuwse kroonluchters enz.) in de laatste jaren nog met opmerkelijke stukken uitgebreid (laatbarokke biechtstoelen, XVIe en XVIIe eeuwse beelden en schilderijen).
Voorts vele grafzerken, een epitaaf en het grafmonument van bisschop Masius en enkele muurschilderingen. In de orgelkas uit 1620 een orgel met Hoofdwerk, Bovenwerk, Rugpositief en vrij Pedaal, in 1787 gemaakt door A.F.G. Heyneman. Heyneman gebruikte pijpwerk van voorgaande orgelmakers: F. Hocque uit 1622, Galtus en Germer van Hagerbeer uit 1634. Het Heyneman-orgel werd in 1902 en 1953 totaal omgebouwd. In 1980 volgde reconstructie van het Heyneman-orgel, waarbij blaasbalgen, windladen en tractuur werden vernieuwd.

(adres: Torenstraat 18; datum: 21 februari 1991; kadastraalnr: H 821, 822; monumentnr: 21879)

Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 

Sint-Jan in de wijn
Door Henny Molhuysen

Anderhalve eeuw lang, van circa 1380 tot ongeveer 1525, is er aan onze gotische Sint-Jan gebouwd. Talloze ambachtslieden uit 's-Hertogenbosch, maar ook uit de verre omtrek, waren bij deze bouw betrokken. Enige namen van deze kunstenaars kennen wij; de meeste zijn ons onbekend. De archivalia van de kerk zijn ons niet bewaard gebleven.
Sommigen kennen wij, zoals Aert van Tricht, de Maastrichtse geelgieter die in 1492 een koperen doopvont voor de kerk vervaardigde van drieënhalve meter hoog en een gewicht van ruim zeshonderd kilo.
De Sint-Jan had behoefte aan een beeld van de apostel Johannes, aan wie de kerk was toegewijd. Hoewel 's-Hertogenbosch tal van bekende zilversmeden kende, keek men voor sommige opdrachten toch buiten de stadsmuren. Zo vervaardigden bijvoorbeeld Antwerpse goud en zilversmeden het cadeau voor Filips de Schone, dat hem in 1482 in 's-Hertogenbosch aangeboden werd bij zijn intrede als hertog van Brabant.
Ruim tien jaar later gaven de Bosschenaren een Keulse zilversmid opdracht het zilveren beeld van Johannes, bestemd voor de St.-Jan, te maken. In 1495 was het klaar. Nu moest het nog naar 's-Hertogenbosch vervoerd worden. Dat was gemakkelijker gezegd dan gedaan. Want hoewel het in de stad veilig was, op het platteland was dat bepaald niet het geval. Gelderse soldaten struinden de Meierij af en overvielen nogal eens kooplieden. Dat risico kon men niet lopen, zeker niet met zo'n duur beeld.
De kroniekschrijver Cuperinus verhaalt ons, hoe men dit probleem oploste. In Keulen stopte men de zilveren Johannes in een ton. Deze ton werd vervolgens in een vol vat wijn verborgen. Zou men het transport nu overvallen, dan werd de wijn ontdekt, maar van het beeld wist men niets...
In 1495 kwam de zilveren Sint-Jan veilig in 's-Hertogenbosch aan. Sedertdien werd het in de Bossche processies meegedragen. Tot 1629. Na de verovering van 's-Hertogenbosch door Frederik Hendrik werd een groot deel van de kerkschat naar het zuiden vervoerd. Waarschijnlijk ook de zilveren St.-Jan. Veel van deze kostbare voorwerpen werden verkocht en omgesmolten. Zo zal de Bosch-Keulse zilveren Johannes aan zijn einde zijn gekomen.

Brabants Dagblad donderdag 24 september 1987
 

De middentoren
Door Henny Molhuysen

Boven de bekende koepel van de Sint-Jan in Den Bosch stond vóór 1584 een hoge middentoren.

Op 10 juli 1584 is Willem van Oranje in Delft doodgeschoten door Balthasar Gerards. Velen vreesden (andere hoopten) dat daardoor de strijd in de Nederlanden, de leider van de opstand tegen Spanje was immers niet meer in leven, zou worden gestaakt. Dat was echter niet het geval: pas in 1648 zou er definitief vrede komen.
Niet iedereen in de Nederlanden was dezelfde dag op de hoogte van de moord. De berichtgeving in het algemeen en wegens de oorlogstoestand in het bijzonder, zorgde ervoor dat het bericht zich maar langzaam verspreidde. Pas twee wken (25 juli) later is het in Den Bosch bekend geraakt. Het leidde tot een opgewekte stemming in de stad. De Bosschenaren vonden dat Willem een terechte straf gekregen had en zij wilden God danken dat de eenheid in de Nederlanden wellicht spoedig hersteld zou zijn en dat het katholieke geloof zou terugkeren. Op 25 juli 1584 werden daarom 's middags in de Sint-Jan plechtig het 'Te Deum Laudemus' gezongen.
Die bewuste 25e juli was een warme, drukkende dag. Niemand verwonderde er zich dan ook over dat er 's avonds een zwaar onweer losbarstte. Tijdens het noodweer, om ongeveer elf uur, trof een bliksem de hoge middentoren van de Sint-Jan. Deze toren was van hout gemaakt en bekroond met een groot koperen beeld van Sint-Jan. De gehele toren vloog in brand en brandde geheel uit. Het onder de toren staande oxaal en een aantal altaren werden vernield. Omdat de brandende toren op het middenschip viel, raakte ook het dak van de kerk en de westelijke toren in brand. Met veel lawaai vielen de grote klokken naar beneden. Brandend lood gutste via de waterspuwers op straat. De reusachtige brand was zelfs te zien in Utrecht en Antwerpen. De wakker geschrokken Bosschenaren trachtten het vuur te blussen. Pas om 2 uur 's nachts slaagden zij daarin.
Sommigen zagen een Godsoordeel in de brand: door een dankdienst in de kerk wegens de moord te houden riep Den Bosch immers Gods straf op.
Op 31 juli 1584 had er een collecte plaats in de stad om te komen tot herbouwen van de toren. In alle kerken waren speciale offerblokken geplaatst. Er werd weliswaar geld opgehaald, maar de hoge toren - hoger dan de bestaande westtoren - is niet meer herbouwd.

Brabants Dagblad donderdag 1 december 1988
 

Toeristen in Sint-Jan
Door Henny Molhuysen

Het is paasvakantie en mooi weer. Dat betekent dat velen erop uit trekken. Op de Bossche terrsjes zijn vele vreemdelingen te zien. Varen door de Binnendieze kunnen zij nog niet; wel een bezoek brengen aan de Sint-Jan. Stadsgidsen van de Vrienden van Den Bosch en de VVV leiden bezoekers rond en bezoeken eveneens de kathedraal. Individuele toeristen kunnen in de Sin-Jan terecht bij de leden van de ontvangstgroep (geel-rode banden) en bij de vrijwilligers van de ordedienst) (geel-witte banden om de arm) met hun vragen over de kerk. Het zal nog wel drukker worden, bijvoorbeeld tijdens de meimaand of in de grote vakantie.
Bezoekers zijn niet welkom in de Sacrementskapel ('alleen toegang voor gebed'), terwijl er - en dat is te begrijpen - verzocht wordt tijdens de diensten niet rond te lopen.
Eind augustus 1953, op het einde van de vakantieperiode, hield plebaan Van Susante een preek. Hij sprak toen onder andere over de 'toeristen'. '...doet het ons dan niet pijn, dat in die gezalfde muren werden ingegrift de meest lage en ordinaire woorden met tekeningen erbij, zodat dit gedeelte van de muur geheel moest worden afgeschaafd. Als gij dit alles weet, dan zult ge begrijpen waarom bewaking van de kerk nodig is, en dan zult ge de lasten en ongemakken, die zulk een bewaking ook voor u met zich meebrengen, weten te billijken en te dragen'.
Enkele dagen na deze preek verscheen er in de Volkskrant een artikel onder de kop 'Toeristen misdragen zich in de Sint-Jan'. De journalist had het over toenemd vandalisme, het krassen van obscene woorden in de muren. Er werd gesproken over een vrouw in aanstootgevende kleding die op het altaar zittend een sinaasappel had opgegeten. Stompjes kaars werden door de kerk gegooid. En zo nog meer.
Kranten schreven elkaar na en vergrootten de voorvallen. Er zouden diefstallen hebben plaatsgevonden en tegen de pilaren geürineerd zijn. De krantenberichten hielden niet bij de grens op en een Duits dagblad kon zijn lezers zelfs meedelen dat de kerk wegens het toenemend vandalisme enkel tijdens erediensten geopend zou zijn. Al deze sterke overdrijvingen, ten onrechte gehaald uit de preek van mgr. Van Susante.
Bezoekers blijven welkom in de Sint-Jan. Hetzij om Maria even een klein bezoekje te brengen in haar kapel, hetzij om het middeleeuwse gebouw te bekijken en de schoonheid ervan te bewonderen. Vrijwilligers lopen er rond om alles in goede banen te leiden (denkt u maar eens aan de drukte tijdens de bezoeken aan de kerststal). Maar zij doen zich niet als 'bewakers' voor.

Brabants Dagblad donderdag 30 maart 1989
 

Dodelijk ongeluk
Door Henny Molhuysen

Het is deze week druk in de Sint-Jan. Traditioneel bezoeken duizenden tussen Kerstmis en Driekoningen de kerk, voornamelijk om er de kerststal te bewonderen. Daarna maken de bezoekers misschien nog even een kort bezoekje aan Maria en een korte wandeling door de kathedraal.
Voor velen is het een jaarlijks bezoek. De verwondering is er steeds weer over het feit dat zo'n vijf, zes eeuwen geleden onze voorouders tot de bouw van zulk een monument in staat waren. Niet met de technische hulpmiddelen uit de twintigste eeuw, maar met menskracht kon de bouw gerealiseerd worden. Met de bouw van de gotische kerk werd in 1380 gestart, terwijl zo'n anderhalve eeuw later de kerk voltooid was op een wijze zoals wij die nu kennen. De plannen voor de bouw van twee gotische torens aan de westzijde werden niet gerealiseerd, terwijl een hoge vieringstoren in 1584 verbrandde.
Bij de bouw zullen ongetwijfeld een of meer ambachtslieden het leven verloren hebben. Gegevens daarover zijn ons niet bekend. Wel weten we van een merkwaardig voorval dat in het begin van de zestiende eeuw, toen de kerk bijna gereed was, moet hebben plaatsgehad.
Er werd hard gewerkt. De bouw verkeerde in een eindfase en vele ambachtslieden waren actief bezig. Er ging echter iets mis. Een van de werklieden die boven op het dak werkte, maakte plotseling een misstap en gleed uit. Hij kon zich nergens aan vastgrijpen en viel naar beneden. Hij zal wel een ijselijke gil geslaakt hebben, maar vóór iemand zich dat op de begane grond realiseerde... Juist op dat ogenblik passeerde een Bosschenaar de Sint-Jan. De ambachtsman viel bovenop de ongelukkige passant. Deze laatste was op slag dood, terwijl de werkman wonderwel niets mankeerde.
De familie van de overledene diende evenwel een klacht in bij het Bossche stadsbestuur - dat ook als rechter fungeerde - wegens doodslag op hun familielid. Het stadsbestuur nam de klacht serieus en hoorde vele getuigen. Maar hoe te beslissen? De uitspraak van de schepenen luidde als volgt: inderdaad was het de schuld van de ambachtsman dat de toevallige passant om het leven was gekomen. Daarom zou één van de nabestaande van de overledene in staat gesteld worden om bovenop de Sint-Jan te klimmen. De ambachtsman moest beneden naast de kerk gaan staan. Het familielid mocht zich dan vanaf de kerk naar beneden laten vallen, bovenop de werkman. Op die manier zou recht gedaan worden.
De familie van de overledene was echter niet zo gelukkig met dit vonnis en trok haastig de aanklacht in.

Brabants Dagblad donderdag 28 december 1989
 

?

C.F.X. Smits

De Bossche kathedraal
Van onzen tijd 8 (?) 49-69
1853

C.R. Hermans

Geschiedenis over den bouw der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch. Met een platten gronden de voornaamste afmetingen der kerk
De Katholiek 2 (1853) 1-21
1856

J.C.A. Hezenmans

St. Jan van 's Hertogenbossche
Volksalmanak voor de Nederlandsche katholieken (1856) 238-250
1861

Eyck van Zuylichem

Over de St. Janskerk te 's-Hertogenbosch en den Dom te Utrecht
Algemeene konst- en letterbode 49 (1861) 1-8
1866

J.C.A. Hezenmans

Een hoofdstuk uit de geschiedenis der St Janskathedraal in 's Hertogenbosch
Volksalmanak voor Nederlandsche Katholieken. In het jaar O.H. 1867 (1866) 37-60
1868

Redactie

De St. Janskerk te 's Hertogenbosch
De katholieke illustratie 21 (1868/1869) 163-166
1870

L.H.C. Schutjens

Geschiedenis van het Bisdom 's-Hertogenbosch
Sint Michielsgestel 1870-1876
1884

H.J. Allard

Mr. Willem Bilderdijk, beneficiant der Bossche St. Janskerk
Studiën op godsdienstig, wetenschappelijk en letterkundig gebied 23 (1884) 3-21
1886

J.C.A. Hezenmans

Anniversarium van het oude kapittel der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch
Algemeen Nederlandsch familieblad 31 (1886) 132-138
1890

L.C. Hezenmans

Het schip der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch
Bouwkundig tijdschrift 10 (1890) 5-6
1897

L. Cloquet

Les grandes cathédrales du monde catholique
Société de St. Augustin, Desclée, de Brouwer et cie. Lille 1897
1905

A.W. Weissman

De St. Janskerk in Den Bosch
Elseviers maandschrift 11 (1905) 305-315
1908

Jan Mosmans

De gebroeders Donkers en de St. Janskerk te 's-Hertogenbosch
Taxandria 15 (1908) 141-147
1908

C.F.X. Smits

L'iconographie extérieure de la cathedrale de Bois-le-Duc
Revue de l'art chrétien (1908) 1-16
1910

Sasse van Ysselt

De voorname huizen en gebouwen van 's-Hertogenbosch
('s-Hertogenbosch 1910-1914) I 22, 239; III 167
1910

L. van Gorkum

Sint Jan van 's Hertogenbosch 1810 - 8 december - 1910
Van onzen tijd 8 (1910/1911) 57-58
1910

Redactie

Teruggaaf der St.Janskerk te 's-Bosch aan de Katholieken
Noordbrabantsch Dagblad zaterdag 9 april 1910
1911

X. Smits

Twee kiekjes
Sint-Lucas 9 (1911) 273-277
1920

F.W. Drijver

De St. Jans kathedraal te 's-Hertogenbosch
Buiten 20 (1920) 340-341
Buiten 30 (1920) 352-353
Buiten 31 (1920) 364-367
Buiten 32 (1920) 376-377, tot blz 381 nog foto's
1921

Xavier C.F. Smits

De kathedraal van 's-Hertogenbosch
Missa in die festo Alph. Diepenbrock. 's-Hertogenbosch 3 juli, 26 juni, 7 juli 1921
St. Jan ('s-Hertogenbosch 1921) 25-39
1922

Jan Mosmans

Bouwgeschiedenis der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch. 2e hoofdstuk. Reconstructie der Romaansche kerk
Oudheidkundig jaarboek (Utrecht 1922) 19-37
1923

Vincent Cleerdin

De kathedrale kerk van St. Jan te 's Hertogenbosch
Opgang 108 (1923) 222-241, 245-256, 269-282
1923

Vincent Cleerdin

De kathedraal van 's-Hertogenbosch
Provinciale Noordbrabantsche 's-Hertogenbossche courant 297 (1923) 1-3
1923

Jan Mosmans

De oudste St. Janskerk
Provinciale Noordbrabantsche 's-Hertogenbossche courant 297 (1923) 4-7
1925

Jan Mosmans

Wegwijzer voor bezoekers der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch
Mosmans. 's-Hertogenbosch 1925
1929

Vincent Cleerdin

Het geheim van den bouwmeester
Sagen van Brabant
Brusse (Rotterdam 1929) 22-36
?

Jan Mosmans

De luister van St. Jan
Ter Veer. 's-Hertogenbosch 193?
?

Vincent Vleerdin

De kathedraal van 's-Hertogenbosch = The cathedral of Bois-le-Duc = Die Kathedrale van Herzogenbusch, Holland = Bois-le-Duc et sa cathedrale
Bureau voor Vreemdelingen-Verkeer ('s-Hertogenbosch 193?)
1931

Vincent Vleerdin

De sagenschat der kathedrale basiliek
De katholieke vrouw 10 (1931) 154-155
1934

Xavier Smits

De kathedrale basiliek van Sint Jan
Programmaboek van den zesden Nederlandschen katholiekendag te 's-Hertogenbosch op 23-24 juni 1934
(Den Bosch 1934) 37-39, 41-43, 45-47
1935

Jan Mosmans

Een letterbalustrade aan de Sint Janskerk te 's-Hertogenbosch
Oudheidkundig jaarboek 3/4 (1935) 77-83
1936

Redactie

De Sint Jan te 's-Hertogenbosch en het grondplan van Amiens
De Handelingen van het 3e Congres voor Algemeene Kunstgeschiedenis. Gent 16 - 17 en 18 april 1936
s.n. (Gent? 1936?) 47-51
1936

Jan Mosmans

Hoog bezoek aan de St. Jan
De 8 Bossche dagen.
s.n. ('s-Hertogenbosch 1936) 13-17
1941

H. Thunissen

De Bossche kathedraal als monument van bouwkunst en beeldhouwkunst
Handelingen van het provinciaal genootschap van kunsten en wetenschappen in Noord-Brabant 1941
s.n. (s.l. 1941) 73-101
1941

Jan Mosmans

Het grootste kerkgebouw van Nederland. De Sint-Janskerk te Den Bosch
Ons Zuiden 1941 - 27 februari
1941

Jan Mosmans

Stichtelijk, leerzaam en bizar: het beeldwerk der Sint Jan
Ons Zuiden 6 (1941)
1941

Martien Coppens, pater Concordius

Gedachten in steen. De kathedrale basiliek van St. Jan te 's-Hertogenbosch. Fotographisch gezien. Met inleidende beschouwing van pater Concordius van Goirle
N.V. Spaarkas voor belegging in R.K. kerkelijke leeningen (Utrecht 1941)
1946

Martien Coppens

Thoughts in stone. St. Jan's Holland's most glorious cathedral
Elsevier (Amsterdam 1946)
1949

Bertus Aafjes

Op het wonderlijkste dak van de wereld
Bertus Aafjes ('s-Hertogenbosch 1949)
1957

Frans van Valderen

Een praatje over de St. Jan te 's-Hertogenbosch
1962

R.R. Post

De visitatie van de St.-Janskerk te 's-Hertogenbosch door bisschop Franciscus Sonnius in het jaar 1568
Archief voor de geschiedenis van de katholieke kerk in Nederland 3 (1962) 10-27
1962

C.J.A.C. Peeters

Wildemannen in Den Bosch
Bulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond 1 (1962) 43-74
1971

Redactie

Gids voor een bezichtiging van de Sint Jan op eigen gelegenheid
Kerkbestuur St. Jan 's-Hertogenbosch ('s-Hertogenbosch 1971)
1972

P. Felix Teulings

Guide pour une visite individuelle de Saint-Jean
s.n. ('s-Hertogenbosch 1972)
1973

J.A.C. Tillema

Victor de Stuers en de Sint Jan van Den Bosch
Bulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond 4 (1973) 117-130
1973

C. Peeters

De Sint Jan van Den Bosch in de negentiende eeuw, een geschiedenis van goede bedoelingen
Bulletin van de Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond 4 (1973) 132-146
1973

Jan van de Hulsbeek

700 jaar zang in de Sint Jan
s.n. (s.l. 1973)
1974

Max Paumen

De St. Jan van Den Bosch
De Ruiter (Gorinchem 1974)
1975

J.W.M. Peijnenburg

Het godsdienstig leven en de St. Jan tot 1629. Lezing voor de "Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch"
J.W.M. Peijnenburg ('s-Hertogenbosch 1975)
1975

Redactie

38 gouden jubilarissen in de St.-Jan
Brabants Dagblad woensdag 16 juli 1975 (affiche, foto)
1975

Redactie

Van Doorn op St.Jan
Brabants Dagblad vrijdag 12 september 1975 (foto)
1975

Redactie

Nieuwe spits op Sint Jan
Brabants Dagblad woensdag 19 november 1975 (foto)
1976

Harry Beekwilder

't Muurke bij de St. Jan
Brabants Dagblad zaterdag 10 januari 1976
1978

J.W.M. Schellekens

Gids voor een korte rondgang door en om de St. Jan
s.n. ('s-Hertogenbosch 1978)
1979

C. Peeters

De Sint Jan van Den Bosch en de neogotiek
'Naar gothieken kunstzin'. Kerkelijke kunst en cultuur in Noord-Brabant in de negentiende eeuw.
s.n. ('s-Hertogenbosch 1979) 87-98
1981

Lucas van Dijck

Muziek in de St Janskerk in de late middeleeuwen
Het Gulden Vlies | 's-Hertogenbosch ten tijde van het 14e Kapittel van het Gulden Vlies, 1481
Kring "Vrienden van 's-Hertogenbosch" (1981) 48-50
1982

Peter-Jan van der Heijden

De gotische Sint Jan
Bossche Bouwstenen ('s-Hertogenbosch 1982) V 3-17
1982

L. Bessemans

De Sint-Janskerk te 's-Hertogenbosch gezien door twee 16e-eeuwse reizigers
Arca Lovaniensis deel 9a 1980
René Depret. (s.l. 1982) 99-106
1984

Martien Coppens, Harrie Kapteijns, Jan van Sleeuwen

's-Hertogenbosch onder de ogen en bogen van de Sint-Jan
Lecturis (Eindhoven 1984)
1984

Johan Biemans, Jennemieke Willems

Wonder boven wonder. Sint Janstros voor Den Bosch
De Kempen (Hapert 1984)
1985

Coen Ree, Hendrik de Laat

Het geschreven baldakijn. De Sint Jan te 's-Hertogenbosch door schrijvers en dichters in beeld gebracht
Bisdomblad ('s-Hertogenbosch 1985)
1985

Piet Barto

De akoestiek van de St. Janskathedraal
Monumenten 3/4 (1985) 39
1985

Redactie

Op bezoek in de Bossche Sint Jans kathedraal
Informatieblad voor de psychiatrische instituten van de Godshuizen
De uitkijk 34 (1985) 780-783
1985

W. van de Ven

De kathedrale basiliek van Sint Jan te 's-Hertogenbosch
Noord-Brabant 4 (1985) 163-167
1986

Rob van de Laar

Van Sint-Jan tot Grote Kerk. Stedelijk beheer over de kerkelijke goederen te 's-Hertogenbosch, 1629-1812
Feestbundel bij gelegenheid van honderd jaar gymnasiaal onderwijs te Heeswijk-Dinther 1886-1986
s.n. (Heeswijk-Dinther 1986) 55-73
1986

Charles de Mooij

Een rouwbord uit de Sint-Jan
Noordbrabants Museum nieuws 8 (1986) 5-7
1986

Redactie

De Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch
s.n. (Eindhoven 1986)
1986

J.W.M. Peijnenburg

Het godsdienstig leven in en rondom de St. Jan vóór 1629
Boschboom Bladeren 34 (1986) 26-31
1987

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : Sint-Jan in de wijn
Brabants Dagblad donderdag 24 september 1987 (foto)
1988

J.F.A. Wassink

De St. Jan te 's-Hertogenbosch als proeftuin. Kerkpolitiek van koning Willem I
Van blauwe stoep tot citadel ('s-Hertogenbosch 1988) 275-286
1988

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : De Oirschotse non
Brabants Dagblad donderdag 14 januari 1988 (foto)
1988

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : Ex voto's als dank voor verhoord gebed
Brabants Dagblad donderdag 28 juli 1988 (foto)
1988

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : De middentoren
Brabants Dagblad donderdag 1 december 1988 (foto)
1989

Kok de Bekker

Korte geschiedenis Sint Jan(neke). De kathedrale basiliek van Sint Jan de Evangelist & de stad 's-Hertogenbosch
KRO (Hilversum 1989)
1989

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : Toeristen in de Sint-Jan
Brabants Dagblad donderdag 30 maart 1989 (foto)
1989

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : Dodelijk ongeluk
Brabants Dagblad donderdag 28 december 1989 (foto)
1990

F.J. van der Vaart

Beeldhouwers uit de bouwloods van de Sint-Jan. De sluitstenen
In Buscoducis Bijdragen. SDU ('s-Gravenhage 1990) 425-438
1990

F.J. van der Vaart

De Intercessie bij God de Vader. Het altaarstuk van Bloemaert voor de Sint-Jan
In Buscoducis Bijdragen. SDU ('s-Gravenhage 1990) 561-563
1990

Liesbeth M. Helmus

Een contract opgemaakt in 1516 tussen de kerkmeesters van de Sint-Jan te 's-Hertogenbosch en Meester Mabrij voor het maken van het Marianum
Millennium 2 (1990) 100-106
1990

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : Echtpaar
Brabants Dagblad donderdag 27 december 1990 (foto)
1992

J.A. Hendriks

De Westtoren van de Sint Jan
KringNieuws 4 (1992) 7-8
1992

Eliane van Elten

Mariadevotie in de St. Jan. Over pelgrims, processies, beelden en economische belangen
De andere kant 3 (1992) 15-16
1993

Victor M. Schmidt

Een verdwenen priestergestoelte uit de Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch
Bulletin Koninklijke Nederlandse Oudheidkundige Bond 5 (1993) 141-144
1993

Ineke Pey

Protestantse belangstelling voor een katholiek monument. De eerste restauraties van de Sint-Jan te 's-Hertogenbosch
Bouwkunst. Architectura & Natura Pers (Amsterdam 1993) 407-416
1993

J.P. van Rijen

De kunstreis van het Bernulphusgilde naar de Sint-Jan. Alart du Hamel en Lambert Hezenmans
s.n. (1993) 427-440
1993

T. Graas

Het protestantse verleden van de Sint Jan. Inrichting en inventaris van de Bossche "Groote Kerk" van 1629 tot 1810
Ziel en zaligheid in Noord-Brabant
Eburon (Delft 1993) 230-258
1993

Henny Molhuysen

Verhalen en legenden : Nimmer luistervolle dagen
Brabants Dagblad donderdag 3 juni 1993 (foto)
1995

Henny Molhuysen

Achter de voorgevel. Broeders, Brandweer en Bidden
Brabants Dagblad donderdag 9 februari 1995 (foto)
1996

A.T.J.M. Jacobs

De Sint Jan in 'virtual reality'
's-Hertogenbosch opmerkelijke stad
Waanders (Zwolle 1996) 103-118
1996

Henny Molhuysen

Achter de voorgevel. Drie ramen en twee restauraties
Brabants Dagblad donderdag 24 oktober 1996 (foto)
1997

G.C.M. van Dijck

Hediart en Derkennes. Architecten van de Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch, ca 1516-1607
De Brabantse Leeuw 2 (1997) 96-102
1997

O. van Roggen

De Sint-Jan. 'Gods schoonste stenen prentenboek'. Komt de kathedrale basiliek in 's-Hertogenbosch ooit uit de steigers?
Club twaalf 11 (1997) 11-13
1997

Redactie

Het licht van de wereld
s.n. ('s-Hertogenbosch 1997)
1997

L. Nonnekes

Het verhaal van Pieter Janssen
KringNieuws 4 (1997) 8-9
1999

M. Ackermans, E. Hagers

Restauratie binnenstadskerken
De Koepel 6 (1999) 9-17
1999

Jan Vermulst

Interessant!
KringNieuws 3 (1999) 8-9
1999

A.L.M. Hurkmans

De Kathedraal van Sint-Jan
Bisdomblad 44 (1999) 3
1999

A.C. Maas

Hezenmans en de Sint Jan
Rond Janus en Bet 4 (1999) 10-11
1999

Wim Hagemans

Initiatief kerkbestuur geeft eigentijdse invulling aan middeleeuwse traditie. Na vijf eeuwen weer muziek broeders in Sint-Jan
Brabants Dagblad donderdag 17 juni 1999 (foto)
2000

Peter Glebbeek

De kerkfabriek van de Sint-Jan tot 1629
Bossche Bladen 3 (2000) 75-80  [pdf]
2000

Carel de Groot

Door de bomen Den Bosch zien (6). Sint-Jan
KringNieuws 6 (2000) 14-15
2001

Rob Suijkerbuijk

Sint-Jan 'kanjer' van bisdom, en nu ook van het land. Pauselijke brief 'novo millennio ineunte' roept ons op uit te varen "naar het diepe"
Bisdomblad 6 (2001) 12-13
2001

Annie van der Horst-Braks

Onze ouwe Sint-Jan, gotisch, neogotisch?
KringNieuws 3 (2001) 8-9
2001

Jan Korsten

Sfeer Bosch even terug in de Sint Jan
KringNieuws 6 (2001) 1-2
2002

Wim Hagemans

Griffioenen en gekke mannetjes in St-Jan
Brabants Dagblad woensdag 7 augustus 2002
2002

Christ Strijbos

Wereldse macht in de kerk. Had de romaanse Sint-Jan in 's-Hertogenbosch een westkoor?
Brabants Heem 1 (2002) 9-21
2002

Lonneke van Eldijk

De stal van de Bosschenaren
Zakelijk 11 (2002)
2003

Ed Hoffman

Voorstel voor onze kathedraal. Een discussiebijdrage
KringNieuws 5 (2003) 15
2003

Sandra Kagie

Moment voor een monument. Neem de tijd voor de restaurtie van de Sint Jan
Zakelijk 6 (2003) 38-39
2004

Wim Hagemans

Verborgen schatten onder kap Sint-Jan
Brabants Dagblad maandag 12 januari 2004
2004

Wim Hagemans

Jan Mosmans bedacht zelf systeem beelden
Brabants Dagblad maandag 26 januari 2004
2004

Wim Hagemans

Sint-Jan telt 33 soorten natuursteen
Brabants Dagblad maandag 2 februari 2004
2004

Wim Hagemans

De steenhouwer zaagt, hakt en scharreert
Brabants Dagblad maandag 9 februari 2004
2004

Wim Hagemans

Voor Ton Mooy is de Sint-Jan een vertelboek
Brabants Dagblad maandag 16 februari 2004
2004

Redactie

Meer dan duizend woorden. Een monument geportretteerd
Spiegel Historiael 5 (2004) 209
2007

Jac.J. Luyckx

Archivaris Sint-Jan Leo Peters: 'Liefdewerk oud papier'
Bossche Bladen 2 (2007) 42-45
2009

Wim Hagemans

Kerkbestuur ziet wel wat in openbare tuin
Brabants Dagblad woensdag 8 april 2009
2009

Redactie

Sint-Jan in voor mooiste kerk
Brabants Dagblad woensdag 15 april 2009
2010

Wim Hagemans

Spectaculaire vondst Sint-Jan
Brabants Dagblad donderdag 25 februari 2010
2010

Robèrt van Lith

Studie aanpak roet in Sint-Jan
Brabants Dagblad woensdag 7 april 2010
2010

Robèrt van Lith

Onenigheid in raad over geld voor Sint-Jan
Brabants Dagblad dinsdag 1 juni 2010
2010

Nik de Vries

Napoleon en de Sint Jan
KringNieuws 3 (2010) 3
2010

Redactie

6,5 ton voor opknappen interieur Sint Jan
Brabants Dagblad vrijdag 16 juli 2010
2010

Marianne Schoone

Met je neus bovenop de stenen van de Sint-Jan
Brabants Dagblad vrijdag 19 november 2010
2010

De dodendans van de zerken in de Sint-Jan

De grafzerken op de vloer van de Sint-Jan worden steeds kaler. Een monumentale boekuitgave vraagt aandacht voor dit met voeten getreden erfgoed.
Mieske van Eck | Brabants Dagblad woensdag 24 november 2010
2010

Redactie

Boek legt nieuwe feiten rond bouwhistorie van de Sint-Jan bloot.
Stadsblad woensdag 24 november 2010
2011

Krista De Jonge, Piet Geleyns en Markus Hörsch

Anders dan de andere: de Sint-Jan in 's-Hertogenbosch
in: Gotiek in het Hertogdom Brabant (Leuven 2011) 38-40
 

1740 S. Jans KerkKaart Grondtekening der Stad 's-Hertogenbosch (ca 1740) Uit: Tegenwoordige Staat, uitgegeven door I. Tirion, 1740
1795 St Jans KerkKaart Plan der Stad Forten en Situatie van 's-Hertogenbosch 1795
1832 St Jans KerkKaart 's-Hertogenbosch Sectie H
JJJJ Kathedrale basiliek Sint-Jan 
 

?

Frater Auxilius

Guide to St. John's cathedral 's-Hertogenbosch (Bois-le-Duc)
s.n. | 's-Hertogenbosch z.j.
1789

Joachimus Mobachius

Beschryving van de Groote- of St. Jans-kerk der hoofdstad 's Hertogenbosch. Waar in derzelver lotgevallen, grootheid, en merkwaardige byzonderheden, zoo van buiten als vooral van binnen, tot dienst van hun, welke dezelve komen bezigtigen, te vinden zyn
Weduwe C.L. Vieweg | 's-Hertogenbosch 1789
1866

J.C.A. Hezenmans

De St. Janskerk te 's-Hertogenbosch en hare geschiedenis
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1866
1879

J.C.A. Hezenmans

Gids voor de bezoekers der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch (uitgegeven ten voordeele der kerk)
Bisdom van 's Bosch, Instituut voor doofstommen | St. Michiels-Gestel 1879
1898

J.C.A. Hezenmans

Gids voor de bezoekers der St. Janskerk te 's-Hertogenbosch, 2e druk (uitgegeven ten voordeele der kerk)
Bisdom van 's Bosch, Instituut voor doofstommen | St. Michiels-Gestel 1879
1900

Redactie

De St. Janskerk te 's-Hertogenbosch
TSMA | 's-Hertogenbosch 1900
1907

C.F.Xavier Smits

De kathedraal van 's Hertogenbosch
E. van der Vecht - Vromant & C. | Amsterdam - Brussel 1907
1907

Adolpi Hebbelynck

Theses. Quas cum dissertatione cui titulus de kathedraal van 's Hertogenbosch. Annuente summo numine
Linthout | Lovanii 1907
1908

C.F.Xav. Smits

Wegwijzer voor de kathedrale Sint-Janskerk van 's-Hertogenbosch
Verhees | 's-Hertogenbosch 1908
1910

Redactie

Eeuwfeest der teruggave onzer Bossche kathedraal aan den katholieken eeredienst. Plechtigheden in de kathedraal van St. Jan op 11 december 1910. 1810 - 1910
Stokvis | 's-Bosch 1910
1929

A. van Rijckevorsel, e.a.

De St. Janskerk te 's Hertogenbosch door vrienden van het bouwwerk met teekeningen van Huib Luns
Van Aelst | Maastricht 1929
1931

Jan Mosmans

De St Janskerk te 's-Hertogenbosch. Nieuwe geschiedenis
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1931
1933

Jan Mosmans

Wegwijzer voor bezoekers der kathedrale basiliek van St.Jan te 's-Hertogenbosch
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1933
1938

Vincent Cleerdin

De kathedrale basiliek van Sint Jan te 's-Hertogenbosch
Van Munster | Amsterdam 1938
1938

F.J. van Lanschot

Beknopte uitleg der St. Jans-basiliek
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1938
1939

J. de Borchgrave d'Altena

Le retable anversois de la Basilique Saint-Jean à Bois-le-Duc
Ballieu | Bruxelles 1939
1941

H.W. Valk

De cathedrale basiliek van St. Jan te 's-Hertogenbosch
N.V. Leiter-Nypels | Maastricht 1941
1958

H. Beex

Sprekende stilte
Offset Biblo | 's-Hertogenbosch 1958
1949

Frans van Valderen, J. van Susante

De kathedrale basiliek van St. Jan te 's Hertogenbosch
Mosmans | 's-Hertogenbosch 1949
1973

C. Peeters, Tony Zeeuwe

De kathedrale basiliek van St. Jan te 's-Hertogenbosch
Binnenstadskerkbestuur 's-Hertogenbosch | 's-Hertogenbosch 1973
1974

Nik de Vries

Mirakelse en merkwaardige vertelsels rondom de Sint Jan
Merlijn | 's-Hertogenbosch 1974
1982

John Damen, Ernst van Mackelenbergh

Gids voor de Sint-Jan. De kathedrale basiliek van Sint-Jan in 's-Hertogenbosch
Hecht | 's-Hertogenbosch 1982 | ISBN 90 7038 408 6
1985

J.A.F.M. van Oudheusden, E. van Mackelenbergh

De Sint Jan van 's-Hertogenbosch
Heinen - Waanders | 's-Hertogenbosch - Zwolle 1985 | ISBN 90 6630 037 x
1985

C. Peeters

De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch
Staatsuitgeverij | 's-Gravenhage 1985 | ISBN 90 1204 486 3
1985

Toos Kruse-Smits, e.a.

Sint Jan. Een openbaring
Hecht | 's-Hertogenbosch 1985
1985

Jo van Eysden-Wolters, e.a.

Sint Jan. Een openbaring. Een verrassende kijk op de Bossche kathedraal
Werkgroep Sint Jan '85 | 's-Hertogenbosch 1985
1985

H. Beex

Gids voor de Sint Jan
s.n. | s.l. 1985
1988

Redactie

De beeldhouwer Niel Steenbergen en de St. Janskathedraal te 's-Hertogenbosch
Commissie Zomertentoonstelling Sint-Jan | 's-Hertogenbosch 1988
1995

Wilton Desmense

Lang leve de Sint-Jan. Een Bossche ode uit de 16e eeuw aan hertog, stad en kerk
Stadsarchief 's-Hertogenbosch - Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch | 's-Hertogenbosch 1995
1995

P. Glebbeek

De kerkfabriek van Sint-Jan te 's-Hertogenbosch. De instelling, haar inkomsten en uitgaven tot 1629
Universiteit van Amsterdam | Amsterdam 1995
2000

Jan Schellekens

Een nieuwe toeristengids voor de Sint-Jan
Kerkbestuur Parochie Binnenstad | 's-Hertogenbosch 2000
2001

Nelleke de Laat, e.a.

Hart voor de Sint-Jan
Adr. Heinen Uitgevers | 's-Hertogenbosch 2001
2002

Paul le Blanc

Kerk in kleur
Commissie Zomertentoonstelling Sint-Jan | 's-Hertogenbosch 2002
2010

Harrie Boekwijt, Ronald Glaudemans en Wim Hagemans

De Sint-Janskathedraal te 's-Hertogenbosch : Geschiedenis van de bouw
Uitgeverij Veerhuis | Alphen aan de Maas 2010 | ISBN 978 90 8730 031 9
 

1210 Buiten de stadsmuren, op een terrein 'de Pepers' genaamd, beginnen de Bosschenaren met de bouw van de (eerste) Sint Jan, een bakstenen kerkje in romaanse stijl. Het terrein (atrium) is eigendom van de hertog. Het eerste gedeelte is bestemd voor de kerk. De huidige Sint Jan staat nog op deze plaats. Het tweede gedeelte doet dienst als vrijthof; er wordt recht gesproken en de poorters komen er samen bij belangrijke aangelegenheden. De Sint Jan doet nog geen dienst als parochiekerk. Zij is volkomen ondergeschikt aan de San Salvator te Orthen.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1240 Men begint met de bouw van een toren aan de romaanse Sint Jan. Hoogstwaarschijnlijk is een Westfaler of een Rijnlander de bouwmeester.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1268 Ten noorden van de toren van de romaanse Sint Jan wordt een afzonderlijk, losstaand doophuis gebouwd.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1275 Marcilius de Colonia (of: van Keulen) werkt als steenhouwer aan de romaanse Sint Jan.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1280 Omstreeks deze tijd wordt de Sint Jan tot parochiekerk verheven, hoewel nog steeds onder de jurisdictie van de pastoor van Orthen.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1380 In de steenhouwersloods van de Sint Jan wordt een oud Mariabeeld gevonden. Het wordt door broeder Woutken weer in de kerk geplaatst, waar het wegens lelijkheid steeds op achterafplaatsen gezet wordt. Het bijbehorende Jezusfiguurtje wordt in de Orthenstraat bij spelende kinderen ontdekt. Na bespotting van het beeld valt een vrouw verlamd neer en geneest na offering van enig geld om het beeld te beschilderen. Hierna beginnen meerdere mirakelen plaats te vinden, vooral in de eerstkomende jaren, allen opgetekend in het Mirakelboek. Zo wordt het veronachtzaamde beeld tot wonderbeeld van Onze Lieve Vrouw van Den Bosch.

Begonnen wordt met de bouw van de gotische Sint Jan, waarbij de romaanse kerk gehandhaaft blijft. Willem van Kessel is bouwmeester van de gotische Sint Jan van ca. 1382 tot aan zijn dood, tussen 1418 en 1420.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1390 Gestart wordt met de bouw van het koor van de Sint Jan, dat gereed zal komen in 1410.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1430 Uit testamenten van Arnoldus Bock (1427) en van Giselbertus Back (1458) kunnen we concluderen, dat er in deze periode nieuwe koorbanken gemaakt worden voor de Sint Jan.

In de periode 1430-1470 wordt het zuiderportaal van de Sint Jan voltooid, weer verschillend van de oorspronkelijke opzet. Ondanks het feit dat het noorder- en zuiderportaal kort na elkaar klaar komen is er een groot verschil in uiterlijk. Het ontwerp van het noorderportaal dateert dan ook van een vroeger datum dan het zuiderportaal. Rond 1430-1490 bouwt men ook diverse aanbouwen; o.a. de gerfkamer, de kanunnikenkamer en de kapittelzaal.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1450 De toren van de Sint Jan wordt verhoogd. Dit gebeurt toen men besloten had een middentoren op te richten waarvan de aanleg en opening reeds aanwezig was. De westtoren (de toren van de romaanse kerk) wordt verhoogd, omdat de middentoren geen klokkentoren kan zijn. De toren krijgt twee klokverdiepingen.
In 1451 maakt de stad een verordering op het luiden met de grote klok, die 'Margriet' of 'Grym' genoemd wordt.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1478 De Bosschenaar Alart du Hamel (ca 1449 - ca 1509), bouwmeester, beeldhouwer en graveur, wordt aangesteld als bouwmeester van de St. Jan. Hij zal er de werkzaamheden tot 1494 leiden en dan naar Leuven vertrekken.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1481 De straalkapellen komen dit jaar gereed.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1505 De oude romaanse Sint Jan wordt afgebroken, daar de bouwwerkzaamheden dit vereisen. Van 1505-1522 wordt het schip en de zijbeuken afgebouwd. De benodigde steen is afkomstig uit Antwerpen. Van 1505-1520 worden de luchtbogen van het schip van de Sint Jan met luchtboogfiguren versierd.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch.
1523 De middentoren van de Sint Jan wordt verder opgetrokken. Van het ontwerp uit 1480 is de lantaarn klaar, gebouwd in steen. Als men in 1523 de werkzaamheden hervat, is het plan gewijzigd en wordt de toren opgetrokken uit hout, bekleed met lood.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1526 In het jaar des Heren 1526 is men begonnen met de bouw en constructie en daarna het optrekken van de grote, houten toren op de kerk van Sint-Jan evangelist in 's-Hertogenbosch, wat een grote uitgave voor deze kerk betekende: het vervaardigen ervan immers kostte ongeveer 5000 gulden. De ontwerper van deze toren heette meester Jan van Poppel, een Bossche poorter en een man zeer ervaren in het ontwerpen van prachtige bouwwerken van hout. Hij was daarin zo ervaren dat hij in die tijd in 's-Hertogenbosch of omliggende plaatsen zijns gelijke in die kunst niet had. Later, toen hij oud geworden was en toch nog moeilijke, gevaarlijke dingen aanpakte, die hij van zijn leeftijd niet meer kon eisen, en zich boven op een toren in Gorcum waagde, die hij hersteld had, is hij van die hoogte naar beneden gevallen en omgekomen.
Bron: Kroniek van Molius, blz 267
1550 De kuip van de nieuwe spreekstoel voor de Sint Jan wordt vervaardigd in vroege Renaissance stijl.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1566 Op 22 augustus breekt in 's-Hertogenbosch de beeldenstorm uit. De Sint Jan als belangrijke kerk wordt daarbij ernstig beschadigd. Enige kleinere belangrijke zaken worden vanuit de Sint Jan op het stadhuis in veiligheid gebracht.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1584 Op 25 juli gebeurt er iets rampzaligs: op dezelfde dag dat overdag het 'Te Deum Laudamus' wordt gezongen wegens het vermoorden van Willem van Oranje, de Zwijger, slaat er 's avonds om 11 uur de bliksem in de toren van de St. Jan. De hoge middentoren, die van hout is gebouwd, brandt geheel af. In de kerk ontstaat veel schade, omdat de toren op het schip valt. Ook de westertoren raakt in brand. De klokken vallen uit de toren. Het oxaal en vele altaren verbranden. 's Nachts om 2 uur is de brand uitgewoed.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1610 Er wordt besloten tot de bouw van een oxaal in de St. Jan, aangezien het vorige bij de brand van 1584 is vernield. Coenraad van Norenborch krijgt de opdracht. Voor het beeldhouwwerk trekt hij verschillende kunstenaars aan, waaronder de befaamde Hendrik de Keyser.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1613 Gereed komen van het oxaal.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1617 Start bouw nieuw hoogaltaar en een orgel in renaissance-stijl.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1722 Op zondag 13 december breekt er brand uit in de Sint Jan. De oorzaak is waarschijnlijk uit een stoof gevallen vuur. Door het lichten van de ramen kan de brand snel opgemerkt worden, al zijn er verschillende banken inmiddels door het vuur verbrand.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1810 Tijdens een bezoek aan de stad belooft Napoleon de Sint Jan aan de katholieken terug te geven. Een katholieke deputatie heeft hem hierom gevraagd. Het antwoord van de keizer luidt: 'Vous aurez la grande église et un évêque aussi'. Dat is niet de bedoeling: de Bosschenaren willen geen door de keizer benoemde maar niet door de paus erkende bisschop. Liever heeft men zelfs geen Sint Jan dan een schismatieke bisschop. Ondanks dit misverstand komt de Sint Jan in katholieke handen. De toren van de Sint Jan wordt eigendom van de gemeente 's-Hertogenbosch en de hervormden krijgen een schadeloosstelling uitbetaald die hen mede in staat zal stellen een eigen kerk in de Kerkstraat te laten bouwen.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1816 Op 11 december wordt het Koninklijk Besluit ondertekend waarbij de Sint Jan definitief aan de katholieken wordt gelaten. De katholieken moeten een bedrag van zestigduizend gulden un 's Rijks kas storten. Uit deze schatkist zal voor de hervormden een geheel nieuwe kerk gebouwd worden. Om dit laatste te bereiken zal de stad aan de hervormden het Geefhuis en de daarachter gelegen gronden in de Hinthamerstraat afstaan. De gemeente 's-Hertogenbosch zal eigenaar worden van de voormalige Annakapel en de toren van de Sint Jan.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1830 Op 5 augustus slaat de bliksem in de toren van de Sint Jan. De spits en het klokkenhuis verbranden.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1842 In 1842 wordt de spits van de Sint Jan hersteld na de brand van 1830. De klokkenhuizen (welke verwoest waren) keren niet meer terug; de klokken worden tegen de schuine zijkanten geplaatst. Pas bij de restauratie in 1975 komen de klokkenhuizen terug.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1853 Mgr. Zwijsen wordt de eerste bisschop na 1629. In 1853 heeft deze bisschop zich beijverd om het beeld van de Zoete Lieve Vrouw van Den Bosch terug te halen uit België. Het lukt! Plebaan van Liempt en J. van der Lee (Bosschenaar, maar als kapelaan verbonden aan 't Heike te Tilburg) halen het beeld in Brussel op en brengen uit Mechelen het Mirakelboek mee. De sieraden van het Mariabeeld blijven in België. Op 27 december, de feestdag van Sint Jan de Evangelist, keert het Mirakelbeeld in een plechtige processie terug in de Sint Jan.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1858 11-05-1858 begonnen met steigers aan de zuidelijke portaal.
Bron: ?
1860 Begonnen met restauratie.
Bron: ?
1877 In dit jaar werden door Lambert Hezemans, restauratie-architect van de Sint Jan, de koorbanken hersteld.
Bron: SA 's-Hertogenbosch
1880 De restauratiewerkzaamheden aan de Sint Jan vorderen gestadig. In 1880 is men bij de toren. De gemeenteraad (immers de toren is eigendom van de gemeente) besluit over te gaan tot restauratie. Evenals bij de rest van de kerk wordt hier Udelfanger zandsteen voor gebruikt. Het geheel wordt omkleed met een schil harde fabrieksvorm-baksteen in sterke specie. Het resultaat hiervan zal zijn dat de gemetselde baksteenschil gaat afvriezen.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1888 Bij de restauratie van de Sint Jan komt men tot de ontdekking de voorgaande jaren steeds een verkeerde steensoort, de Udelfanger zandsteen, gebruikt te hebben. IJlings gaat men over op een andere steensoort: de zogenaamde St. Joire en Savennières, een Franse kalksteen.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1909 Architect L.C. Hezemans overlijdt en wordt als restauratiearchitect van de Sint Jan opgevolgd door H. van Heeswijk. Van Heeswijk huldigt het principe 'behouden gaat vóór vernieuwen'. Vóór 1909 heeft men veel vernieuwd; grotendeels is het uiterlijk van de Sint Jan neo gotisch geworden.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1976 Op het eind van het jaar worden naast de spits ook de klokkenhuizen van de Sint Jan weer zichtbaar voor de Bosschenaren na een restauratie.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1977 Restauratie Zuidtransept, 1977-1979.
Interieur van de Sacramentskapel, 1978.
Buitengevel van de zuidelijke schipzijbeuk, 1978-1981.
Schip met zijbeuken inwendig, 1978-1981.
Westgevel en zuidelijke traptoren uitwendig, 1979-1982.
De straalkapellen inwendig, 1978-1982.
Het transept inwendig, 1981-1982, voortzetting van het werk van 1977-1979.
Buitenste noordelijke schipzijbeuk, noordportaal en Sacramentskapel uitwendig, 1981-1982.
Het hoogkoor inwendig, vanaf 1981.
Bron: De restauratie van de Sint Jan
 

De St. Janskerk in wintertooi aan de Paradezijde, z.j.

Hendrik de Laat (1900-1980)
(ets, 62.5 x 43.0 cm)
Collectie de Laat, 's-Hertogenbosch

Fragment Sint Jan met op de achtergrond de Sint Jacobskerk, z.j.

Hendrik de Laat (1900-1980)
(ets, 15.0 x 22.0 cm)
Het Bossche Prentenmuseum

Gezicht op Sint Jan vanuit het noordoosten, z.j.

Hendrik de Laat (1900-1980)
(potlood, 15.0 x 13.7 cm)
Stadsarchief 's-Hertogenbosch

De St. Jan te 's-Hertogenbosch, z.j.

Abraham Beerstraten
(potlood, penseel in grijs, 53.8 x 93.0 cm)
Amsterdam, Rijksprentenkabinet inv. nr. 65: 316
Het Beleg van 's-Hertogenbosch in 1629

Studieblad beelden, basementen e.d., z.j.

Hendrik de Laat (1900-1980)
(potlood, 30.3 x 40.8 cm)
Stadsarchief 's-Hertogenbosch
Met de tekenstift geboren (2004) 200

Studieblad vieringpilaar, z.j.

Hendrik de Laat (1900-1980)
(potlood, 30.5 x 40.8 cm)
Stadsarchief 's-Hertogenbosch
Met de tekenstift geboren (2004) 201

Ingang sacristie, z.j.

Hendrik de Laat (1900-1980)
(zwart krijt, 23.6 x 30.1 cm)
Brab. Coll. UvT
Met de tekenstift geboren (2004) 201

Gezicht op 's-Hertogenbosch vanuit het zuidwesten, 7 juli 1632

Pieter Saenredam
(pen in bruin en aquarel, 4.8 x 36.8 cm)
's-Hertogenbosch, Prentenkabinet van het Provinciaal Genootschap, inv. nr. H 55-11a
Stadsarchief (0000119)

Gezicht op 's-Hertogenbosch vanuit het noorden, 19 juli 1632

Pieter Saenredam
(pen in bruin en aquarel, 13.7 x 39.9 cm)
Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten
Stadsarchief (0071985)

Gezicht op de zuidzijde van de Sint Janskathedraal, 1732

H. Spilman, C. Pronk
(prent 7.0 x 9,8 cm)
Stadsarchief (0000538)

Sint-Jan, 18e eeuw

Daniel Dupré
(tekening)
Prentenkabinet van het Provinciaal genootschap van Kunsten en Wetenschappen

De Sint-Jan in de 18e eeuw, gezien vanuit het Zuiden, naar een tekening van Daniel Dupré, die echter de aangrenzende bebouwing niet heeft weergegeven.
De Gulden Hopsack

De St. Jan vanuit de Choorstraat, 1827

Johannes R. Jelgershuis
(zwart krijt, gewassen in kleuren, 36.0 x 48.0 cm)
Particuliere collectie

De kooromgang van de St. Jan, 1840

Johannes Bosboom (1817-1891)
(techniek)
Haagse kunsthandelaar R. Polak

Interieur van de Sint-Jan, 1840

Bernardus van de Laar (1804-1872)
(olieverf op paneel, 43 x 54.5 cm)
Collectie Noordbrabants Museum

De kathedrale basiliek van Sint Jan, ca 1860

Anoniem
(gravure 50 x 70 cm)
Stadsarchief (0003611)

De bouw van de St. Jan, detail, 1884

A.J. Derkinderen ()
(potlood en aquarel)
Gemeentelijke Archiefdienst 's-Hertogenbosch

Gezicht op de St. Jan, 1928

Frans Slager (1876-1953)
(olieverf op doek, 65.5 x 50.5 cm)
Christie's

Gezicht op de St. Janskerk, 1930

Frans Slager (1876-1953)
(olieverf op triplex, 9.5 x 50.0 cm)
Particuliere collectie

Gezicht op de St. Janskerk, met links het Paleis van Justitie en het Refugiehuis, 1931

Frans Slager (1876-1953)
(olieverf op doek, 69.0 x 99.0 cm)
Museum Slager, 's-Hertogenbosch

Gezicht op Den Bosch, 1951

Hendrik de Laat (1900-1980)
(potlood en aquarel)
KUB, Tilburg

Gezicht op de St. Jan, de Putgang en een deel van het oude Postkantoor, 1956

Jan van den Tillaart ()
(tekening, 63.0 x 46.0 cm)
Collectie kunstenaar

Gezien vanuit Verwerstraat 26
 

1498 Kapittel 14.
Oude blaauwe hardsteenen pilaren uit de St. Jans kerk, door kerkmeesters aan de stad verkocht.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1498. Deel 1, blz 43
1498 Kapittel 24.
Transport der door de stad gekochte hardsteenen pylaren uit St. Jans kerk gebroken.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1498. Deel 1, blz 44
1500 Kapittel 6.
Twist tusschen de stad en het kapittel van St. Jan, ter zake van het mededragen der lasten door de geestelijkheid.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1500-1501. Deel 1, blz 50
1500 Kapittel 18.
Proceskosten in zake het kapittel van St. Jan.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1500-1501. Deel 1, blz 54
1501 Kapittel 19.
• De Raden, Arbiters en den Cancelier van Brabant als Sub-arbiter in het proces van de stad tegen het kapittel van St. Jan Evangelist met ossen beschonken, om daardoor de zaak aantebevelen en afgedaan te krijgen.
• Afdoening van het proces met het kapittel van St. Jan Evangelist
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1501-1502. Deel 1, blz 61
1502 Kapittel 11.
Betaling der 1e en 2e termijnen van de 1200 gulden waarin het kapittel van St. Jan alhier bij arbitrale sententie was veroordeeld ter zake van het mededragen der belasting.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1502-1503. Deel 1, blz 64
1505 Kapittel 22.
De regering gaat ter komme, staande in St. Jans-Evangeliste kerk.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1505-1506. Deel 1, blz 100
1505 Kapittel 21.
De gruissteen gevallen van den bouw der St. Janskerk op den Orthenschen dijk gebragt.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1505-1506. Deel 1, blz 107
1538 Kapittel 118.
• Het groot choor in St. Jans kerk te 's Hertogenbosch bij de gehouden uitvaart voor de keizerin met zwart laken behangen.
• Zes wapens der keizerin voor de baar en hoog altaar door den schilder Jan Loijen geschilderd om later in het groot choor te worden opgehangen.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1538-1539. Deel 1, blz 556
1544 Kapittel 8.
Fundatie voor het waslicht in den metalen tuin voor het H. Sacrament in de Cathedraal van St. Jan, te 's Hertogenbosch.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1544-1545. Deel 1, blz 621
1565 Kapittel 16.
Het groot schilderij voorstellende de afdoening van het kruis uit St. Jans kerk maar het Raadhuis overgebragt.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1565-1566. Deel 1, blz 750
1565 Kapittel 18.
Het tafereel der drie koningen, de deuren van ons lieve vrouwe altaar en het bord van de afneming van het kruis op Gunter Stairs graf hangende uit St. Janskerk in het Raadhuis gebragt.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1565-1566. Deel 1, blz 751
1568 Kapittel 22.
• Vlam, de schilder, schildert de wapenen. De in olieverw geschilderde wapens worden in het hoogkoor van St. Janskerk gehangen.
• Het gestoelte in dat choor met zwart laken behangen.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1568-1569. Deel 2, blz 825
1572 Kapittel 22.
Geschil van de Stad met de Heeren van het Kapittel van St. Jan, over de uitvoering der ordonnantie op de nieuwe parochien, met betrekking tot het vorderen van offerkaarsen, begrafeniskosten en andere kerkelijke lasten bij het begraven van lijken.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1572-1573. Deel 2, blz 879
1576 Kapittel 16.
De Regering bevreest voor het verbranden van Stads privilegien, als het duitsche garnisoen brand op het stadhuis zou stichten, doet eene geheime bergplaatst in St. Janskerk maken, om die privilegien daarin te bewaren.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1576-1577. Deel 2, blz 932
1589 Kapittel 5.
De kelk van St. Jan door den Beeldsnijder Pauwels Janssen op gemaakt.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1589-1590. Deel 2, blz 1084
1594 Kapittel 6.
De leijdekkers den buik of het middenschip der groote St. Janskerk gedekt hebbende, 6 ton bier gegeven.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1594-1595. Deel 2, blz 1104
1598 Kapittel 16.
• Kast voor wapenen des Konings in het groot koor boven het hoog-altaar.
• De Kosters van St. Janskerk, voor het luijen bij den intogt van Z.H.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1598-1599. Deel 2, blz 1121
1601 Kapittel 15.
• Bevel dat alle burgers de wacht niet hebbende, naar St. Janskerk moeten komen, om God te danken voor het ontzet der Stad van de belegering door de vijanden en rebellen van God, hare Hoogheden en de gemeene ingezetenen ondernomen.
• Rekening van kerkmeesters der St. Janskerk van 25 Januarij tot 29 Dec. 1593.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1601-1602. Deel 2, blz 1139..1144
1602 Kapittel 16.
• Uitvaart van hare Majesteit de Keizerin te 's Hertogenbosch gehouden.
• Kosten tot het luiden der klokken, het versieren der St. Janskerk en het doen der plegtige uitvaart in die kerk.
• Wapens en blasoenen voor de uitvaart der Keizerin, door Antonie Lambrechts Cloot, alias Keijser, geschilderd.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1602-1603. Deel 2, blz 1149
1605 Kapittel 17.
De St. Janskerk en de belegering van 's Hertogenbosch in koper gesneden.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1605-1606. Deel 2, blz 1166
1607 Kapittel 3.
Coenraad van Norenberch, Beeldhouwer, maker van het Jubé in St. Janskerk, wordt burger.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1607-1608. Deel 2, blz 1175
1607 Kapittel 15.
Bijdragen aan St. Jans Evangeliste en der St. Catharina parochiekerk.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1607-1608. Deel 2, blz 1178
1607 Kapittel 18.
Opmeting der Groote of St. Janskerk.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1607-1608. Deel 2, blz 1181
1611 Kapittel 18.
Toelaag voor de arbeiders aan het oxaal in St. Janskerk.
Stads Rekeningen van het jaar 1611-1612. Deel 2, blz 1205
1613 Kapittel 16.
• Commissie tot opneming der rekening van St. Janskerk.
• Aanbesteding van het heilig Sacraments huisje in St. Janskerk.
• Jonkheer Goyart de Jeger legt den 1e steen onder het Heilig Sacramentshuisje in St. Janskerk.
• Commissie tot onderzoek der rekening van St. Janskerk.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1613-1614. Deel 2, blz 1215..1216
1615 Kapittel 6.
Commissie in zake van St. Jans kerk, de Dijkagie te Orthen en in het proces over den stapel van Hoornbeesten met Lier.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1615-1616. Deel 2, blz 1225
1618 Kapittel 22.
Uitvaart van den Keizer en de Keizerin in St. Jans kerk.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1618-1619. Deel 2, blz 1255
1622 Kapittel 22.
Een misgewaad van groenen trijp, te Mechelen gemaakt voor St. Janskerk.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1622-1623. Deel 2, blz 1305
1623 Kapittel 23.
Vereering aan den Eerw. Heer mr. Jacob Cassijer, Plebaan van St. Jans kerk, bij zijne promotie tot Doctor in de Godgeleerdheid.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1623-1624. Deel 2, blz 1316
1625 Kapittel 23.
• Mededeeling door den Plebaan en de kerkmeesters van St. Jans kerk, van hun voornemen tot het maken van een zilveren Lieve Vrouwe beeld.
• Wachter in St. Jans kerk, om gedurende de Paaschdagen de beelden en ornamenten te bewaren.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1625-1626. Deel 2, blz 1327-1328
1629 Kapittel 21.
Banken om in St. Janskerk te gebruiken.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1629-1630. Deel 2, blz 1358
 

voor 1943
Onbekend
Onbekend