In eene Bossche Schepenakte van 20 April 1507 (Reg. n° 101 f. 161) worden als achtereenvolgende eigenaren van dit huis vermeld:

1°. Arnd van Poeldonck;

2°. Elisabeth, weduwe van Willem Back, den zoon van Mathijs van den Melisgrave en hare mede-erfgenamen;

3°. Gerrit van den Broeck;

4°. Daniel van der Cammen.

Daarentegen wordt in eene Bossche Schepenakte van 4 December 1544 (Reg. n° 167 f. 75 vso) gezegd, dat dit huis was domus lapidea et area quondam Willelmi de Posteel, sitae in vico Orthensi infer domum lapideam quondam Arnoldi Ysbouts ex uno latere et inter hereditatem quondam Henrici die Hoessche, institoris, ex alio latere. Neemt men echter in aanmerking, dat in eerstgemelde akte Henrick Back, die eigenaar was van een ander huis gezegd werd te zijn de zoon van Willem Posteel, dan wordt de tegenstrijdigheid in opgave van eigenaars voldoende opgelost.

In de akte van 1544 wordt verder van het hierbedoeld huis gezegd, dat Gerrit van den Broeck het erga Wolterum de Middegael 1) dudum acquiserat; deze zal dan geweest zijn een der mede-erfgenamen van genoemde weduwe Willem Back.

Voorzegde Gerrit van den Broeck, die een zoon was van Henrick 2) had deze kinderen: a. Henrick, priester; b. Katherijn; c. Margriet, de huisvrouw van Jan, den zoon van Jan Dirckszn van Herssel genaamd van Oerle; d. Heylwich, huisvrouw van Dirck Hagens Gerardszn; e. Lysbeth, de huisvrouw van Claes van Goch Arndszn en f. Dircksken, de echtgenoote van Daniel van der Cammen Willemszn. De sub a, b, c, d en e genoemde kinderen deden afstand van hun recht op het hierbedoeld huis ten behoeve van dat sub f, waarna die dochter en haar genoemde man, welke toen te Antwerpen woonden, daarvan den voorlaatsten Juli 1511 (Reg. n° 105 f 375) afstand deden ten behoeve hunner sub c genoemde zuster en en schoonzuster Margriet; het werd alstoen gezegd te zijn een huis met erf en achterhuis, staande tusschen dat van Jan Brantz Janszn, wijntavernier (vinitor), Marktwaarts ex uno en dat van Tilman van den Broeck, ex alio.

De uitvoerders van het testament van meergenoemde Margriet van den Broeck verkochten 4 December 1544 (Reg. n° 167 f. 76) het hierbedoeld huis met het in het achterhuis daarvan zich bevindend blandgetouwe aan Frans van der Cammen Danielszoon, die blijkbaar een zoon was van voornoemden Daniel van der Cammen Willemszn en diens huisvrouw Dircksken van den Broeck.

Frans van der Cammen voorzegd verkocht dit huis 2 Juni 1554 (Reg. n° 183 f. 513) weder aan Frans Havens Dirckszn, wiens weduwe Adriana van Gameren 4) het 3 April 1597 (Reg. n° 248 f. 157), als wanneer het gezegd werd te staan tusschen het huis, dat voorheen was van Adriaan van Kerkwijk, Marktwaarts ex uno en dat van Heylwig wed. van Henrick Danckarts ex alio en zich achterwaarts uit te strekken tot aan de Dieze, aan Robbrecht van Bruheze 5) ten behoeve van Gerard, den zoon van Abraham van Houwelingen, locum tenens Domini de Grobbendonck et capitaneus unius cohortis eqidtum. Deze was de in den Tachtigjarigen oorlog onderden bijnaam van Lekkerbeetje bekend geworden ritmeester der

Gerard of Gerrit van Houwelingen had (zie o.a. Reg. n° 190 f. 444) de navolgende zonen:

I Mr. Jacob van Houwelingen, hiervoren sub a genoemd, was in 1544 reeds dood en had tot vrouw Hillegonde van den Wiel Arnoldsdr; zij bezaten een deel in eene bouwhoeve te Enschot, dat zij in 1531 overdroegen aan Cornelis van den Wiel, den broeder der vrouw. (Reg. n° 140 f. 284). Hunne kinderen waren:

II. Erasmus van Houwelingen, hiervoren sub b vermeld, kocht toch in 1558 van Jan van Doerne, verver, zoon van Godefridus van der Beersdonck, als man van Wilhelma, eerst weduwe van Andries Kyrymiri en daarna van Mr Jan Dibbout, basconter of groefsanger in de St. Janskerk te den Bosch en dochter van Martinus van der Hulst, bakker en Elisabeth, een huis, staande in de Ververstraat aldaar, tusschen het huis van Philip Potteye Marktwaarts en dat, hetwelk voorheen was van Jasper de Cangieter ex alio en zich achterwaarts uitstrekkende tot aan het erf van Leonard, zoon van Wouter Alardszn, genaamd Lenert die pellenwever. (Reg. n° 200 f. 241). Hij oefende daarin het beroep van goudsmid uit. In 1567 was hij 43 jaren oud en werd hij toen verdacht Hervormingsgezind te zijn, zooals blijkt uit Prosp. Cuypers t.a.p. blz. 138, 285 en 423; die verdenking was gegrond, want wegens zijne Calvinistische beginselen week hij van den Bosch uit naar Rotterdam, alwaar hij een werk over penningkunde uitgaf, genaamd: Penningboeck van Dierck VIII tot Hartoch Philips van Bourgondië. Hij huwde N.N., die hem schonk:

Catharina van Houwelingen, de echtgenoote van Dierck van Spoordonck.

IIa. Antonius van Houwelingen, hiervoren sub b genoemd, huwde met Luytgardis 's Beckers, daar toch blijkens eene Bossche Schepenakte van 1537 (Reg. n° 153 f. 187, hij), die daarin gezegd werd te zijn Anthonius, filius quondam Gerardi van Hauwelinge, relictusque legitimus Luytgardis, suae uxoris, filiae quondam Godefridi 's Beckers, als zoodanig aan Jan Oems afstand deed van het vruchtgebruik eener grondrente, gaande uit een erf onder Helmond. (In 1544 verleende hij eene grondrente uit eene bouwhoeve onder Moergestel).

Een Anthony Gerritszoon van Houwelingen was blijkens eene Bossche Schepenakte van 1562 (Reg. n° 206 f. 620 vso) sartor en blijkens eene idem van 1576 (Reg. n° 225 f. 417) gehuwd met Catharina, de dochter van Johannes Myszoon, daar toch blijkens die akte gezegde Catharina, weduwe Antonis Gerritszoon van Houwelingen, in laatstgemeld jaar aan Gregoris Dierckszoon van der Meer, raad van den Bosch, voor hare kleinkinderen Gerard en Anthony van Houwelingen, onmondige zonen van Abraham van Houwelingen Anthony Geritszn, tegen eene grondrente 6) verkocht het huis de Gulden leer, staande in de Hinthamerstraat te den Bosch 7).

Of deze Anthony Gerritszoon van Houwelingen dezelfde was als de sub II a genoemde Antonius van Houwelingen dan wel de zoon van den sub I a genoemden Gerard van Houwelingen, valt niet meer met zekerheid uit te maken. In elk geval was laatstbedoelde Anthony Geritszoon van Houwelingen de vader van Abraham van Houwelingen en deze weder de vader van a. Gerard van Houwelingen, bijgenaamd Lekkerbeetje en b. Anthony van Houwelingen 8). Abraham van Houwelingen stierf blijkbaar vroegtijdig, vermits 31 December 1579 voor zijne

1° Abraham van Houwelingen, die het huis de Gulden Zon erfde en den 9 December 1613 (Reg. n° 339 f. 121 vso) eene grondrente overdroeg aan het Predikheerenklooster te 's Hertogenbosch onder conditie ende laste, zoo staat in de daarvan opgemaakte Schepenakte, dat de conventualen des voors. conventie gehouden ende verbonden sullen wesen (ten respecte deser voorgaende transpoorte) ten eeuwigen dagen in de kercke deszelfs convents alle jaer opten feestdach van St. Agatha der Maget te celebreren een jaergetijt van singende misse van requiem met commemoratie in de vigilien ende commendatie op het graff, naer die voirs. sielmisse ende dit voor die ziele van den voors. Geerarden Abrahams van Houwelingh, inne synen leven lieutenant van eene compagnie pertvolck ofte ruyters onder 't gebiet van den Heere baron van Grobbendoncq, gouverneur deser stadt 's Hertogenbosoh, ten dienste van Hunne Doorluchtichsten Hoocheden als her-

Abraham van Houwelingen, hiervoren onder 1° bedoeld, was, zooals in eene Bossche Schepenakte van 13 November 1624 vermeld staat, ruyterman onder de compagnie cuyrassiers des heere Marquis de Belvidere ten dienste van Zyne Con. Majesteit van Spaingnen. Hij erfde van zijnen vader het huis de Gulden Zon, dat, tijdens dat hij het bezat, omschreven werd als een huys, erve, ledige plaetsche ende achterhuys, gemeynlijk genoempt de Gulde Sonne, gestaen ende gelegen binnen der stadt 's Hertogenbossche in de Orthenstraet ter plaetsche genoempt den Hooghen Steenwech; hij verkocht het 28 Juni 1617 aan Jan van Niel. Zijne vrouw was Johanna van den Broeck, weduwe van Johan van Mill, luitenant der Curassiers onder Anthony Schetz, baron van Grobbendonck en in 1605 door Albert en Isabella in den adelstand verheven 12), (wien zij deze kinderen had geschonken, die gedoopt werden in de St. Jan te den Bosch: Jan 5 Juli 1603 en Henrick 20 Febr. 1605); in 1624 was zij reeds dood; zij had hem drie kinderen gebaard (Taxandria XV p. 62).

2°. Jan van Houwelingen, die jong gestorven schijnt te zijn, omdat zijn broeder Abraham reeds in 1613 gezegd werd te zijn de eenige zoon van Gerard Abrahamszoon van Houwelingen.

Anthony van Houwelingen, de broeder van Gerard Abrahamszoon, bijgenaamd Lekkerbeetje, die evenals deze in den zoogenaamden slag van Lekkerbeetje sneuvelde, was korporaal onder Antony Schetz, baron van Grobbendonck, en huwde Beatrix van den Sande, welke hem de navolgende kinderen schonk, die in 1612 nog minderjarig waren, daar toen toch voor hen als voogden optraden Jan van den Sande, meier te Santhoven en Willem Dachverlies:

1°. Abraham van Houwelingen 1607 oud 19 jaren, h. Anna, dochter van Clemens Janszoon en Henricken, de dochter van Dionysius van Vladeracken Arndszoon.

2°. Antonie van Houwelingen, h. Antonisken weduwe van Adriaan Franszoon van Oirt. 13)

3°. Emanuel van Houwelingen, stierf kinderloos.

4°. Anna (of Tanna) van Houwelingen, h. met den koningsgezinden kapitein Adriaan van Olmen, weduwnaar van hare moei Maria Loicx. Zij schonk hem deze kinderen: Beatrix, Anna Maria, Antonia, Jan Carel en Philips van Olmen.

5°. Elisabeth van Houwelingen, h. met den kapitein Piamerck.

Jan van Niel, die als voorzegd 28 Juni 1617 (Reg. n° 290 f. 118 vso) het huis de Gulden Zon kocht, was de zoon van Quirijn van Niel Rutgerszn en van diens eerste vrouw 14) Emken, dochter van Herman Ooms en Elisabeth, de dochter van Nicolaas Marceliszoon, (welke Elisabeth later de huisvrouw was van Andries, den zoon van Jan 's Lants van Ludick. (Reg. n° 253 f. 363).

Zijne eerste vrouw was Johanna van den Broeck Anthonisdochter, van wie hij deze kinderen had: Geertruid, huisvrouw van Guilliam d'Angelis (denkelijk Henrickszoon, zie Reg. n° 660 f. 494); Nycolaes; Anthony en Jenneken; zijne tweede vrouw was Jenneken Toelinck of Tholinck, dochter van Roeland Aertszn en Anneken, de dochter van den chirurgijn Jan Voss Andrieszoon, die hem o.a. deze kinderen schonk.

a. Elisabeth, gedoopt te den Bosch 19 Maart 1620, huwde aldaar 11 Februari 1645 met Dirk van Bree, afkomstig van Aken, die te den Bosch wijnkooper werd en de stamvader is geworden van de Bossche bankiers- en glasblazersfamilie van Bree; b. Quirinus, gedoopt alsvoren 22 November 1624; Jacomina Ruysch Geerlingsdr was zijne vrouw; c. Johan, die volgt; d. Anna, gedoopt te den Bosch 19 October 1626; zij schonk aan de kinderen van Govert van Ceulen en hare moeizegster Johanna van Niel de helft in de huizen het Wit Lavoir en St. Franciscus, staande aan den hoek der Markt en Kolperstraat te den Bosch; e. Rolandus, gedoopt aldaar 23 Maart 1631; f. Johanna, gedoopt te den Bosch 7 Juni 1628, erfde met een harer broeders het huis de Gulden Zon, waarvan zij hare helft 13 September 1698 aan haren moeizegger Johan Quiryn van Niel verkocht (Reg. n° 511 f. 164).

Johan van Niel laatstgenoemd werd 3 Augustus 1633 te den Bosch gedoopt, alwaar hij koopman werd en 9 December 1657 huwde met Maria Nieuhoff, die hem o.a. deze kinderen schonk:

Genoemde Bernardus Judocus van Niel 16) erfde van zijnen vader het huis de Gulden Zon, dat hij 31 October 1732 (Reg. n° 556 f. 71) verkocht aan Theodora Steenmans weduwe van Michiel Kippings, woonachtig te den Bosch; het werd in de daarvan opgemaakte akte omschreven als: huis met erf, pakhuis en stalling, genaamd de Son, bewoond door Martinus van den Heuvel, staande aan den Hoogen Steenweg tusschen het huis der Wed. van den Endepoel ex uno en het huis, bewoond door den heer Stakenburg, ex alio, en zich uitstrekkende met eene brug over de Dieze tot achter Tolbrug, verkooper aangekomen van zijnen vader Johan Quiryn van Niel, die het erfde van zijne voorouders. Thans is dit huis de ijzerwinkel der firma George van Vugt.