Hoofdmenu

Afbeeldingen Rijksmonument  
Artikelen Sasse van Ysselt  
Benaming    
Bouwhistorisch onderzoek    
Geschiedenis    
Kunstafbeeldingen    
Links    
Open Monumentendag    
Raadsbesluiten    
afb.

De Muzerije (Hinthamerstraat 74)

Dit grote gebouwencomplex, dat tot 1629 functioneerde als Bisschoppelijk paleis en daarna als ambstwoning voor de Kommandant van het Staatse leger, bestond oorspronkelijk uit een vijftal afzonderlijke panden. Deze werden bij elkaar gevoegd achter één doorgaande lijstgevel. Aan de straatzijde heeft het gebouw ook nu nog het achttiende eeuwse uiterlijk grotendeels bewaard.
Bron: Historische Maquette 's-Hertogenbosch Stad & Vesting
~~~
Ontstaan uit samenvoeging van meerdere huizen; het voornaamste daarvan was het huis van Cloetingen, dat later het refugiehuis der abdij van Tongerloo werd en in 1590 aan het nieuwe bisdom werd afgestaan om, vergroot met drie andere huizen, bisschoppelijk paleis te worden. Daaraan herinnert nog een natuurstenen medaillon met het wapen van bisschop Zoësius (1615-1625) op de binnenplaats. Hardstenen ingangspoort met jonische pilasters en hoofdgestel; dakkapellen en kroonlijst met gesneden consoles in Régence-stijl.
Bron: Bossche Monumenten in Beeld
~~~
Heeft een mooie gerestaureerde 15e eeuwse kelder (tongewelf).
Bron: Stadsgidsenwerk
~~~
18e eeuwse Franse lijstgevel in rococostijl is gemaakt door Jac. Evertse. Het heeft deze naam pas vanaf 9 oktober 1965. Voorheen vier panden waaronder het Refugiehuis van de Abdij van Tongerlo, andere namen waren "Huis van Jacob Coolen" en "Huis van Doerne". De vier panden werden in de tweede helft van de 16e eeuw samengevoegd tot het bisschoppelijk Hof in opdracht van Bisschop Laurentius Metsius die in 1570 de eerste Bisschop van 's-Hertogenbosch opvolgde. Hij was ook Abt van Tongerloo. In 1764 werden de vier voorgevels een gevel. De bouwtekeningen bevinden zich nog in het Stadsarchief. Het refugiehuis heette eerst "Huis van Cloetinge". Op de binnenplaats is een wapen in natuursteen van Bisschop Zoesius ter herinnering aan het Bisschoppelijk Paleis vanaf 1590 tot 1629, Na 1629 was het Militair Commandement. Na 1794 maakten de Fransen er een kazerne van. In 1796 werd het de zetel van het Hof van Justitie van Brabant. In 1802 kreeg het de functie van de "Departementale Rekenkamer van Brabant". In 1813 werd het weer militair commandement tot 1828 toen het Paleis van Justitie voor het Hof van Assises werd. Omstreeks 1920 werd het door het Rijk verlaten. Daarna was het nog R.K. Lyceum. Nu "de Muzerije" Stedelijke Muziekschool en theater/bioscoop. Sedert 1986 is de exploitatie en het beheer in handen van "De Muzerije".
Bron: Kring

Hinthamerstraat 74
Bouwhistorische verkenning
ing. A.G. Oldenmenger en M.L.J. Bimmel
BAAC | rapport 05.193 | juli 2005


Bouwhistorie Archeologie Architectuurhistorie Cultuurhistorie (BAAC bv)
Gemeente 's-Hertogenbosch

Hinthamerstraat 74
Voormalig Commandementshuis, tevoren Bisschoppelijk Paleis. Ontstaan uit samenvoeging van meerdere huizen; het voornaamste daarvan was het huis van Cloetingen, dat later het refugiehuis der abdij van Tongerloo werd en in 1590 aan het nieuwe bisdom werd afgestaan om, vergroot met drie andere huizen, bisschoppelijk paleis te worden.

Daaraan herinnert nog een natuurstenen medaillon met het wapen van bisschop Zoesius (1615-1625) op de binnenplaats. In 1629 tot Militair Commandement ingericht.

1764 de verschillende voorgevels verbouwd tot een totale gevel, waarin de plaats van de wijde ingang en het uitspringend risaliet nog op de oorspronkelijke verdeling wijzen. Hardstenen ingangspoort met jonische pilasters en hoofdgestel; dakkapellen en kroonlijst met gesneden consoles in Regencestijl.

Inwendig: in de gangen gestucte moerbalken met sleutelstukken (17e eeuw). In een der benedenkamers deuren in Lodewijk XV-stijl en pauselijke emblemen, die herinneren aan het feit dat het huis in 1812 nog korte tijd bisschoppelijk paleis was voor de door Napoleon benoemde M.F. van Camp. In de grote achterzaal cassettenplafond en in stuc emblemen der Gerechtigheid (in 1838 werd het huis Provinciaal Gerechtshof, later Paleis van Justitie). Voorkamer met Empire-interieur.

(datum: 12 januari 1989; kadastraalnr: H 3977; monumentnr: 21633)


Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 

Het Paleis van Justitie
179
191
192
193
194
195
196

Noten
1. Tegenover dit gebouw werd op het kerkhof der St. Janskerk, ter plaatse, waar thans een brandspuithuisje der gemeente den Bosch staat, het corps de garde of wachthuis van den Kommandant der stad geplaatst.
2. Het was aldaar in 1591 door de Staten Generaal opgericht.
3. Steph. Hanewinkel Geschied, en Aardrijksk. Beschrijv. der stad en Meierij van den Bosch p. 114 en 246.
4. Schutjes t.a.p. II p. 72 en vlgd.


De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch III (1910) 179-196
 

1928

A.F.O. van Sasse van Ysselt

Het gebouw der R.K. Lycea in de Hinthamerstraat te 's-Hertogenbosch
Teulings ('s-Hertogenbosch 1928)
1982

A. Beerens

Geschiedenis van het Jeroen Bosch huis. De geschiedenis van een pand aan de Hinthamerstraat, dat vele eeuwen heeft getrotseerd en voor vele doeleinden werd gebruikt
Beerens ('s-Hertogenbosch 1982)
1988

Redactie

Hinthamerstraat 74 Jeroen Boschhuis
KringNieuws 83 (1988) 74-75
1996

Judith Mestriner

Ontwerp Jeroen Boschhuis
Judith Mestriner (Rosmalen 1996)
2001

Theo Hoogbergen

Bevlogenheid en troebelen rond de kunst : Pragmatische oplossingen?
Bossche Bladen 4 (2001) 129-132  [pdf]
2008

Rianneke Huibers

Grote verbouwing Muzerije van start. Pand cultuurcentrum aan Hinthamerstraat krijgt ander aanzien.
Brabants Dagblad dinsdag 24 juni 2008 (foto, tekening)
2009

Petra Dircks

Contouren van atrium Muzerije krijgen vorm
Brabants Dagblad woensdag 15 april 2009
2009

Bouwhistorisch onderzoek in de Muzerije

Al geruime tijd wordt er gewerkt aan een grootschalige verbouwing van het creatief centrum 'Muzerije' aan de Hinthamerstraat. De gemeentelijke bouwhistorici doen daarbij uitgebreid onderzoek. Bijzonder interessant blijken twee historische rechtzalen aan de achterzijde van het complex, langs de Dieze en In de Boerenmouw.
Redactie | de Bossche Omroep zondag 21 juni 2009
2009

Mary van Erp

Verbouwing van cultureel Den Bosch
Brabants Dagblad vrijdag 20 november 2009
2010

Petra Dircks

De Muzerije geeft haar historie prijs
Brabants Dagblad woensdag 27 januari 2010
2010

Joris van Duin

De Muzerije; pand om in te verdwalen
Brabants Dagblad woensdag 9 juni 2010
2010

Muzerije is helemaal klaar voor de toekomst

Na een forse bebouwing van vijftien maanden is cultureel centrum De Muzerije aan de Bossche Hinthamerstraat weer geopend. Vrijdag gebeurt dat officieel.
Mary van Erp | Brabants Dagblad dinsdag 7 september 2010
2010

De Muzerije krijgt klap te verwerken

• Kunsten centrum De Muzerije moet het vanaf 2013 met 7,5 ton minder doen.
• Ook andere culturele instellingen in gemeente Den Bosch leveren flink in.
• Bibliotheek noemt sluiten van filiaal in Rosmalen 'een optie'.
Robèrt van Lith | Brabants Dagblad zaterdag 18 december 2010
2011

Pand Muzerije 'ondermaats'

• Muzerije vindt huisvesting Bank van Leening en Hinthamerstraat onder de maat.
• Organisatie overweegt schadeclaim en opzeggen huur.
• Directeur Marc Jacobs wil binnen maand plan van aanpak van gemeente.
Tilly van Uffelen | Brabants Dagblad vrijdag 28 januari 2011
2011

Raad geeft De Muzerije meer tijd

• Bossche gemeenteraad wil kunstencentrum De Muzerije meer tijd geven om 7,5 ton te bezuinigen.
• VVD en Leefbaar 's-Hertogenbosch en Rosmalen willen Centrum voor Beeldende Kunsten onderbrengen bij SM's.
Robèrt van Lith en Linda van Gorkum | Brabants Dagblad dinsdag 1 maart 2011
2012

Domien van der Meijden

Muzerije Den Bosch moet meer geld verdienen verhuur en horeca.
Brabants Dagblad dinsdag 10 januari 2012
2012

De Muzerije worstelt met bezuinigingen

• Kunstencentrum De Muzerije heeft nog altijd geen bedrijfsplan klaar om forse bezuinigingen op te vangen.
• Directeur Jacobs krijgt hulp bij bezuinigingsoperatie.
• Vaste banen van cultuurdocenten staan op de tocht.
Robèrt van Lith | Brabants Dagblad vrijdag 11 mei 2012 | 25
 

1795 CommandementKaart Plan der Stad Forten en Situatie van 's-Hertogenbosch 1795
 

1629 In 1629 werden de panden geconfisceerd en bestemd tot ambtswoning van de militaire commandant.
Bron: Langs Bossche Monumenten
1764 Het Militaire Commandement in de Hinthamerstraat wordt verbouwd. Bestond het uit drie panden; nu zal het drastisch verbouwd worden tot één pand (voormalige Jeroen Boschhuis).
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1838 Het Militaire Commandement aan de Hinthamerstraat krijgt een nieuwe functie: Provinciaal Gerechtshof.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
1922 Van 1922 tot 1963 is het lyceum er gevestigd geweest.
Bron: Langs Bossche Monumenten
 

Het Commandement in de Hinthamerstraat, 1778 (nu het Jeroen Boschhuis)

Naar een tekening van J. Everts
()

De verschillende gebouwen die op deze plaats stonden, werden in 1590 bestemd tot paleis van de bisschop van Den Bosch. Na de val van de stad in 1629 nam de militaire commandant van de Staatse er zijn intrek. In 1764, toen generaal-majoor Gideon Salomon Deutz commandant van Den Bosch was, werd het gebouwencomplex ingrijpend veranderd en kreeg het de huidige voorgevel. Nieuwe bestemmingen voor het gebouw volgden. Het Hof van Justitie kwam er in 1796 te zitten en in de twintigste eeuw waren hier de R.K. Lycea gevestigd. Na het vertrek van de scholen naar het Sweelinckplein werd het pand verbouwd tot een cultureel centrum. Het gebouw kreeg toen ook zijn huidige naam, Jeroen Boschhuis.
Ach Lieve Tijd. 800 jaar Den Bosch en de Bosschenaren 3 (1982) 70
 

2010

De Muzerije / Voormalig Gerechtshof

Achter de brede voorgevel uit 1764 zijn in het verleden drie middeleeuwse woonhuizen samengevoegd. Tezamen werden ze rond 1590 in gebruik genomen als hof van de eerste Bossche bisschop Metsius. Na de overgang van de stad naar republiek in 1629 werd dit rooms-katholieke bezit onteigend en diende het tot in de 18e eeuw als woning van de commandant van het militaire garnizoen. In de 19e eeuw werd het complex herbestemd als Gerechtshof, een functie die het heeft gehad tot aan het begin van de 20e eeuw.
Twee gerechtszalen herinneren nog aan die tijd. Bij de net afgesloten verbouwing en restauratie zijn de 19e-eeuwse empirevensters gereconstrueerd met de luiken (persiennes) van het 19e-eeuwse Gerechtshof.
Monumenten Magazine 2010
 

2004

Architectenkeus renovatie Muzerije

Het college besluit Hans van Heeswijk architecten uit Amsterdam de renovatie van De Muzerije te laten ontwerpen. Een beoordelingscommissie heeft geadviseerd om Hans van Heeswijk architecten uit Amsterdam te kiezen. De belangrijkste redenen hiervoor zijn de aansprekende visie op het project en het respect voor de monumentale bestaande gebouwen aan de Hinthhamerstraat en de Schilderstraat.
B&W Besluitenlijst 21 december 2004
 

B.V. Bouwbedrijf Hazenberg
Bouwhistorisch onderzoek BAM
 

1900
11 september 2010