Hoofdmenu

Afbeeldingen    
Artikelen    
Kunstafbeeldingen    
Raadsbesluiten    
Rijksmonument    
afb. P. Weijnen, 1916
Villa Zuiderbosch (Hintham 152)

Gebouwd in 1884 door de familie Sweens, aangekocht door Eugène Goulmy in 1906 die het vergroot en afgebouwd heeft tot zijn zomerverblijf met koetshuis voor de landauer-tennisbaan-tuinhuis en de model boerderij erachter voor zijn gezin vader-moeder en 16 kinderen-bediende en kinderjuffrouw. Binnen de familie Goulmy heet dit landgoed Dorotheaoord te Rosmalen.In 1915 is hij er permanent gaan wonen. In 1932 verkocht aan Industriel P.Rouppe van der Voort. De villa Zuiderbosch is sinds 1961 in bezit van Wijnkoperij Verlinden. Sinds 2002 Rijksmonument.
Bron: Goulmy & Baar

Hintham 152

Inleiding

Op het kleine landgoed 'Zuiderbosch', gelegen in het oosten van Hintham aan de rijksweg van Den Bosch naar Nijmegen, bevinden zich drie objecten: de villa met omliggende landschapstuin, het toegangshek en een zestal lantaarnpalen, onder te verdelen in twee typen.

Omschrijving

Het landgoed 'Zuiderbosch' beslaat een diep, nagenoeg rechthoekig perceel, begrensd door de rijksweg in het zuiden en door belendende percelen aan de overige drie zijden. Aan de zuidzijde ligt ter afscheiding van de straat een haag met daarin het toegangshek. Direct hierachter staan aan weerszijden twee lantaarnpalen uit 1897. Achter het hek strekt zich een grote, met laantjes doorsneden landschapstuin uit met gazons, diverse boom- en plantengroepen en monumentale solitairs, waaronder de kastanjeboom, rode beuk en linde. Op het achterste deel van het perceel (noordzijde) ligt de villa. Naast een deels om de villa lopend laantje staan nog vier lantaarnpalen.

Waardering

Het complex bestaande uit de villa met de omliggende landschapstuin, het toegangshek en de zes lantaarnpalen is van algemeen belang. Het complex heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische, technische en typologische ontwikkelingen in de tweede helft van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste eeuw. Het complex bezit architectuur- en kunsthistorische waarden wegens de esthetische kwaliteit, bijzondere ornamentiek en detaillering van architectuur en gietkunst. Het complex bezit ensemblewaarden vanwege de kwaliteit van de samenstellende onderdelen van het landgoedcomplex en als markant onderdeel van de historische bebouwing aan de voormalige rijksweg te Hintham. Het complex is van belang als herkenbaar bewaard gebleven ensemble.
~~~

Villa


Inleiding

Op het achterste deel van het perceel ligt aan de noordzijde geheel vrij de voormalige villa 'Zuiderbosch' (voorheen 'Dorothy Hall') met omliggende, door paden doorsneden landschapstuin met gazons, een waterput, diverse boom- en plantengroepen en monumentale solitairen, waaronder een kastanjeboom, rode beuk en linde. Het pand, thans als kantoor in gebruik, werd in opdracht van T.A.J.M.Sweens gebouwd in Eclectische stijl. Het dateert uit 1884, getuige een eerste steen in de voorgevel met opschrift: 'T.A.J.M. / SWEENS / 18 (26/3) 84'. Het pand is in de loop der jaren uitgebreid en inwendig op onderdelen gemoderniseerd. De oorspronkelijk L-vormige plattegrond is in het eerste kwart van de 20ste eeuw door een- en tweelaags aanbouwen onder plat aan de linker gevel en een tweelaags aanbouw in de oksel aan de rechter gevel nagenoeg rechthoekig geworden. In 1940 werd de kap op het middenvolume hoger opgetrokken, bij welke gelegenheid tevens het rechter volume (voorheen met plat) werd voorzien van een aankappend dak.

Omschrijving

Het gedeeltelijk onderkelderde, (deels) gebosseerd gepleisterde pand beslaat een nagenoeg rechthoekige plattegrond en telt twee bouwlagen met verschillende verdiepingshoogten plus een zolderverdieping, onder een met gesmoorde romaanse pannen gedekt samengesteld afgeplat schilddak. Voorschild van het middenvolume met lagere dakvoet maar gelijke nokhoogte als de overige schilden. Dakkapel met boogfronton voorzien van oeil-de-boeuf waaromheen gebouchardeerde velden. Op de nokeinden pironnen. Rechter volume met aankappend afgeplat schilddak (1940). Omlopende, deels verspringende, overstekende, licht geprofileerde goot. Voorgevel van vijf traveeën waarin centraal het oorspronkelijke, symmetrische middendeel (voorheen salon) van drie traveeën. Onderlangs het middendeel een verspringende, hardstenen plint met deels van diamantkoppen voorziene panelen. De goot wordt ondersteund door in een fries opgenomen voluutvormige consoles. Tussen de consoles decoratief gestucte velden. Naast en boven de getoogde gevelopeningen casementen waarin eveneens decoratief gestucte velden en ornamenten, deels gebouchardeerd. Gevelopeningen geflankeerd door pilasters met om de kop getrokken geprofileerd stucwerk, boven de stolpvensters bekroond met floraal werk voorzien van portretkopjes. In het midden een beglaasde, dubbele terrasdeur met panelen waarvoor een portiek, bestaande uit een met een palmetachtig ornament bekroond zadeldakje, ondersteund door gietijzeren kolommen met dito maaswerk. Groot, spiegelsymmetrisch hartvormig terras met balusters van cement uit 1985. Zijaanbouwen met zesdelige vensters, deels met glas-in-lood.

Oorspronkelijke deel van de rechtergevel gebosseerd. Achtergevel van vijf traveeën met T-vensters met draairamen (verdieping), stolpvensters (o.a. van de vroegere keuken), tuimelvensters (w.c.'s) en gluurluikje in de in een boven- en onderdeur verdeelde toegangsdeur. Van het interieur zijn onder meer van belang: hal met zwart-gele plavuizen, lijst en medaillon van stucwerk, trap met decoratief gesneden hoofdbaluster en enkele paneeldeuren met geprofileerd lijstwerk; salon met stucwerklijsten voorzien van floraal werk in het midden en de hoeken en vensterblinden.

Waardering

De villa 'Zuiderbosch' met landschapstuin is van algemeen belang. Het object heeft cultuurhistorische waarde daar het als fabrikantenvilla en als villa op een landelijke plek in Rosmalen die enerzijds rust kan bieden, maar anderzijds -ten gevolge van de gunstige verkeersligging- een snelle verbinding biedt met de nabijgelegen grote stad Den Bosch, de sociaal-economische ontwikkelingen in Brabant in de tweede helft van de negentiende eeuw illustreert. Het object bezit architectuurhistorische waarden wegens de architectonische kwaliteiten van met name de voorgevel met terras en de bijzondere ornamentiek in met name het portiek. Het object heeft ensemblewaarden als essentieel onderdeel van het landgoed. Daarnaast als markant onderdeel van de historische bebouwing aan de voormalige rijksweg te Hintham. De tuin is van belang als herkenbaar bewaard gebleven structuur en daarnaast vanwege de aanwezigheid van monumentale solitairs en boomgroepen uit de tijd van aanleg.
~~~

Toegangshek


Inleiding

Aan de straatzijde ligt ter afscheiding een haag met daarin het toegangshek. Het omstreeks 1884 geplaatste hek vertoont invloeden van het Eclecticisme.

Omschrijving

Het symmetrische sierhek staat ingeklemd tussen een haag en bestaat uit vier dubbele onderdelen. In het midden een draaibaar smeedijzeren tweevleugelig hek met in hoogte variërende puntspijlen, met elkaar verbonden door gebogen en rechte liggers, waartussen aan de bovenzijde cirkelvormen. Middenstijl met slot. De twee beweegbare vleugels scharnieren om twee gietijzeren, deels gecanneleerde kolommen op octogonale bases, gedecoreerd met rozetten en bekroond met een dennenappel op gestileerd kelkkapiteel. Zijdelen met detaillering zoals voornoemd bij het middendeel, met aan de bovenzijde de later toegevoegde letters 'ZUIDER / BOSCH'. Aan de uiterste einden bewerkstelligt smeedijzeren krulwerk een geleidelijke overgang naar het maaiveld.

Waardering

Het toegangshek is van algemeen belang. Het object heeft kunsthistorische waarde vanwege de verzorgde detaillering en ornamentiek. Het object heeft ensemblewaarde vanwege de functioneel-ruimtelijke relatie met het landgoed. Het object is van belang wegens de gaafheid.
~~~

Lantaarnpalen


Inleiding

Op het terrein staan zes lantaarnpalen. Ze stonden oorspronkelijk in Vught en zijn in de jaren dertig van de 20ste eeuw op het landgoed gezet.

Omschrijving

Er zijn twee typen te onderscheiden:

  • Type 1
De twee oudste lantaarnpalen staan direct achter het toegangshek aan weerszijden van de zich hier splitsende oprijlaan. Dit type is gefabriceerd in 1897 (alhoewel het model al eerder kan zijn ontworpen) en vertoont invloeden van het Eclecticisme. Het is gegoten door ijzergieterij 'De Prins van Oranje' uit Den Haag in het laatste levensjaar van het bedrijf. De Prins van Oranje was destijds een van de grootste ijzergieterijen van ons land.

De nieuwe lantaarnkappen met armatuur dateren uit de jaren dertig.
  • Type 2
Naast een deels om de villa lopend laantje staan nog vier lantaarnpalen. Dit type is gefabriceerd in de jaren dertig en vertoont invloeden van de Art Déco.
   • Type 1
Met florale en abstracte motieven gedecoreerde gietijzeren lantaarnpaal op ronde voet met ingezwenkt, van panelen voorzien postament en een zich verjongende, meervoudig ingesnoerde en met bladslingers omwikkelde schacht. Oorspronkelijk bedoeld voor gaslicht.

Een uit de jaren dertig daterende, versoberde kegelvormige lantaarnkap wordt gedragen door een tweearmig, V-vormig armatuur. Opschrift in de voet van de linker lantaarnpaal 'PLETTERIJ DEN HAAG', opschrift in de voet van de rechter lantaarnpaal 'IJZERGIETERIJ / DE PRINS VAN ORANJE / 's HAGE 1897'.
   • Type 2
Eenvoudige, gietijzeren lantaarnpaal op ronde voet met een zich verjongende, deels gecanneleerde schacht, bekroond met een door een tweearmig armatuur ondersteunde kegelvormige kap waarin een vaasvormige lantaarn. Bedoeld voor elektrische verlichting.

Waardering

Het zestal lantaarnpalen is van algemeen belang. Het bezit cultuurhistorische waarden daar de verschillende typen getuigen van de overgang van gaslicht naar elektrisch licht. Daarnaast als karakteristieke uitdrukking van de twee typen lantaarnpalen in het algemeen en, in het geval van type 1, als karakteristiek voorbeeld van een lantaarnpaal uit het brede assortiment van gieterij 'De Prins van Oranje' in het bijzonder. Het bezit kunsthistorische waarde vanwege het belang voor de geschiedenis van de gietkunst op grond van de (met name wat betreft type 1) esthetische kwaliteiten van het ontwerp. Het bezit ensemblewaarde vanwege de historische functioneel-ruimtelijke relatie met het landgoed.

(kadastraalnr: H 537)

Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 

2002

Jan Hein Verlinden, Martien Veekens

Het monument Zuiderbosch
Rosmalla 4 (2002) 2-4
2003

Wim Hagemans

Villa Zuiderbosch, Hintham 152
Bossche Pracht 10 (2003) 230-233
2008

Redactie

Anti-kraak in landhuis Hintham
Brabants Dagblad dinsdag 6 januari 2009
2009

Joost van Putten

Nieuw plan Zuiderbosch: omgeving blijft kritisch
Brabants Dagblad vrijdag 20 maart 2009
2010

Ron Magnée

Landgoed Zuiderbosch staat in de etalage
Brabants Dagblad zaterdag 20 november 2010
2012

Rianneke Huibers

Weer anti-krakers in Villa Zuiderbosch
Brabants Dagblad vrijdag 27 april 2012 | 37
 

Huize Zuiderbosch in Rosmalen, 1946

Suze Slager-Velsen
(doek 34 x 44 cm)
Particulier
 

2009

Ontwikkelingsovereenkomst Hintham 152

Het college besluit een ontwikkelingsovereenkomst aan te gaan met VDV Oldies bv en Van Deursen Vastgoed bv. Het betreft de ontwikkeling van een kantoor op het landgoed Zuiderbosch aan Hintham 152 in Rosmalen.
B&W Besluitenlijst 12 mei 2009
 

18 april 2008