|
Bebouwing boven een stadsrivier
Door Henny Molhuysen
Zeventig jaar geleden was de Schapenmarkt smaller dan nu. Vandaag een kijkje achter de voorgevel van Schapenmarkt 26-28.
Achter de huidige voorgevel bevindt zich een zaak in foto- en video-apparatuur. Maar onder dit pand loopt tevens de Binnendieze. De gietijzeren putdeksel met de letter B vóór de winkel duidt daar op. Deze letter betekent Brandput: hier konden en kunnen indien er brand uitbreekt in de directe omgeving de brandweerlieden hun slang ingooien om water uit de Binnendieze te halen.
De hier ter plekke stromende Binnendieze fungeerde omstreeks 1200 reeds als stadsgracht. Vlak daarachter begon de oudste stad 's-Hertogenbosch. Hier, bij het begin van de Schapenmarkt, achter de Binnendieze, stond omstreeks 1225 reeds de grote stenen Antwerpse Poort, ook wel Lieve-Vrouwe-poort genoemd. Ruim een eeuw heeft deze stadspoort als zodanig gefunctioneerd. Toen onderging de stad een uitbreiding en werd de Antwerpse Poort gesloopt. De drie andere stadspoorten kregen een nieuwe functie en bleven gehandhaafd.
Overkluisd
De buiten gebruik geraakte stadsgracht, vanaf die tijd bekend als de Binnendieze, werd daarna overkluisd door een aantal panden. Ter plekke van de huidige schapenmarkt 26-28 bevonden zich drie huizen. Op de hoek was het pand Het Verguld Harnas; reden om daarnaast gelegen straat later naar dit huis te noemen: Achter het verguld harnas. In de zestiende eeuw werd het pand omschreven als 'voorheen een huis, staande op de brug, gelegen over het water, nu een huis met erf en keuken boven het water'. In het midden van de achttiende eeuw was hier een tabak- en snuifwinkel van de heer Duchateau gevestigd. Aan de Schapenmarkt, bevond zich het buurpand De Rooie Hamer, ook wel De Vergulde Hamer genoemd. Tweehonderd jaar geleden was hier een zadelmakerij gevestigd. Het derde pand, aan de rechterzijde van Het Verguld Harnas, heette Het Torentje: toch een duidelijke relatie naar de ooit daarachter gelegen stadspoort.
Taartjeswinkel
Rond de eeuwwisseling was er in het pand de lunchroom en bakkerij gevestigd van Goulmy. 'De deftige taartjeswinkel van Goulmy' heette het pand toen in de volksmond. Vanaf de straat kon men achter de ramen dames met grote hoeden op de gebakjes zien eten.
Het stadsbestuur wilde omstreeks 1930 de straten in de binnenstad zo breed mogelijk maken. Ondermeer werd toen de Geerlingse brug in de Hinthamerstraat verbreed en de rooilijn in de Vughterstraat werd verlegd door nieuwbouw van De Witte Zwaan, de biergroothandel. Ook de forse bouw van de winkel van Goulmy zou voor het toenemende verkeer in de stad veranderd dienen te worden. Het gehele pand werd afgebroken en de nieuwbouw kreeg een ronde hoek: een verbetering voor het verkeer maar verlies van een markant pand.
In het pand Schapenmarkt is lang Het Zuiden gevestigd, thans een foto-video-winkel, maar vroeger ook een foto-agentschap, De fotografen van Het Zuiden maakten vanaf de twintiger jaren reportages van gebeurtenissen in heel Zuid Nederland. De foto's werden aan kranten en weekbladen verkocht. Op die manier kreeg Het Zuiden een bijzonder rijk foto-archief, dat een goed beeld geeft van de ontwikkeling in deze regio tussen 1930 en 1980.
Brabants Dagblad donderdag 19 september 1996
|
