De bloeiende Peperboom (Hinthamerstraat 36-38)
15e eeuw. Moderne bakstenen klokgevel. Empire schuiframen uit de 19e eeuw.
Bron: ?
|
De bloeiende peperboom
Door Henny Molhuysen
Lopend door de Bossche winkelstraten ontdek je eigenlijk weinig typisch 'Bossche' winkels meer. Voor een belangrijk deel hebben nationale winkelketens bezit genomen van onze binnenstad. Zo prijken er lichtreklames die je overal tegenkomt tegen de voorgevel van Hinthamerstraat 36-38.
De gemeentelijke bouwhistoricus is in het pand geweest. Hij heeft achter de moderne bakstenen klokgevel gekeken en ontdekte dat er heel wat te zien was. Zo is er dendrochronologisch onderzoek verricht. Dat betekent dat er houtmonsters van balklagen genomen zijn die aan een wetenschappelijk onderzoek werden onderworpen. Iedereen weet dat de bomen jaarringen hebben. Deze zijn niet ieder jaar gelijk: in sommige jaren zijn ze breder, dikker, dan in andere jaren. Door onderlinge vergelijking hebben deskundigen een complete reeks van jaarringen kunnen vervaardigen van de huidige tijd terug tot ver in de vijftiende eeuw. En dat juist de periode dat 's-Hertogenbosch gekenmerkt werd door enkele stadsbranden, ook in de Hinthamerstraat.
Het pand Hinthamerstraat 36-38 - zoals het thans genummerd is - heeft tevens te lijden gehad van een stadsbrand die in 1419 onder meer het noordelijk deel van de Hinthamerstraat teisterde en aan 112 mensen het leven kostte. Oorspronkelijk moet het het poortgebouw geweest zijn van het Predikherenklooster of kreeg het deze funktie na deze stadsbrand. Dit klooster van de Dominicanen - zo werden de bewoners van het klooster genoemd - is op het einde van de dertiende eeuw in 's-Hertogenbosch gesticht. In 1419 werd dit klooster door het vuur verwoest. Daarbij verbrandde ondermeer het rijke boekenbezit van de kloosterlingen.
De bouwhistoricus heeft aan kunnen tonen dat de gebouwen kort na deze brand herbouwd zijn. Omdat het zogenaamde splinthout ontbrak, kon de balklaag gedateerd worden op circa 1435; dat betekent dat de bouw tussen 1430 en 1440 heeft plaatsgevonden. Op de tweede verdieping van het pand heeft hij op kunnen merken dat het hout voor een deel hergebruikt is; er kunnen latere verbouwingen plaatsgevonden hebben. De balklaag van een lagere verdieping was ouder en heeft een ingewikkelder profilering.
Het oorspronkelijk gebouw dateert dus van na de vijftiende eeuwse stadsbrand. Latere verbouwingen - met gebruikmaking van het bestaande hout - hebben plaatsgevonden. De voorgevel is modern, ondanks zijn klokvorm. Na 1629 werden de kloostergebouwen verkaveld en verkocht en werd er dwars door het kloosterterrein een 'nieuwe straat' (de huidige Nieuwstraat) aangelegd. Ruim twee eeuwen geleden was er in het pand een tabakswinkel gevestigd. 'De bloeiende peperboom' was de naam van het huis. Zo hebben er achter deze voorgevel kennelijk altijd verschillende geuren een rol gespeeld: werden er eens specerijen verkocht (het pand heeft niet voor niets deze naam!) en was er later een winkel in tabakswaren gevestigd, thans zorgen parfumerieën voor de verschillende waar te nemen geuren.
Brabants Dagblad donderdag 18 november 1993
|
| |
| 1993 |
Ad van Drunen
Bossche gebouwen dendrochronologisch gedateerd
Bulletin KNOB 3 (1993) 57-63
|
| 1993 |
Henny Molhuysen
Achter de voorgevel : De bloeiende peperboom
Brabants Dagblad donderdag 18 november 1993 (foto)
|
| |
| 1950 |
Winkelwoonhuis. Verbouwing. Architect H.W. Valk, 1950.
Hendrik Willem Valk 1886-1973, blz 251
|
| |
|
