Hoofdmenu

Achter de voorgevel    
Artikelen    
Bouwhistorie    
Kelder    
Rijksmonument    
afb.
Het Gulden Lampet (Kerkstraat 27)

Een luyster voor de stad
Door Henny Molhuysen

De Boekenweek is weer begonnen. Gedurende een hele week staat 'het boek' in onze bijzondere belangstelling. Daarom nemen we vandaag een kijkje achter de voorgevel van: Kerkstraat 27.

De Kerkstraat is een straat, waarin zich vanouds boekenhandels bevonden. Dat wil dan zeggen: de laatste vijfhonderd jaar. Want aan het eind van de vijftiende eeuw werden er voor het eerst in 's-Hertogenbosch boeken verkocht en gedrukt. Toen woonden er in reeds 'Adriaan de boeckverkoper'.
De Latijnse School in deze straat is mede debet geweest aan de ontwikkeling van de vele boekhandels. Tot 1941 werd er zelfs een krant 'de krant van Arkesteyn' in deze straat gedrukt.
Het pand Kerkstraat 27 dateert uit het eind van de achtiende eeuw. Het staat op de monumentenlijst en is omschreven als 'Huis met lijstgevel met gebosseerde witte pleisterlaag, kroonlijst op consoles en met sierreliëfs uit omstreeks 1775'. Een boekhandel was er toen niet in gevestigd. Een drukker, uitgever of boekhandelaar in die tijd was niet 'zomaar een drukker', hij verspreidde ideeën. Een eeuw tevoren had het Bossche stadsbestuur reeds gezegd: „Het is een luyster voor de stad een goede druckerye te hebben.”
In het pand 'Het Gulden Lampet' was in de negentiende eeuw een verkooplokaal gevestigd. Omstreeks 1860 hing er een lampet buiten de voorgevel als teken van deze naam. Aan het eind van de negentiende eeuw vestigde zich J.J. Lorentzin het pand.
Diens grootvader Joseph (1799-1847) was werkzaam geweest als boekbindersknecht en boekbinder. Zoon Johann was boekbinder, boekhandelaar en leesbibliotheekhouder. De derde generatie tenslotte was eveneens boekhandelaar. Maar het gezin van J.J. Lorentz bleef kinderloos en daarom deed hij zijn zaak in 1912 over aan A.J. Heinen die bij hem in dienst was. Heinen was in die tijd belangrijk, velen gingen liever naar de 'katholieke' boekhandel van Mosmans aan de Markt, dan naar de 'protestantse' Heinen. A.J. Heinen overleed in 1919 en zijn broer Marius nam de boekhandel over die later door diens kinderen Ad en Joop voortgezet zou worden tot september 1994. Er kwam toen een nieuwe eigenaar, Ton Meulman, maar de naam Boekhandel Heinen bleef gehandhaafd. En andere goede tradities ook: in het kader van de boekenweek verscheen een nieuw deel in de serie 's-Hertogenbosch.

Brabants Dagblad donderdag 16 maart 1995
 

'Het Gulden Lampet'
Kerkstraat 27

Het hoekhuis wordt samen met het buurpand aangeslagen voor 37½ voet (= 10,79 m). Dit is circa 50 cm teveel voor de breedte van de beide huidige percelen. Mogelijk was de Krullartstraat oorspronkelijk iets smaller. Johan van Lith en daarna zijn zoon Wouter, de schoenmaker, moesten de hertogcijns betalen. Tot het hoekhuis behoorde het kleine huis Krullartstraat 3, dat evenals andere huizen in deze hoek, in gebruik was bij meerdere leden van de familie Lenarts, die koopman van beroep waren.
Het achterhuis van het hoekpand heeft nog een herplaatste kapconstructie uit de eerste helft van de 15de eeuw. Het is mogelijk dat de kap behoorde tot een lager pand met trapgevel, waarvan resten
387
zijn aangetroffen in de huidige achtergevel. Aangezien het voorhuis in de late 18de eeuw grotendeels vernieuwd is, zijn geen oudere gegevens bekend.
388

Literatuur
 CB 1520 f 55; CB 1573 f 57v; M 1408; Z 1552/'53.

A. van Drunen, 's-Hertogenbosch van straet tot stroom (Zwolle - Zeist 2006) 387-388
 

...
Bron: Het Bosch Kelder Genootschap
 

Kerkstraat 27
Huis met lijstgevel met gebosseerde witte pleisterlaag; kroonlijst op consoles en met sierreliëfs uit omstreeks 1775.

(datum: 12 januari 1989; kadastraalnr: H 1150; monumentnr: 21673)

Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 

1995

Henny Molhuysen

Achter de voorgevel : Een luyster voor de stad
Brabants Dagblad donderdag 16 maart 1995 (foto)
2001

Paul Roovers

Boekhandel Heinen aan Kerkstraat wordt uitgebreid. 'Op onderdelen willen we excelleren'
Krantenknipsel vrijdag 18 januari 2002
2002

Redactie

Kelder buurpand uitgediept voor uitbreiding boekhandel net kinderafdeling 'Adriaan'. Ad. Heinen zoekt het onder de grond
Brabants Dagblad dinsdag 12 maart 2002 (foto)
2011

Het boek is bijna uit

De verkopen staan al jaren onder druk, maar in 2011 kregen boekhandels en uitgevers een dreun. De zaken in de provincie lijden daar het meest onder. Een dag in boekhandel Heinen in Den Bosch. 'Ik denk dat wij nog tien jaar met een traditioneel aanbod overleven'.
Olaf Tempelman | De Volkskrant zaterdag 26 november 2011