maar dat ik in Deel I p. 10 reeds noemde diens optrek, omdat het te klein was om als een hertogelijk paleis te worden aangemerkt; daartoe diende dan ook meer het Hof van Brabant, zooals wij op blz. 278 en 279 reeds zagen.

Over dit zoogenaamd paleis deelt Cuperinus het volgende mede 1): Die vrome prinche Henricus, die eerste van dien naem, hartoghe van Brabant, alsoo hy die stat van den Bosch

Voormelde Catharina de Allaer was de dochter van Laurentius Gijsbrechtszn de Allaer en werd voor een deel gerechtigd in het huis de Zwaan tengevolge van haar huwelijk met Andries de Moll Gerardszoon meergenoemd, die het, als gezegd, gekocht had; zoowel zij als haar man overleden in dat huis, dat toen blijkbaar reeds eene herberg was, daar zij toch in haar testament verklaarde, dat wijlen de rentmeester Dicbier

Den 29 Maart 1519 (Reg. n° 118 f. 137) verkochten voorts Egidius en Elisabeth, kinderen van Dirck van Perwys, zoon van Willem en Christina de Moll voornoemd, alsmede Hendrica, dochter van Herman van de Voort en weduwe van Gerard van Perwys, (den zoon van Willem en Christina meergenoemd), zij zoo voor zich en als opkomende voor hare kinderen, hunne aandeelen in het hierbedoeld huis aan de reeds genoemde Jan de Cock en Jan van den Wiel, die daardoor algeheele eigenaars daarvan werden. Jan de Cock droeg daarop zijne helft daarin over aan zijnen voornoemden medekooper, die zich daarop als eigenaar van dit huis gedroeg, zooals blijkt uit de navolgende Bossche schepen akte:

Notum sit universis. Quod cum Asswerus de Gerwen tanquam potens ad infrascripta vigore procurationis, sibi a sororibus Maria Jacops, matre, Willelma de Nerwen, submatre, Clara Verelst, procuratrice. Elisabeth de Cleve, Maria Anthonis, Cornelia Huygen et Hadewige Appels, conventualibus senioribus sororum conventualium conventus Montis Sanctae Katherinae, siti infra libertatem de Oisterwijck, in litteris scabinorum ejusdem libertatis de Oisterwijc datae et concessae, hujusmodi annuum et hereditarium censum octo librarum monetae pro tempore solutionis hujusmodi census in Buscoducis ad bursam communiter currentes, qualem Johannes van den Wyell, filius Mathiae, dicto conventui annuo in festo nativitatis beati Johannis Baptistae solvere tenetur de et ex sua domo et area, sitis in Buscoducis prope forum, dictis communiter den Swaen, hereditarie supportasset dicto Johanni van den Wyel, filio Mathiae, prout in litteris scabinorum de Buscoducis super hoc confectis plenius continetur, constituta igitur coram scabinis infrascriptis Barbara 7),

Van meergenoemden Jan van den Wiel Mathijszn kwam de Zwaan ten slotte door erfenis voor de eene helft aan Mechteld, de dochter van Robert Vos en Catharina van den Wiel Mathijsdochter en voor de andere helft aan hare zuster Catharina Vos, huisvrouw van Roeland, zoon van Jacob Servaeszoon van Weert, in onderstaande noot vermeld. Genoemde Catharina Vos ruilde 17 Maart 1611 de helft in de Zwaan met haren zwager Jan van Weert tegen de helft in diens huis genaamd de Vergulde Pantoffel, staande, als gezegd, aan de Pensmarkt; deze verkocht bedoelde helft in de Zwaan 3 Februari 1612 aan Jan Janszn van Tilborch, die later Pynappel schijnt genaamd te zijn. Voor Schepenen van den Bosch verkochten daarna den 21 Juli 1639 (Reg. n° 382 f. 418) Robert en Jeronimus Donckers, zonen van wijlen Jaspar Donckers en Mechteld, de dochter van Robert Vos en Catharina van den Wiel, die weder de dochter was van Mathys van den Wiel voornoemd,

Den 14 Augustus 1648 (Reg. n° 395 f. 188) verkochten mr. Geraert van Nuenen, die toen was secretaris der heerlijkheid Tilburg en Goirle, de 1/2 en 3/5 in de andere helft, en Francisco Pynappel, gewezen provisor-generaal van de vivres van den Koning van Spanje, wonende te Antwerpen, de overige 2/5 van laatstbedoelde helft in de Zwaan, die nu werd gezegd te zijn: een huys, erve, hoff ende achterhuys oft stallinge ende poirte, voor aen Merckt, gemeynlick genoempt den Swaen, aan Jonker Gijsbert Pieck van Tienhoven, raad en rentmeester-generaal van de Domeinen van Brabant in het Kwartier van den Bosch en president-schepen van die stad. Diens erven, zijnde Otto Walraven baron Quadt van Lanscroon, heer van Niel, als weduwnaar van Johanna Elisabeth Pieck van Tienhoven, en Willem Pieck, heer van Enspick, als man van Cornelia Pieck van Tienhoven 11), verkochten 28 Mei 1691 (Reg. n° 506 f. 329) aan Theodoor van Velpe, koopman te den Bosch, a. het huis de Zwaan, dat nu ook gezegd werd te zijn: huis, erf, tuin, achterhuis of stalling en koetshuis, alsmede eene poort, uitkomende in de Karrenstraat (thans de Doode Nieuwstraat geheeten); b. een erf, afkomstig van het Minderbroedersklooster en gelegen Westwaarts aan de Karrenstraat (thans de Doode Nieuwstraat), Zuidwaarts aan het huis de Put 12), met eene galerij daarop en daarlangs gestaan hebbende, Oostwaarts aan eene wende en Noordwaarts aan een gedeelte van eene kapel 13) van gezegd klooster, - zijnde dit erf door voornoemden Gijsbert Pieck 12 Maart 1665 gekocht geweest van Johan Gans en Maria Sprongh, weduwe van Frans Blom.

Genoemde Theodoor van Velpe, van wien reeds op blz. 347 werd melding gemaakt, was een afstammeling van

Thomas van Velpe, die huwde Maria van Boecop, dochter van Theodorus en Catelijn van den Gevel; zij werden in de kerk te St. Michielsgestel begraven. Hun zoon was:

Jan van Velpe, bierbrouwer, geboren te St Michielsgestel, stierf Januari 1630, huwde 1° Henrica, dochter van Jan Everardszoon van Ravesteyn en Adriana Suerincx; zij stierf 1615; 2° Sophia, dochter van mr. Roelof Loeckemans, pensionaris van den Bosch. Van zijne eerste vrouw had hij:

I. Thomas van Velpe, hiervoren sub a genoemd, geboren te den Bosch 1598, huwde 1624 Anna Potteye, (dochter van Philip en Anna van Bladel), die na zijnen dood hertrouwde met Andries van Beugen Janszn 14). Hunne kinderen waren:

II. Mr. Wilhelmus Petrus van Velpe, hiervoren sub c genoemd, werd gedoopt 8 September 1692; hij was advocaat te Brussel en huwde Johanna Catharina de Collinet de Stockheim, (die na zijnen dood hertrouwde met den Bosschen bierbrouwer Theodorus Josephus Hack.) Hunne kinderen waren:

Thans staan op het erf van de Zwaan voor het grootste gedeelte het vereenigingslokaal van den R.K. Werkliedenbond en voor het overige het winkelhuis, nu genummerd 22 en 24.