|
'De Vijf Ringen' (1552/53)
Markt 38
Gedurende een groot deel van de 16de eeuw was het pand in bezit van de familie Van Oss. In 1520 betaalt Arnold van Oss 12½ 'groten' aan hertogcijns en ½ 'groot' voor een trap op de straat. In 1573 wordt ½ 'groot' geheven op een keldermond onder de straat. Met beide heffingen zal hetzelfde bedoeld zijn. In ieder geval is er een grote kelder onder de straat geweest. De kelder onder het huis bezat een trap vanaf de Markt. Deze kelder heeft een houten zoldering met een samengestelde balklaag. De andere houtconstructies van het huis zijn modern. Eén eiken moerbalk met een peerkraalsleutelstuk (15de of begin 16de eeuw) is in de verdiepingsbalklaag hergebruikt.
In 1553 moet Aart van Oss als bezitter voor vier schouwen betalen. Waarschijnlijk bevond één stookplaats
| 286 |
zich in de kelder tegen de achtermuur. In de sterk veranderde, maar nog oude (15de- of 16de-eeuwse) achtergevel zijn geen sporen van een rookkanaal zichtbaar. Wel is er een grote boog aanwezig op de eerste verdieping van de trapgevel. Ook in de rechter zijmuur is een boog waargenomen, maar dan op de begane grond. Deze uit de tweede helft van de 14de eeuw daterende muur zal met de boogopening onderdeel hebben uitgemaakt van de hiervoor reeds gememoreerde gaanderij van de 'Corte Cameren'. Het onderste gedeelte van de achtergevel, dat tevens dienst doet als achtermuur van de bebouwing aan de Pensmarkt, is nog ouder dan de zijmuren en dateert uit de 13de of begin 14de eeuw.
Het huis bezat op het schilderij van de Lakenmarkt een houten gevel met hoge begane grond met een insteek, die verlicht werd door een rij vensters over de volle breedte van de gevel. Ook de twee verdiepingen erboven hadden een dergelijke rij vensters naast elkaar. Dit duidt op een woonfunctie. In de top van de gevel, die versierd is met een driepasboog, bevond zich een klein hijsluik.
| 287 |
| Literatuur |
| | CB 1520 f 96v; CB 1573 f 98v; HT 1553; M 1462; Z 1552/'53. |
A. van Drunen, 's-Hertogenbosch van straet tot stroom (Zwolle - Zeist 2006) 286-287
|
