Koninginnenlaan (Het Zand)
afb. Fotopersbureau Het Zuiden, 26 september 1938
Koninginnenlaan, gezien in de richting van het Emmaplein. Rechts op de achtergrond de kerk van Sint Leonardus.
Bron: Stadsarchief (0001114)
 
Bossche straatnamen
Twee koninginnen
Door Ed Hupkens

Volgens het Groene Boekje schrijf je samenstellingen van straatnamen met daarin 'koningin' met tussenletter -e: Koninginneweg, Koninginnestraat. 's-Hertogenbosch heeft echter sinds 27 januari 1897 een Koninginnenlaan, met tussenletters -en dus.

Foto: A.C. Verhees
De reden van deze straatnaamgeving is gelegen in het bezoek dat twee koninginnen in 1895 aan de stad brachten. Op 23 november 1890 overleed koning Willem III en werd de 10-jarige prinses Wilhelmina koningin. Wegens de minderjarigheid van Wilhelmina werd haar moeder koningin Emma tot regentes benoemd. Het Nederlandse volk zag Wilhelmina als 'het koninginnetje', en Emma als koningin-regentes.
Beide koninginnen kwamen op 15 mei 1895 rond 11.00 uur per stoomtrein op het Bossche station aan, terwijl er vanaf de Citadel 101 kanonschoten ter saluut weerklonken. Er volgde een tocht per open koets naar de stad, waarbij direct de feestelijke toegangspoort aan de Stationsweg bewonderd kon worden. Andere grote erepoorten waren opgesteld aan het Hinthamereinde, de Visstraat en Vughterpoort. Er volgden een bezoek aan het Groot Ziekengasthuis en een audiëntie in het Gouvernement. 's Middags werden de Sint-Jan en het Zwanenbroedershuis bezocht. Rond 22.30 uur vertrok men per trein naar Nijmegen, waar de nacht werd doorgebracht. 's Anderendaags was het hoge gezelschap weer terug. Vooral de omgeving werd bekeken, met onder meer een bezoek aan het Instituut voor Doofstommen in Sint-Michielsgestel en aan Huize Vught. 's Avonds reed men langs de illuminatie (sierverlichting) en bij het station werd een groots vuurwerk afgestoken. Tijdens het bezoek deelde Emma diverse ridderordes uit, de Bossche armen kregen gezamenlijk een gift van 1.200 gulden.
Stadsblad woensdag 22 juni 2011
 
Straat en naam
Koninginnenlaan
Door Henny Molhuysen

Er zijn tal van gemeenten in ons land die een Koninginnelaan, -straat of -weg hebben. 's-Hertogenbosch heeft echter sinds 27 januari 1897 een Koninginnenlaan. De reden van deze straatnaamgeving is te vinden in het bezoek dat een kleine twee jaar daarvóór de beide koninginnen aan de stad brachten.
Het Nederlandse volk zag Wilhelmina vanaf 23 november 1890 (sterfdag van haar vader, koning Willem III, zij was toen tien jaar oud) als 'het koninginnetje' terwijl Emma als koningin-regentes optrad.
Beide koninginnen stoomde op 15 mei 1895 om 11.08 uur het Bossche station binnen, terwijl er vanaf de Citadel 101 saluutschoten weerklonken. Er volgde een rijtoer naar de stad, waarbij direct al één van de feestelijke toegangspoorten bewonderd kon worden. Meerdere malen zouden de koninginnen per koets de stad doorkruisen. Want eerst volgde er een bezoek aan het Groot Ziekengasthuis. In draf ging men vervolgens naar het Gouvernement, waar een audiëntie volgde. Die middag was er een bezoek aan de Sint-Jan en aan het Zwanenbroedershuis in de Hinthamerstraat. Een kindercantate vond vervolgens plaats op de Parade.
In het Gouvernement boden Provinciale Staten een diner aan aan de hoge gasten en hun gevolg. 's Avonds volgde er een nieuwe rijtoer, waarbij vooral de verlichting (illuminatie) bewonderd kon worden. Op het programma stond precies de te volgen route vermeld die de koninginnen zouden volgen, terwijl eveneens genoteerd was of het gezelschap 'in draf', dan wel 'in stap' een bepaalde straat zou passeren.
Om één voor half elf vertrokken de gasten vanaf het station weer naar Nijmegen, waar de nacht werd doorgebracht. De volgende dag om 10.44 uur was het gezelschap weer terug. Op deze tweede dag van het bezoek werd vooral de omgeving bekeken. De rijtoer leidde via Hintham, Berlicum en Den Dungen naar Sint-Michielsgestel, waar het Instituut voor Doofstommen een bezoek werd gebracht. Daarna werd Huize Voorburg in Vught bezocht. In draf ging het weer terug naar 's-Hertogenbosch, waar in het Gouvernement een 'Receptie voor Dames' gehouden werd. Het diner werd die avond aangeboden door het Bossche stadsbestuur in de raadszaal. Vervolgens weer een rijtoer langs de illuminatie, terwijl bij het station nog een groots vuurwerk bewonderd werd, met onder andere “Leve De Koninginnen” in schitterend diamantvuur met guirlandes, de letters W en E omgeven door verlichte lauwertakken “een bombardement van kardoezen en staartprojectielen”. Toen de trein vertrok volgde nog een bouquet van honderd vuurpijlen.
Tijdens het bezoek deelde de koningin-regentes diverse ridderorden uit, terwijl de Bossche armen samen een gift kregen van 1200 gulden.
Het gemeentebestuur liet een uitgebreid verslag drukken over deze twee dagen, dat eindigde met de woorden van de koningin-regentes: "Indien men Ons te 's-Hertogenbosch heeft willen toonen dat aan Onze ontvangst niets mocht ontbreken, dan voorzeker, Ik erken het dankbaar, is men daarin geheel geslaagd.”
Brabants Dagblad donderdag 24 april 1986
 
Artikelen
1986

Henny Molhuysen

Straat en naam : Koninginnenlaan
Brabants Dagblad donderdag 24 april 1986 (foto)
 
Benaming
1897KoninginnenlaanRB 27-01-1897
1901Koninginne laanAdresboek 's-Hertogenbosch 1901
1909KoninginnenlaanHuisnummeromnummering 1909
1928KoninginnenlaanAdresboek voor 's-Hertogenbosch 1928
19??Paul Krugerlaan 
19??Koninginnenlaan 
 
Raadsbesluiten
1897

27 januari 1897

No. 29. Namen van straten
... Ten noorden van den Stationsweg: Den boulevard tot aan het voormalige stationsgebouw te noemen: Koninginnenlaan ...
Stadsarchief | GAHt Notulen gemeenteraad 1897 nr. 1(27.01) p. 1-47 | 43
 
Panden
Koninginnenlaan 2
Koninginnenlaan O 75a (?)
1908P.A. van Hecke (handelsreiziger)
Koninginnenlaan 2 (1909)
1910H.J. v.d. Belt (assurantiën)
1928B.E.P. Trosée
1943A.F.G. Kennis (handelsagent)
Koninginnenlaan 4
Koninginnenlaan O 75 (?)
1908B.E.P. Trosée (handelsreiziger)
Koninginnenlaan 4 (1909)
1910B.E.P. Trosée (handelsreiziger)
1928mej. E.M.M. de Jong
1943A.A.J.M. de Jong (Sigarenmag. 'La Fontaine') sigaren, sigaretten, tabak
1960Klopper - Kramer (R.K. Begrafenisonderneming)
Koninginnenlaan O 74
Koninginnenlaan O 74 (?)
1908Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
Koninginnenlaan 6
Koninginnenlaan O ongen. (?)
1908Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
Koninginnenlaan 6 (1909)
1910Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
1928Fabriek Cooijmans
1943N.V. J.G. Cooymans en Zn. (distilleerderij)
Koninginnenlaan 8
Koninginnenlaan O 73 (?)
1908Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
Koninginnenlaan 8 (1909)
1910Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
1928Fabriek Cooijmans
1943N.V. J.G. Cooymans en Zn. (distilleerderij)
Koninginnenlaan 10
Koninginnenlaan O ongen. (?)
1908Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
Koninginnenlaan 10 (1909)
1910Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
1928Fabriek Cooijmans
1943N.V. J.G. Cooymans en Zn. (distilleerderij)
Koninginnenlaan 12
Koninginnenlaan O 72 (?)
1908Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
Koninginnenlaan 12 (1909)
1910Mij. J.G. Cooijmans & Zn. (likeurstokerij, distilleerderij)
1928Fabriek Cooijmans
1943N.V. J.G. Cooymans en Zn. (distilleerderij)
Koninginnenlaan O 71
Koninginnenlaan O 71 (?)
1908Chemische fabriek 'Excelsior' van dr. Lamers en dr. Indemans (apothekers)
Koninginnenlaan 14
Koninginnenlaan O 70 (?)
Koninginnenlaan 14 (1909)
1910Chemische fabriek 'Excelsior' van dr. Lamers en dr. Indemans (apothekers)
1928dr. Lamers en dr. Indemans
1943H.W. van Kempen (inkooper damesmode-artikelen) - N.V. Confectie Industrie Lambooy-Klunder
Koninginnenlaan 16
Koninginnenlaan O 70a (?)
Koninginnenlaan 16 (1909)
1910Chemische fabriek 'Excelsior' van dr. Lamers en dr. Indemans (apothekers)
1928dr. W.G.A Indemans
1943N.V. Confectie Industrie Lambooy-Klunder
Koninginnenlaan 18
Koninginnenlaan O 69 (?)
1908wed. Th. Houtman-Lemaire - Roger Sweens (particulier) - Ant. Sweens-Houtman (sigarenfabrikant)
Koninginnenlaan 18 (1909)
1910wed. Th. Houtman-Lemaire - Roger Sweens (particulier) - Ant. Sweens-Houtman (sigarenfabrikant)
1928mr. J.J.A.H.M. van Besouw - J.H. van Prooijen - F.J. Siskens
1943M.H.J. Brom - N.V. Confectie Industrie Lambooy-Klunder
Koninginnenlaan 20
Koninginnenlaan O ongen. (?)
Koninginnenlaan 20 (1909)
1910wed. Th. Houtman-Lemaire - Roger Sweens (particulier) - Ant. Sweens-Houtman (sigarenfabrikant)
1943N.V. Confectie Industrie Lambooy-Klunder
Koninginnenlaan 22
Koninginnenlaan O ongen. (?)
Koninginnenlaan 22 (1909)
1910wed. Th. Houtman-Lemaire - Roger Sweens (particulier) - Ant. Sweens-Houtman (sigarenfabrikant)
1928Cigarettenfabriek
Koninginnenlaan 24
Koninginnenlaan O 66 (?)
1908Boijmans (hoofdonderwijzer) - Drogistwinkel van A.F.T.M. van den Dies - H. v. Hoek (bevolkingsagent)
Koninginnenlaan 24 (1909)
1928W. Hurkens - J.Th.C. Kappé (kappersbediende)
1943A.G.J. Cornelissen (kapper)
Koninginnenlaan 26
Koninginnenlaan O 65 (?)
1908J.P. Wijtenhorst (ingen. rijkswaterstaat)
Koninginnenlaan 26 (1909)
1910R. Zuidema (dir. der Nutsschool)
1928J. de Bie
Koninginnenlaan 28
Koninginnenlaan O 64 (?)
1908P.A. van Dongen (teekenaar kadaster)
Koninginnenlaan 28 (1909)
1910M.V. Hirdes (fabrikant)
1928J.W. van Nistelrooij - J. Oomen
1961Hotel De Gouwe Sleutel
Koninginnenlaan 30
Koninginnenlaan O 64a (?)
1908J.G. Lijbering (inspect. der registratie en Dom.)
Koninginnenlaan 30 (1909)
1910J.G. Lijbering (inspecteur der registratie en domeinen)
Koninginnenlaan 32
Koninginnenlaan O 63 (?)
1908S. v.d. Heijden (confectiefabrikant)
Koninginnenlaan 32 (1909)
1910S. v.d. Heijden (confectiefabrikant)
1928J.M.W. Hoebanx
1943N.J.H.M. Bekkers (kantoorbediende) - wed. F.A.H. Bekkers-Tillemans
Koninginnenlaan 34
Koninginnenlaan O 63a (?)
1908H. van Rijsbergen
Koninginnenlaan 34 (1909)
1910L.G. van Dam (civiel ing. spoorwegd.)
1928J.A.Th.M.H. Sweens
1943D. Ottenvanger-van Kempen (corsetten)
Koninginnenlaan 36
Koninginnenlaan O 62 (?)
1908Gez. v.d. Linde (melksalon)
Koninginnenlaan 36 (1909)
1910Gez. v.d. Linde (melksalon)
1928Belastingkantoor
1943A.L.J. Dufrasnes (cultuurtechniker)
Korte Havenstraat
Koninginnenlaan 55
Op de hoek met het Emmaplein, Slagerij van W. van Eerd. Op de winkelruit: "Hier wordt geen buitenlandsch vleesch verkocht".
Bron: Stadsarchief (0000573)
Koninginnenlaan O 90 (?)
1908A. Verhagen (mr. schoenmaker en schoenenmagazijn)
Koninginnenlaan 55 (1909)
1910A. Verhagen (schoenenmagazijn)
1928W.M. van Eerd
1943W.M. van Eerd (slager)
Koninginnenlaan 53
Koninginnenlaan O 90a (?)
1908J. Morks Jr.
Koninginnenlaan 53 (1909)
1910J. Morks Jr.
1928G.H. Boomer
1943P.J. Bettonviel (vormer)
Koninginnenlaan 51
Koninginnenlaan O 89a (?)
1908wed. C.J. Golichowski (pianohandel) - wed. Hutzen - J.B. Onderwater (civiel ingenieur)
Koninginnenlaan 51 (1909)
1928wed. G. Eijkemans - H.W.A.M. Vehmeijer
Koninginnenlaan 49
Koninginnenlaan O 89 (?)
1908wed. Verhaar (winkel. depôt broodf. 'de Korenbloem')
Koninginnenlaan 49 (1909)
1910J. Jongen (depôt broodf. 'de Korenbloem')
1928N.M. de Ligt
1943J.A. Houtman (techn. contr. bemiddelaar)
Koninginnenlaan 47
Koninginnenlaan O 88 (?)
1908fa. G. Eijkemans (kleeding naar maat)
Koninginnenlaan 47 (1909)
1910fa. G. Eijkemans (kleeding naar maat)
1928Eijkemans en Oomens
Koninginnenlaan 45
Koninginnenlaan O 88a (?)
1908fa. G. Eijkemans (kleeding naar maat)
Koninginnenlaan 45 (1909)
1910fa. G. Eijkemans (kleeding naar maat)
1928J.A.D. Schumaker
1943H.M. van den Dungen (goudsmid)
Koninginnenlaan 43
Koninginnenlaan O 87 (?)
1908H. Weijts-Hendriks (aannemer)
Koninginnenlaan 43 (1909)
1910H. Weijts-Hendriks (aannemer)
1928A.C.P. Nabbe
1943A.J.M. Bolsius
Koninginnenlaan 41
Koninginnenlaan O 87a (?)
1908W. Bossers (handelsagent)
Koninginnenlaan 41 (1909)
1910W. Bossers (handelsagent)
1928S.C.M. van Laarhoven
Koninginnenlaan 39
Koninginnenlaan O 86 (?)
1908F.J.A. Kuijpers (beeldhouwer) - Gez. Kuijpers (tailleuses)
Koninginnenlaan 39 (1909)
1910F.J.A. Kuijpers (beeldhouwer) - Gez. Kuijpers (tailleuses)
1928L.Th.M. Kaanders
1943J.Th.C. Kappé (heerenkapper)
Koninginnenlaan 37
Koninginnenlaan O 86a (?)
1908A.J.M. van Breemen van Hooff (boekhouder)
Koninginnenlaan 37 (1909)
1910A.J.M. van Breemen van Hooff (boekhouder)
1928J.P.A. Dubbeld - mej. H.L.M. Dubbeld
1943A.J. Kloezeman (serg. majoor instr., op wachtgeld)
Koninginnenlaan 35
Koninginnenlaan O 85 (?)
1908H. van Valkenburg (handelsreiziger)
Koninginnenlaan 35 (1909)
1910W. v.d. Ven (onderwijzer)
1928J.J.H. van Bergen
1943J.J.M. Hurkens (kantoorbed. architectenbureau) - W. Hurkens (dames-kapsalon) - W. Hurkens (kapper)
Koninginnenlaan 33
Koninginnenlaan O 85a (?)
1908F.J. Kennis
Koninginnenlaan 33 (1909)
1910wed. F.J. Kennis
1928wed. A. van Liempt
Koninginnenlaan 31
Koninginnenlaan O 84 (?)
1908Fred.S. Fraenkel (hoofdvertegenw. der Germania Oil Comp.)
Koninginnenlaan 31 (1909)
1910Fred.S. Fraenkel (handelaar in machineoliën)
1928mej. C.H.H.M. van der Loo - wed. N.J. van der Loo
Koninginnenlaan 29
Koninginnenlaan O 84a (?)
1908A.M.W. Boskamp (adj. commies 1e kl. S.S.)
Koninginnenlaan 29 (1909)
1910A.M.W. Boskamp (adj. commies 1e kl. S.S.)
1928W. van Gestel
1943W. van Gestel
Koninginnenlaan 27
Koninginnenlaan O 83 (?)
Koninginnenlaan 27 (1909)
1910J.J.M. Grossouw (handelsreiziger)
1928F.H.L. Vullinghs
Koninginnenlaan 25
Koninginnenlaan O 83a (?)
1908mevr. wed. ds. J. Eigeman - A.P. van Leuven (direct. levensverz. mij en voorschotbank)
Koninginnenlaan 25 (1909)
1910mevr. wed. ds. J. Eigeman - A.P. van Leuven (direct. levensverz. mij. en voorschotbank)
1928M. Quint
Koninginnenlaan 23
Koninginnenlaan O 82 (?)
1908E.W. Beth (opzichter der telegrafie)
Koninginnenlaan 23 (1909)
1910F. van Berge (handelsagent)
1928H.M.M. Pennings
Koninginnenlaan 21
Koninginnenlaan O 82a (?)
1908A.A. Ebeling (adj. comm. ter gem. secretarie)
Koninginnenlaan 21 (1909)
1910A. Verbeeten (assuradeur)
1943M.W. Bijnen (kantoorbediende) - Jan van Dijk (autobusondernemer) - wed. J.M.B. van Dijk-Sprengers
Koninginnenlaan 19
Koninginnenlaan O ongen. (?)
Koninginnenlaan 19 (1909)
1910A.J. Briels (boekhouder)
1928N.L. Nissink
Koninginnenlaan 17
Koninginnenlaan O 81 (?)
Koninginnenlaan 17 (1909)
1910Mag. 't Gouden Anker (dames en heerenart.)
Havenstraat
Koninginnenlaan 15
Koninginnenlaan O 80 (?)
1908A.M. van Rooij (graanhandelaar)
Koninginnenlaan 15 (1909)
1910A.M. van Rooij (graanhandelaar)
1928A.M. van Rooij
1943M.J.J. Geldens (steenfabrikant)
Koninginnenlaan 13-3   rijksmonument
Koninginnenlaan O 79a (?)
1908G.G. Molenaar (hoofd v.d. hypoth.bank)
Koninginnenlaan 13 (1909)
1910J.H. Crena Uiterwijk (kapt. der infant.)
1928J.M. d' Herripon - mej. A.M.C. Oomen
1943L.Ch. Heinstra (steno-typiste) - J.N.W.H. de Jong
Koninginnenlaan O 79 (?)
1908J. Hirdes (passementfabrikant)
Koninginnenlaan 11 (1909)
1910J. Hirdes (passementfabrikant)
1928J.J. Pijnenborg
1943J.M. van Hees (kantoorbed. autobus ondern.) - D. de Jong (auto-monteur)
Koninginnenlaan O 78a (?)
1908H.P. Schute-Dieden (koopman)
Koninginnenlaan 9 (1909)
1910Dames van Lieshout
1928D. Huijskens
1943C. Smits (veehandel)
Koninginnenlaan O 78 (?)
1908fa. wed. M. Kluijtmans (kerkornamenten) - G.D.J. Verhulst
Koninginnenlaan 7 (1909)
1910fa. wed. M. Kluijtmans (kerkornamenten) - J.A. Koster-Kluijtmans (in wijnen) - G.D.J. Verhulst
1928C.A. Smits
1943L.A.M. Schippers (accountant)
Koninginnenlaan O 77 (?)
1908N.L.J.A. Braakenburg van Backum (contr. geneeskundige der Rijksverz. bank voor N. Br.)
Koninginnenlaan 5 (1909)
1910N.L.J.A. Braakenburg van Backum (contr. geneeskundige der Rijksverz. bank voor N. Br.)
1928W. Damman - wed. J.F. Gostelie
Koninginnenlaan O 77a (?)
Koninginnenlaan 3 (1909)
1910N.L.J.A. Braakenburg van Backum (contr. geneeskundige der Rijksverz. bank voor N. Br.)
1928A.A. Ebeling
1936dr. B.J.W. Vroom
1943M.I.M. Knipscheer
Koninginnenlaan 1   rijksmonument
Koninginnenlaan O 12b (?)
1908J.J. van Keijzerswaard (deurw. stedel. bel. boekhouder gem. vischmarkt)
Koninginnenlaan 1 (1909)
1910J.J. van Keijzerswaard (deurw. stedel. bel. boekhouder gem. vischmarkt)
1928E. ter Heegde
Stationsweg
 
Postcodes
  5211 WD   1..35
  5211 WE  37..55
  5211 WG   2..34
 
Straatindeling
  1909 : rechts 1..55, links 2..36