|
Sint Janskerkhof (Binnenstad Oost)
|
|
Reeds lang is het Sint Janskerkhof van zijn oude, uit de naam blijkende functie ontheven. Wat overbleef is een sfeervol pleintje waar nog iets uit oude tijden lijkt voort te leven. Het Vondelingenhuis had er, evenals andere huizen in de Clarastraat, zijn achteruitgang. In de middelste straalkapel van de Sint Jan, de tegenwoordige Sint Annakapel, had de gemeente een brandspuit gestald, er was daar toen een deur naar het Sint Janskerkhof gemaakt.
Bron: Straat in Straat uit (1984) 45
~~~
In de volksmond ook wel 'Achter de Kathedraal' genoemd.
Bron: Stadsarchief, L. Ruzius
|
Klein en sfeervol
Door Ed Hupkens
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Sint Janskerkhof 3<br><b>Datering:</b> mei 1964<br><b>Fotograaf:</b> J.A.M. Roelands<br><b>Nummer:</b> 0044628<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]") | | Foto: J.A.M. Roelands |
Al heel lang wordt er op het Sint-Janskerkhof niet meer begraven. In de middeleeuwen was het vele malen groter dan tegenwoordig. In 1222 besloeg het hof van de Sint-Jan een rechthoekige ruimte van 86 bij 230 meter, en liep langs de huidige Torenstraat en Peperstraat. In 1452 werd het (kerk)hof afgescheiden van de straten door een muur. Alleen in de onmiddellijke nabijheid van de Sint-Jan werd begraven. De rest van de open ruimte werd gebruikt als vergaderplaats van de gilden, samenkomst van burgers, rechtszaal, voor mirakelspelen en kermis. De gemeentelijke brandspuit werd in die dagen 'gestald' in de middelste straalkapel, de huidige St.-Annakapel. Er was daar toen een deur naar het Sint-Janskerkhof gemaakt. In die kapel werden ook de brandslangen gedroogd. Het Sint-Janskerkhof heeft een poos Achter de Kathedraal geheten.
Eeuwenlang werden de doden in de kerken begraven. Omdat begrafenissen in de kerk ongemak, stank en besmettingsgevaar veroorzaakten, gaven de overheden de voorkeur aan het begraven op het kerkhof. Op 19 maart 1811 werd in 's-Hertogenbosch het keizerlijk decreet van Napoleon van 1804 van kracht, dat begraven in de kerk verbood. In 1823 was de Sint-Jan vrijwel geheel omsloten door een kerkhof. Op 19 mei 1858 werd de laatste dode op het kerkhof begraven. Een dag later werd het kerkhof gesloten. Vanaf 1860 werd het kerkhof geruimd.
Wat van het grote kerkhof van de Sint-Jan is overgebleven, is een klein en sfeervol pleintje aan de noordoostkant van de kathedraal; met aan de rand een prachtige, uitheemse Amberboom.
Stadsblad woensdag 19 december 2007
|
| |
| 2001 |
Eddie Nijhof
Breukbanden
Bossche Bladen 4 (2001) 118 [pdf]
|
| |
| 1972 |
Redactie
Nieuwe mogelijkheden St.Janskerkhof. 'Het Pandje' van H. Bergé smaakvol gerestaureerd
Brabants Dagblad dinsdag 30 mei 1972 (foto's)
|
| 1972 |
Redactie
'Bestuderen wat we hier kunnen gaan doen'. Ook wethouder lijkt 'in' voor restauratie St. Janskerkhof
Brabants Dagblad dinsdag 4 juli 1972 (foto)
|
| 1979 |
Redactie
Snelle aanpak van restauratie van het Sint-Janskerkhof gewenst
Brabants Dagblad vrijdag 26 januari 1979 (foto's)
|
| 1979 |
J.A.M. Roelands
Het St. Janskerkhof
Den Bosch gisteren en eergisteren (1979) 87
|
| 1982 |
Redactie
Rapport "omgeving Sint Jan"
Dienst Gemeentewerken, afd. Binnenstad ('s-Hertogenbosch 1982)
|
| 1988 |
T.J. Pot
Een gebitsonderzoek van het 18e eeuwse grafveld St. Janskerkhof 1984
Kroniek Bouwhistorisch en Archeologisch onderzoek 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch 1 (1988) 125-149
|
| 1988 |
C.F. van de Bund
Insecten- en mijtenresten uit een 13e eeuwse kuil met organisch materiaal in 's-Hertogenbosch.
Kroniek Bouwhistorisch en Archeologisch onderzoek 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch 1 (1988) 150-154
|
| 1997 |
H. van Haaster
Plantaardige en dierlijke resten uit de middeleeuwen. De resultaten van het archeologisch onderzoek op het Sint Janskerkhof.
Kroniek Bouwhistorisch en Archeologisch onderzoek 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch 2 (1997) 140-162
|
| 1997 |
H.L. Janssen, E. Nijhof, D. van Vrie
Het archeologisch onderzoek van de middeleeuwse bebouwing op het Sint Janskerkhof.
Kroniek Bouwhistorisch en Archeologisch onderzoek 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch 2 (1997) 48-139
|
| 1997 |
H.W. Boekwijt, H.L. Janssen
Het Sint Janskerkhof als multi-disciplinair onderzoeksproject: een evaluatie.
Kroniek Bouwhistorisch en Archeologisch onderzoek 's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch 2 (1997) 241-252
|
| 2000 |
Marcel Jansen
Boekbespreking : Dood en begraven : Sint-Janskerkhof 1629-1858
Bossche Bladen 4 (2000) 140
|
| 2003 |
Peter Berkien
St. Janskerkhof
Zelfkrant 10 (2003) 6
|
| 2011 |
Skeletten gaan brandweerkelder in
• Ruim 400 skeletten worden eind dit jaar bijgezet in niet meer gebruikte brandweerkelder bij de Sint-Jan.
• Gemeente komt hiermee afspraak met kerkbestuur na.
• Gedenksteen op of bij kelder na herbegraving.
Wim Hagemans | Brabants Dagblad woensdag 25 mei 2011
|
| 2011 |
400 Bosschenaren weer 'thuis'
Met een eenvoudige plechtigheid is gisterochtend de herbegraving van vierhonderd Bosschenaren gevierd bij de Sint-Jan in Den Bosch.
Domien van der Meijden | Brabants Dagblad donderdag 3 november 2011
|
| |
| 1910 | | Sint-Janskerkhof | Straatnamenlijst 's-Hertogenbosch 1910-1911 |
| 1928 | | St. Janskerkhof | Adresboek voor 's-Hertogenbosch 1928 |
| 2008 | | Sint Janskerkhof | Straatnamenlijst gemeente 's-Hertogenbosch |
|
| |
| 1999 |
Marcel Portegies
Dood en begraven in 's-Hertogenbosch
Uitgeverij Matrijs | Utrecht 1999
|
| |
|
|
Het St. Janskerkhof, z.j.
Hendrik de Laat (1900-1980)
(aquarel)
Particuliere collectie
|
|
|
Het St. Janskerkhof, z.j.
Jac. Pijnenborg ()
(aquarel)
|
|
|
Gezicht op 'Het Pandje' aan het St. Janskerkhof, z.j.
G. Janssen ()
(olieverf op karton, 51.5 x 34.5 cm)
Collectie kunstenaar
|
|
|
Oude huizen aan het St. Janskerkhof, z.j.
G. Janssen ()
(olieverf op karton, 65.5 x 44.5 cm)
Collectie kunstenaar
|
|
|
Het St. Janskerkhof, met gezicht op de St. Janskerk, z.j.
Frans Slager (1876-1953)
(aquarel, 13.0 x 9.5 cm)
Mevrouw van Schijndel-Pijnenborg, Utrecht
|
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Het Sint Janskerkhof in herfststemming<br><b>Maker:</b> Frans Slager<br><b>Bron:</b> Collectie Museum Slager]")
|
Het Sint Janskerkhof in herfststemming, 1904
Frans Slager (1876-1953)
(olieverf)
Collectie Museum Slager, 's-Hertogenbosch
|
|
|
St.-Janskerkhof, 1925
Hendrik de Laat (1900-1980)
(ets, 12.2 x 18.8 cm)
Het Bossche Prentenmuseum, 's-Hertogenbosch
|
|
|
Het St. Janskerkhof in 1933
Hendrik de Laat (1900-1980)
(aquarel, 31.0 x 23.5 cm)
Perticuliere collectie
Op de achtergrond een boerderij met voor de deur een zandkist. Links ziet men een deel van een houten hek. Het terrein van de St. Janskerk was in het begin dezer eeuw afgezet door een hoog houten hek met dicht opeenstaande brede latten. Aan de Hinthamerstraatzijde stond een ijzeren hek. Het woonhuis rechts is vervangen door een geheel nieuw pand.
|
| |
| 1593 |
Kapittel 15.
Toneelvertooning op St. Jans kerkhof.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1593-1594. Deel 2, blz 1102
|
| 1603 |
Kapittel 16.
Tenten op St. Janskerkhof en buiten de Vuchterpoort.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1603-1604. Deel 2, blz 1156
|
| 1617 |
Kapittel 21.
Het kruis op St. Jans kerkhof voor Stads rekening gewerwd en verguld.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1617-1618. Deel 2, blz 1242
|
| |
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Steen in de linkerkolom van de toegangspoort van het kerkhof, zijde Choorstraat<br><b>Datering:</b> 2 januari 2008<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")
|
| 2 januari 2008 |
|
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Steen in de rechterkolom van de toegangspoort van het kerkhof, zijde Choorstraat<br><b>Datering:</b> 2 januari 2008<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")
|
| 2 januari 2008 |
|
|
|
Panden
|
Hinthamerstraat
|
| Sint Janskerkhof 1 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 21) |
| 1910 | J.C. Hardeman (1e Luitenant Ingenieur) |
| 1943 | D. van Bree (ketelmaker) |
|
| Sint Janskerkhof 1b |
| |
|
| Sint Janskerkhof 2 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 21) |
|
| Sint Janskerkhof F 33 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 33) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Sint Janskerkhof 3 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 34): J.A. Sars (voerman) |
| 1910 | J.A. Sars (voerman) |
|
| Sint Janskerkhof 4 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F ongen.) |
|
| Sint Janskerkhof F 34a |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 34a) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Sint Janskerkhof 5 |
| |
| 1865 | (St. Janskerkhof F 35): H. van Zelst (veehouder en vrachtrijder) |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 35) |
| 1910 | H.H. van Appeven (timmerman) |
| 1928 | B. Kuijpers |
|
| Sint Janskerkhof 6 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 36): H.H. van Appevan (timmerman) - L. Peters (arbeider) |
| 1910 | P. de Beer (schoenmaker) |
|
| Sint Janskerkhof 7 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 37): G. Bouwman (arbeider) - J. Dalmee (timmerman) - J. v.d. Lee (arbeider) - J.M. Rutten (reparateur naaimachines) |
| 1910 | G. Bouwman (arbeider) - J. Dalmee (timmerman) - J. v.d. Lee (arbeider) - L. Peters (arbeider) |
| 1943 | A. Guntlisbergen (metaalbewerker) |
|
| Sint Janskerkhof 7a |
| |
| 1943 | (Achter de Kathedraal 7a): A. van Bokhoven (beeldhouwer) |
|
| Sint Janskerkhof 8 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1875 | (St. Janskerkhof F 38): W. Sars (hovenier) |
| 1881 | (St. Janskerkhof F 38): W. Sars (hovenier) |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 38): wed. W. Sars & Zonen (vrachtr. expediteurs) - G. van Schijndel (zonder beroep) |
| 1910 | wed. W. Sars & Zonen (vrachtrijders) |
|
| |
lees verder
|
| Sint Janskerkhof 9 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 39) |
| 19?? | van Bokhoven (beeldhouwersatelier) |
|
| |
lees verder
|
| Sint Janskerkhof 10 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 40): K. Chumacher (apothekersknecht) - A. Cribbelier - D. Roeters (waschvrouw) - P. van der Stokker (smid) |
| 1910 | K. Chumaker (arbeider) - wed. Herben - D. Roeters (waschvrouw) - J. Rutte (rep. naaimachines) |
|
| Sint Janskerkhof 11 |
| |
|
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 41): G.J.M. Arens (sigarenmaker) - C.A. Bexswinkel (timmerman) |
| 1910 | G.J.M. Arens (sigarenmaker) - C.A. Rexswinkel (timmerman) |
| 1928 | W.J. Kuijten - C.A. Rexwinkel |
|
| Sint Janskerkhof 12 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F ongen.) |
|
| Sint Janskerkhof 13 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 41a) |
| 1910 | Fr. Breuer - L. Knooft (concierge gebouw brandverz. K. de N.) |
| 1928 | J. van de Laak - P. van de Laak |
|
| Sint Janskerkhof F 42 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 42) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Sint Janskerkhof F 43 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 43) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Sint Janskerkhof F 44 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 44) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Sint Janskerkhof 14 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 45): Fr. Breuer - L. Knooft (concierge brandverz. K. de N.) |
| 1910 | wed. Maas |
| 1928 | H. Brands |
| 1943 | A.J.F. Guntlisbergen (sjouwer) |
|
| Sint Janskerkhof 15-16 |
| |
Eenvoudig vrijstaand huisje, zadeldak met schilden. Gevels van schoon metselwerk, 4- en 9-ruits ramen met luiken, enkelvoudige balklaag, kap met dekbalkjukken en schaarspanten met balk.
Fraai gebouw van eenvoudige doch harmonische architectuur en van oudheidkundige waarde.
Bron: Ontwerp -aanvullende - monumentenlijst voor de gemeente 's-Hertogenbosch 1977
|
| |
| | Sint Janskerkhof 15 |
| |
| 1865 | (St. Janskerkhof F 46): H.A. van Maastrigt (klerk) |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 46): K. van Gestel (passementwerker) |
| 1910 | K. van Gestel (passementwerker) |
| 1928 | L.A. Peters |
| 1985 | Galerie 't Pandje |
|
| | Sint Janskerkhof 16 rijksmonument |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 47): J. Rijnken (pakhuisknecht) |
| 1910 | J. Rijkken (pakhuisknecht) |
| 1928 | J.F.A. Ruijken |
|
| |
lees verder
|
| | Sint Janskerkhof 17 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 47a): P. van Wijk (timmerman) |
| 1910 | P. van Wijk (timmerman) |
|
| Sint Janskerkhof F 48 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 48) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Sint Janskerkhof 18 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 49) |
| 1928 | R.J. Nelissen |
|
| Sint Janskerkhof 19 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 50): J. Wagenaar |
| 1910 | J. Wagenaar |
| 1928 | F.J. de Kanter |
|
| Sint Janskerkhof 20 |
| |
| 1908 | (Sint-Janskerkhof F 51): A.J. Smulders (huisbewaarster) |
| 1910 | A.J. Smulders (huisbewaarster) |
|
Choorstraat
|
5211 LA 1..19
5211 LA 2..18
|
1909 : aan één zijde bebouwd 1..20
|
|
 "body=[<b>Beschrijving:</b> Sint Janskerkhof<br><b>Datering:</b> 4 april 2004<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")
.org.jpg') "body=[<b>Beschrijving:</b> Het Sint Janskerkhof in herfststemming<br><b>Maker:</b> Frans Slager<br><b>Bron:</b> Collectie Museum Slager]")
.org.jpg') "body=[<b>Beschrijving:</b> Steen in de linkerkolom van de toegangspoort van het kerkhof, zijde Choorstraat<br><b>Datering:</b> 2 januari 2008<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")
.org.jpg') "body=[<b>Beschrijving:</b> Steen in de rechterkolom van de toegangspoort van het kerkhof, zijde Choorstraat<br><b>Datering:</b> 2 januari 2008<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")
 "body=[<b>Beschrijving:</b> Sint Janskerkhof 8<br><b>Fotograaf:</b> Hans Boselie]")
 "body=[<b>Beschrijving:</b> Sint Janskerkhof 11<br><b>Datering:</b> 14 juli 2007<br><b>Fotograaf:</b> A.F.A.M. Wetzer]")