Hoofdmenu

Achter de voorgevel    
Afbeeldingen    
Artikelen    
Sasse van Ysselt    
afb. Atelier Andre Schreurs, ca 1930

Pand (Schapenmarkt 1-3)

Voorgevels 3 en 1. Rechts de Minderbroedersstraat. Links verkoop van verse vleeswaren en fruit, alleenverkoop van Delft's Roem. Rechts A. Meijring, verkoop van glas, kristal, porcelein en luxe artikelen. Geheel rechts op de hoek van de Minderbroedersstraat / Pensmarkt Vroom & Dreesmann.
Bron: Stadsarchief (0000582)
~~~
Huis met gepleisterde lijstgevel, kroonlijst met consoles, geprofileerde stucwerk raamomlijstingen met kuiven. Gepleisterde zijgevel langs de Minderbroedersstraat. Achter de voorgevel bevinden zich twee panden, die in 1744 na een brand zijn gebouwd. Voordien stonden ter plaatse van het rechter pand twee huizen, waarvan de kelders met tongewelf nog aanwezig zijn.
Onder het linker pand bevindt zich ook een kelder met tongewelf en een met een houten zoldering. Vóór het huis onder de Schapenmarkt twee kelders met tongewelf. Huidige panden hebben balklagen en kapconstructie uit 1744.
Gebouw van eenvoudige doch harmonische architectuur en van oudheidkundige waarde.
Bron: Ontwerp -aanvullende - monumentenlijst voor de gemeente 's-Hertogenbosch 1977
~~~
Een grote en drie kleinere kelders, onderling verbonden en zeer authentiek (totaal ca 200 m2).
Bron: Verkennend onderzoek publieksfuncties kelders aan Markt en Pensmarkt

Twee paradijzen en een regenboog
Door Henny Molhuysen

Op de begane grond is één grote winkel. Als je naar de daken kijkt, lijken het twee panden. In werkelijkheid waren het ooit drie huizen. We bezoeken vandaag: Schapenmarkt 1-3.

Het hoekpand met de Minderbroedersstraat heette 't Groot Paradijs. Links ervan bevond zich 't Klein Paradijs, terwijl het pandje daarnaast De Regenboog heette. Het is hier de grens van de Markt en de Schapenmarkt. Eén van de oudst bebouwde plekken in onze binnenstad. In de zestiende eeuw woonde Robbrecht de Beeldensnyder in het Klein Paradijs; hij vroeg toen toestemming om een kelder te mogen maken. De namen van de andere panden bestonden toen ook al, want in 1579 bij het begin van het zgn. Schermersoproer stond dit hervormde gilde vóór de Regenboog opgesteld.
In de nacht van 5 op 6 mei 1744 ontstond er brand in het hoekpand. Op de zolder lagen steenkolen 'die een verschrikkelijk vuur verwekten'. Het buurpand verbrandde eveneens, want het bevatte 'veel suiker die mede sterk brande'. Eveneens ging De Regenboog in vlammen op: 'de gevel stortte neder, zonder dat iemand gekwetst werd'.
De bewoner van 't Groot Paradijs was toen zilversmid Rutger Raben. Of hij wellicht onvoorzichtig met vuur geweest is; we weten het niet. Na de brand worden zijn kinderen ook eigenaar van het verwoeste buurpand. Hierin vestigden zij een katoenwinkel, terwijl in het hoekpand de zilverwinkel gehandhaaft blijft, die later door zijn zoon Henricus Raben geleid wordt. Nog zeker een halve eeuw wordt er zilver gesmeed, want van 1790 tot 1793 is Hendrik Valkenhof hier leerling van Henricus Raben.
In 1868 stichtte A. Meijring een winkel. Hij voerde het predikaat 'Hofleverancier' en bezat ook in Tilburg een zaak. Hij is het waarschijnlijk geweest die de verschillende panden tot één winkel samenvoegde. Een dergelijke grote winkel had hij wel nodig, want hij adverteerde niet alleen met 'huis van vertrouwen' maar ook als 'Het huis der duizende kleine dingen'.
Prominent boven de toegangsdeur hing het grote schild met het wapen en de tekst 'Hofleverancier'. Na de familie Meijring werd de zaak voortgezet door Van der Kar en later Determeijer. Maar Meijring bestaat niet meer: in het voorjaar van 1971 werd een opheffingsuitverkoop gehouden. Diekman's Lederwaren (met een afdeling sportartikelen) zou daarna volgens berichten in de krant de winkel betrekken. Maar een half jaar later was er een modezaak in gevestigd: Superdam. En een modewinkel is het sedertdien gebleven.
Bij een onderzoek in de kelders kwam er een geschilderde gevelsteen met een regenboog tevoorschijn. Deze steen kreeg geen eigen plek op de oorspronkelijke plaats, maar werd gemetseld in een aparte muur met verschillende andere gevelstenen op het parkeerterrein van - toen - de Sociale Dienst in de Doode Nieuwstraat. Daar bevindt zich deze steen nog steeds, maar zou het niet beter zijn als...


Brabants Dagblad donderdag 5 oktober 1995
 

De Regenboog, het Klein en het Groot Paradijs
501
502
503
504
505

Noten
1. Van Heurn Historie II p. 121.
2. Jac. van Oudenhoven t.a.p. blz. 152.
3. Van Heurn Historie IV p. 75.
4. Deel I p. 188.


De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch III (1910) 501-505
 

1995

Henny Molhuysen

Achter de voorgevel : Twee paradijzen en een regenboog
Brabants Dagblad donderdag 5 oktober 1995 (foto)
 

Onbekend