|
De kraagsteen onder M8 verbeeldt twee vechtende of spelende leeuwinnen. De steen is een product van de eerste restauratie en vervaardigd in Saint-Joire kalksteen. Op een foto van de zuidzijde van de Sint-Jan, gemaakt omstreeks 1870, is duidelijk zichtbaar dat voor de restauratie op deze plaats een grote kraagsteen aanwezig was. Ook op een schets van de gebroeders Donkers (circa 1855) is de kraagsteen getekend.56 Dit zou er op kunnen wijzen dat de huidige steen gebaseerd is op een origineel, maar zeker is dit niet. Een origineel is in elk geval niet bewaard gebleven. Wel bestaat een vroege tekening van de kraagsteen uit de periode 1886-1900 van de hand van Lambert Hezenmans.57 Het is mogelijk dat dit een tekening is van de oude kraagsteen, maar het kan ook een ontwerptekening zijn.58 De tekening wijkt af van het kleimodel op halve grootte dat ten behoeve van het hakken van de kraagsteen ten tijde van de eerste restauratie is gemaakt en dat in de bouwloods wordt bewaard.59 | 38 |
| Noten | |
| 56. | Schetsboek gebroeders Donkers (1855), kerkarchief Sint-Jan. |
| 57. | Tekening in het bezit van het Museum voor Religieuze Kunst te Uden, inv.nr. 2770D. |
| 58. | Rackham 2003, 50-57, afb. 31. |
| 59. | Bouwloods, inv.nr. 333. Koldeweij 1989, 40-41. |
Ronald Glaudemans, Het zuidtransept : Bouwhistorisch onderzoek 2007-2010 (2010) 38
|
Aan de westzijde van de transeptgevel is tegen de traptoren een mansgroot beeld van een bebaarde man, krullend haar, met een tekstband in de hand geplaatst (M7). Mogelijk stelt het beeld een profeet of een evangelist voor. Het beeld is bij de eerste restauratie geheel nieuw bedacht want op oude foto’s en tekeningen is duidelijk zichtbaar dat er voorafgaand aan de restauratie geen beeld | 271 |
|
meer) aanwezig was op de nog wel bestaande kraagsteen. Deze grote kraagsteen, ook op een schets van de gebroeders Donkers (circa 1854) getekend en op diverse foto’s zichtbaar, stelt twee in elkaar gestrengelde, vechtende of spelende leeuwinnen voor.63 Het zou er op kunnen wijzen dat de huidige kraagsteen gebaseerd is op een niet-bewaard gebleven vijftiende-eeuws origineel, maar zeker is dit niet. Wat hier wel voor pleit, is een vroege tekening van de kraagsteen uit de periode 1886-1900 van de hand van Lambert Hezenmans.64 Het is mogelijk dat dit een tekening is van de oude kraagsteen, maar het kan ook een ontwerptekening zijn. De tekening wijkt af van het kleimodel op halve grootte dat ten behoeve van het hakken van de huidige kraagsteen is gemaakt en dat in de bouwloods wordt bewaard.65 | 272 |
| Noten | |
| 63. | Schetsboek gebroeders Donkers (1853-1855), kerkarchief Sint-Jan. |
| 64. | MRK Uden, inv.nr. 2770D. Rackham 2003, 50-57, afb. 31. |
| 65. | Bouwloods, i-333. Koldeweij 1989, 40-41. |
Ronald Glaudemans, De Sint-Jan te 's-Hertogenbosch : Bouwgeschiedenis en bouwsculptuur 1250-1550 (2017) 271-272
Ronald Glaudemans, De Sint-Jan te 's-Hertogenbosch : Bouwgeschiedenis en bouwsculptuur 1250-1550 (2017) 271-272
Ronald Glaudemans, Het zuidtransept : Bouwhistorisch onderzoek 2007-2010 (2010) 38
Don Rackham, Een kathedraal op papier (2003) 48, 52