Kardinaal Van Rossumplein (Binnenstad Centrum, Binnenstad Oost)
Op 21 februari 1933 kreeg het de naam van Kardinaal van Rossumplein "zulks in verband met de viering van het tweede eeuwfeest der congregatie van de Paters Redemptoristen, die ook in onze stad zulk een heilzaam werk hebben verricht, terwijl voorts op deze wijze wordt hulde gebracht aan de nagedachtenis van een groot lid dier orde, die eenigen tijd ingezetene onzer gemeente is geweest en die als internationaal figuur op den voorgrond is getreden" (B en W aan de gemeenteraad).
Bron: Stegentocht 1
~~~
Op dit plein werd tot zeker 1930 de wekelijkse veemarkt gehouden.
|
Geen echte koeien meer op het plein, maar de heilige koe
Door Henny Molhuysen
Op het Kardinaal van Rossumplein maakten vroeger koeien de dienst uit. Tegenwoordig is het een parkeerplaats.
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Veemarkt Kardinaal van Rossumplein<br><b>Datering:</b> december 1928<br><b>Fotograaf:</b> Fotopersbureau Het Zuiden<br><b>Nummer:</b> 0000516<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]")
Het is haast niet meer voor te stellen, dat op een plein in de Bossche binnenstad veemarkt werd gehouden. Op het Kardinaal van Rossumplein stonden wekelijks honderden koeien te wachten op een nieuwe eigenaar.
In de tweede helft van de negentiende eeuw stimuleerde het Bossche stadsbestuur de veehandel; ook de boeren in de Meierij schakelden over van de productie van akkerbouw op veeteelt.
In 1851 kwamen er vijf speciale markten voor handel in paarden en hoornvee. Dit aantal werd langzamerhand uitgebreid en vanaf 1892 kende Den Bosch een wekelijkse veemarkt. Niet alleen op het huidige Kardinaal van Rossumplein, ook op de Zuid-Willemsvaart, de Hooge Nieuwstraat en het erbij gelegen pleintje werd druk gehandeld in koeien, varkens, paarden, schapen en kippen.
's Morgens vroeg brachten schepen - en later vrachtauto's - de dieren naar de marktplaats. Er werd druk gehandeld en in de nabijgelegen kroegjes werd de keel nat gehouden. En 's avonds moesten vanzelfsprekend de straten weer schoongemaakt worden. De andere zes dagen van de week was het plein leeg.
Enkel het ijzerwerk herinnerde aan het vee dat er eenmaal in de week aan vastgebonden werd. En dan was er natuurlijk ook een houten politiepostje, dat op de marktdagen in gebruik was.
Er ontstond in de twintiger jaren een discussie over de verhuizing van de veemarkt. Plannen werden gemaakt voor de nieuwe stadwijken Het Zand en De Muntel maar in 1931 werd ver buiten het stadscentrum een nieuwe overdekte Veemarkt geopend. Ondanks protesten, want de Bossche middenstand verwachtte een terugloop van het aantal klanten nu de Veemarkt zo ver van het centrum werd gerealiseerd. Het nu lege plein diende een naam te krijgen.
Eerst werd voorgesteld Sint Josephplein, maar later kwam de suggestie: Kardinaal van Rossumplein. De gemeenteraad nam dit voorstel over en in 1934 werd het beeld van de redemptorist Van Rossum, vervaardigd door August Falise, op het naar hem genoemde plein geplaatst. Het Kardinaal van Rossumplein was een plein met bomen. Het was er niet erg druk. Het publiek kwam wel in groten getale opzetten als het kermis was. Want tot in de jaren zestig werd de kermis in de stad gehouden op de Markt en het Kardinaal van Rossumplein. De twee tussenliggende straten (Hinthamerstraat en Nieuwstraat) stonden vol met kramen met zuurstokken, suikerspinnen en andere lekkernijen. In de jaren zestig nam het autoverkeer sterk toe, en ook het plein en de omgeving ondergingen veranderingen. De nieuwbouw van het Groot Ziekengasthuis fungeerde als een van de wanden van het plein.
De straten werden verlegd en het plein zelf werd één parkeerterrein. De koeien hadden nu definitief plaats gemaakt voor de heilige koe: de auto.
Brabants Dagblad vrijdag 2 mei 1997
|
| |
| 1968 |
Redactie
Bedrijf van naam, niet alleen in Den Bosch maar ook daarbuiten. 'Appel bouwmaterialen nv te Den Bosch 100 jaar
Brabants Dagblad dinsdag 22 oktober 1968 (foto's)
|
| 1997 |
Henny Molhuysen
Verdwenen stadsbeelden : Geen echte koeien meer op het plein, maar de heilige koe
Brabants dagblad vrijdag 2 mei 1997 (foto)
|
| 2002 |
Jo Hendriks
Het einde van de 70-jarige Bossche Veemarkt
KringNieuws 1 (2002) 6-8
|
| |
| 1830 | | Aanleg stadspark | 's-Hertogenbosch cartografisch bekeken |
| 1890 | | Veemarkt (Park) | Kaart Jos van Hagens ca 1890 |
| 1901 | | Veemarkt | Adresboek 's-Hertogenbosch 1901 |
| 1909 | | Veemarkt | Huisnummeromnummering 1909 |
| 1928 | | Veemarkt | Adresboek voor 's-Hertogenbosch 1928 |
| 1933 | | Kardinaal van Rossumplein | RB 21-02-1933. GB 1933 no 41. |
|
| |
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Kardinaal van Rossumplein<br><b>Datering:</b> 1860<br><b>Maker:</b> Anoniem<br><b>Bron:</b> KUB Tilburg]")
|
Kardinaal van Rossumplein, 1860
Anoniem
(gravure)
KUB Tilburg
De veehandel vond vanaf het midden van de 19e eeuw plaats op het huidige Kardinaal van Rossumplein. Het vee werd van heinde en verre, zelfs per schip, aangevoerd. Links op de hoek het pand van sociëteit de Unie.
's-Hertogenbosch. De geschiedenis van een Brabantse stad 1629-1990 (1997) 187
|
| |
Panden
|
| Kardinaal Van Rossumplein 2 |
| |
| 1875 | (Park C 109): F.L. van Well (mr. kleermaker) |
| 1908 | (Veemarkt C 109): F.A. Floris (mr. schoen en laarzenmaker) |
| 1910 | (Veemarkt): W.F.K. Hörmann (musicus) - Jac. Wels (meubelmaker) |
| 1928 | (Veemarkt): P.P. Hörmann - W.F.K. Hörmann |
| 1943 | P.J.J.M.A. Burg (teekenaar P.T.T.) - A.J. van Gils (coupeuse-leerares) |
|
| Kardinaal Van Rossumplein 4 |
| |
| 1908 | (Veemarkt C 110): Th. Halemans (sigarenmaker) - wed. H. Sauvé |
| 1910 | (Veemarkt): F.A. Vorstenbosch (sigarenmaker) - H.M. v.d. Weijenberg (besteller) |
| 1928 | (Veemarkt): Q.M. Ackermans - M.L. van de Weijenberg |
| 1943 | G.A. Knuvers (orthopaedische maatschoenmakerij) |
|
| Kardinaal Van Rossumplein 6 |
| |
| 1865 | (Park C 111): J. Eekels & Co. (graan en trasmolenaars met stoom, gipsbranders) - A.J.H. Terwindt (leerlooijer) - T.M. Terwindt (firma A Terwindt & Co.) aannemer van openbare werken |
| 1875 | (Park C 111): J. Eekels en Cie. (graan en trasmolen met stoom gipsbranders) - T.M. Terwindt (firma A Terwindt en Co.) aannemer van openbare werken - wed. C. Terwindt (partikulier) |
| 1908 | (Veemarkt C 111): Gebrs. J. en A. Appel (handel in hout- bouwmaterialen) |
| 1910 | (Veemarkt 6): Gebrs. J. en A. Appel (handel in hout, bouwmaterialen en brandstoffen) |
| 1926 | (Veemarkt 6): H. Appel |
| 1928 | (Veemarkt 6): Kantoor en pakhuis Appel |
|
| |
lees verder
|
| Kardinaal Van Rossumplein 8 |
| |
| 1865 | (Kanaaldijk C 112): W. Meulenbeek (machinist) |
| 1881 | (Veemarkt C 112): J. Eekels en Cie (graan en trasmolen met stoom, gipsbranders) - wed. J.H. van de Ven (partikuliere) |
| 1908 | (Veemarkt C 112): A.J. Appel |
| 1909 | (Veemarkt 8) |
| 1910 | A.J. Appel (koopman) |
| 1926 | Gebrs. J. en A. Appel (N.V. Hout-, Bouwmaterialen- en Brandstoffenhandel) |
| 1928 | A.J. Appel - C.J.M. Appel |
| 1943 | (Kardinaal van Rossumplein 8): G.A. Sekhuis (arts) |
| 1960 | Lautenslager (automobielbedrijf) |
|
Zuid-Willemsvaart
|
| Kardinaal Van Rossumplein 15-13 |
| |
| | Kardinaal Van Rossumplein 15 |
| |
Hotel De Unie, hoek Kardinaal van Rossemplein/Zuid-Willemsvaart.
Van oorsprong was De Unie een societeit, opgericht in 1827 als "een gezelschap welks doel was de kennis van Handel en Nijverheid enz. te bevorderen en te doen gepaard gaan met het gezellig verkeer". Op 1 mei 1829 trok men in het onderhavige gebouw.
Bron: Stegentocht 1
|
| |
| 1943 | J. Nefkens (café De Unie) |
| 1991 | Ed Hoevenaars (café De Unie) |
|
| | Kardinaal Van Rossumplein 13 |
| |
|
| | |
lees verder
|
| Kardinaal Van Rossumplein 11 |
| |
| 1943 | J. van Beurden (filiaalhoudster melkinr. St. Lucia) - F.J. Macrander (kleermaker) |
|
| Kardinaal Van Rossumplein 7 |
| |
| 1943 | Th.M. den Brinker (leeraar M.O. boekhouden) |
|
| Kardinaal Van Rossumplein 3 |
| |
Gevelsteen van Cosmas en Damianus in de voorgevel boven de garagedeur. Natuursteen 80 x 65 cm. Datering 1952. Vervaardigd door Jacques de Bresser.
De H.H. Cosmas en Damianus zijn frontaal afgebeeld en -zoals vaak- gekleed in de lange dracht der geleerden. Tussen hen in bevindt zich de (medische) slang. Zij zijn de patroonheiligen van de artsen en apothekers en in deze functie bevinden zij zich ook op deze gevel. Het pand dient als huisartsenpraktijk.
Bron: Beeldhouwkunst in de open lucht in 's-Hertogenbosch
|
| |
| 1943 | H. Schippers (brandstoffenhandel) |
|
| Kardinaal Van Rossumplein 1 |
| |
| 1936 | B.M.H. Mettrop (doctor) |
| 1943 | B.M.H. Mettrop (arts) |
|
Sint Josephstraat
|
5211 RV 1..15
5211 RV 2..2
|
|
.org.jpg') "body=[<b>Beschrijving:</b> Kardinaal van Rossumplein<br><b>Datering:</b> 1860<br><b>Maker:</b> Anoniem<br><b>Bron:</b> KUB Tilburg]")