Oude Hulst (Binnenstad Centrum)
Voorgevels 2, 4, 6, 8 en 10, gezien vanaf de Weversplaats. Links de Bandsche Poort met mariabeeldje, herinnerend aan het volkstoneel "Bosch Marieke" tussen de huisnummers 6 en 8 het zijstraatje Het Riool.
Bron: Stadsarchief (0014338)
|
Oude Huls(t)
Door Ed Hupkens
Tegenwoordig zie je aan de Oude Hulst vrijwel niets dan achtergevels en -uitgangen. Vroeger was het onderdeel van een levendige volksbuurt. In de middeleeuwen was de Oude Hulst veel langer, de St.-Jorisstraat en Weversplaats maakten er toen deel van uit. De oudste vermelding staat in een schepenakte van 13 mei 1305. De benaming Oude Hulst doet verwachten, dat er ook een Nieuwe Hulst is, maar daar is nergens sprake van. In de schepenbrieven van het Bosch Protocol (1366 - 1811) wordt die lange straat aangeduid met Huls, Hulsstraat, Heulstraat, Aldenhuls en Hoelstraat; maar het gaat steeds om dezelfde straat die we nu kennen als Oude Hulst. Opvallend is, dat in alle oude vermeldingen de naam geen -t heeft. Volgens het Etymologisch Woordenboek is deze -t een latere toevoeging.
Waar komt de naam Oude Hulst nu vandaan? Marcel van der Heijden lijkt het de meest waarschijnlijke hypothese, dat onze Bossche Huls terug te voeren is naar hulst als naam van de struik als ondergroei in oude loofbossen. Jos van der Vaart geeft aan dat huls of hoel in verband kan staan met 'hol', dat drassig en week betekent. 'Hol' en 'hul' komen ook voor in samenhang met hellingen en hoogten en voor een plateautje, dat zich boven het omringende stroomland verheft. Mogelijk is huls of hoel afkomstig van 'holt', een oude vorm voor hout (= bos). De naam duidt dan op een oud akkercomplex, dat gewonnen is op een bosterrein. Allemaal mogelijke verklaringen van de straatnaam Oude Hulst. Wie zal het zeggen?
Stadsblad woensdag 16 juni 2010
|
| |
|
De Oude Huls en de St. Jorisstraat
|
Van de Hulsstraat heeft alleen nog maar het eind van de St. Jorisstraat dien naam overgehouden en dat nog wel verbasterd, daar toch het eind van die straat thans Hulst heet en wel, omdat die naam de alleroudste benaming was van de beide straten de Hulst, die men te den Bosch heeft, de Oude Hulst. Van waar de naam Huls of Hulst komt durf ik niet te zeggen; niet waarschijnlijk acht ik het toch, dat de straat de Huls haren naam ontleent aan eene omhulling of aan den bekenden heester met stekelpuntige bladen.
De verlenging van de St. Jorisstraat van af het na te noemen Masschereelshuis, die thans ook de Oude Hulst heet, tot aan de Weversplaats, heette aanvankelijk, evenals die plaats en de van daar naar de Verwerstraat loopende straat, die Beurde of Beurdsche straat.
| 412 |
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch I (1910) 412-412
|
| |
|
De Oude Hulst
De straat die nu de namen draagt van respectievelijk: St. Jorisstraat, Oude Hulst en Weversplaats wordt in de schepenbrieven aangeduid met huls, hulstraat, heulstraat, aldenhuls en hoelstraat. Dit 'huls' of 'hoel' kan in verband staan met 'hol', dat drassig en week betekent. 'Hol' en 'hul' komen ook voor in samenhang met hellingen en hoogten en voor een plateautje, dat zich boven het omringende stroomland verheft. Mogelijk is dit 'huls' of 'hoel' afkomstig van 'holt' of 'hult' een archaïsche vorm voor hout (= bos). De naam duidt dan op een oud akkercomplex dat gewonnen is op een bosterrein. 'Hul' kan ook heuvel betekenen.
Boschboom Bladeren 25 (1980) 55
|
| |
| 1980 |
Jos van der Vaart
De villa Orten. De oude Hulst
Boschboom Bladeren 25 (1980) 55
|
| 2006 |
Marcel van der Heijden
De Straat : Oude Hulst en Papenhulst
Bossche Bladen 1 (2006) 15-16 [pdf]
|
| |
| 1830 | | Den Ouden Hulst | Kaart J. B. Drossaers ca 1830 |
| 1866 | | Oude Hulst | Kaart J. Kuijper ca 1866 |
| 1890 | | Oudenhulst | Kaart Jos van Hagens ca 1890 |
| 1901 | | Oudenhulst | Adresboek 's-Hertogenbosch 1901 |
| 1909 | | Oude Hulst | Huisnummeromnummering 1909 |
| 1910 | | Oude Hulst | Straatnamenlijst 's-Hertogenbosch 1910-1911 |
| 1928 | | Oude Hulst | Adresboek voor 's-Hertogenbosch 1928 |
|
| |
| 1501 |
Kapittel 17.
De Oudehulst, is thans het einde van de St. Jorisstraat ter hoogte van de Koninklijke school voor Nuttige en Beeldende Kunsten, de Boertsche molen nu de nieuwe steenen molen staande in het Oranje-Bolwerk op stads veste, achter de Fabrieken van de Heeren Lutkie en Cranenburg.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1501-1502. Deel 1, blz 60
|
| |
Panden
|
| Oude Hulst G 116 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 116): B. Huiskens |
|
| Oude Hulst G 117 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 117): wed. van Liempt |
|
| Oude Hulst 2 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 119): H. Vugts (warmwaterhuis) |
| 1910 | A. v.d. Kallen (water- en vuurnering) |
| 1928 | J.J. Gloudemans |
| 1943 | J.H.M. Collignon (schipper) - J.J. Gloudemans (timmerman) |
|
| Oude Hulst G 119a |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 119a): D. Kleine (letterzetter) |
|
| Oude Hulst 4 |
| |
| 1903 | (Oude Hulst G 120): firma Lutkie en Cranenburg |
| 1908 | (Oude Hulst G 120): J.P. van de Wiel (winkelier) |
| 1910 | P. Opstraat (huis van verkoop) |
| 1928 | F.J. Blatter |
|
| Oude Hulst 6 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 120a): A.F. Kroon (koperslager) |
| 1910 | P.J. Couwelaars (sigarenmaker) |
| 1928 | wed. L.J. van Daelen |
| 1943 | J. de la Cousine |
|
| Oude Hulst 6a |
| |
|
| Oude Hulst 6b |
| |
|
| Oude Hulst 8 |
| |
| 1865 | (Oude Hulst G 121): A. de Rooij (winkelierster en broodslijter) |
| 1908 | (Oude Hulst G 121): J. Stap (arbeider) |
| 1910 | J. van de Wiel (timmerman) |
| 1928 | F. Schatsbergen |
|
| Oude Hulst 10 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 122): D. Trautig (opperman) |
| 1910 | A.F. Kroon (koperslager) |
| 1928 | H. Veenstra |
|
| Oude Hulst 12 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 123): Kantoor en Fabrieken Lutkie & Cranenburg |
| 1910 | Kantoor en Fabriek fa. Lutkie & Cranenburg |
| 1928 | Z.N. Drukkerij |
|
| Oude Hulst G 124 |
| |
| 1881 | (Ouden Hulst G 124): C.C. Lutkie (firma Lutkie en Cranenburg, mr. boek en steendrukker, boekhandelaar, fabriekant van gekleurd papier en lid van de kamer van koophandel) |
| 1908 | (Oude Hulst G 124): Kantoor en Fabrieken. Lutkie & Cranenburg |
|
| Oude Hulst 37 |
| |
Het Masschereelshuis. No. 37.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - I, blz 412
|
| |
lees verder
|
| Oude Hulst 23 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 175): H. Evers (mr. kamerbehanger) |
| 1894 | (Ouden Hulst G 175) |
| 1908 | (Oude Hulst G 175): P. Dickerscheij (sigarenmaker) - A.J. Gremmé - wed. van Mackelenbergh |
| 1910 | P. Dickerscheij (sigarenmaker) - A.J. Gremmé - wed. van Mackelenbergh |
| 1928 | F.J.J. van Beijnen - W.J. de Haas - wed. J.P. Poppes |
|
| Oude Hulst 21 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 176): J. Klompers (opzigter der gemeentewerken) |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 176): C.E. Hörmann (directeur der dd. schutterij en onderwijzer aan de muziekschool) - J. van der Poel (tapper) |
| 1881 | (Weversplaats G 176): H. de Valck (partikulier) |
| 1908 | (Oude Hulst G 176): J.L.W. Valk (koekbakker) |
| 1910 | wed. Paanakker - J.L.W. Valk (koekbakker) |
| 1928 | J.Th. van Linder |
|
| Oude Hulst 19a |
| |
| 1928 | J.A.C. Wetzer (pakhuisknecht) |
|
| Oude Hulst 19 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 177): H. van Helvoirt (winkelier in brood en spek en tapper) |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 177): H. van Helvoirt (tapper) |
| 1908 | (Oude Hulst G 177): J.B. Vissers (broodslijter) |
| 1910 | J.B. Vissers (broodslijter) |
| 1928 | J.L. van Daelen |
| 1943 | G.Fr. Doll (magazijnbediende) |
|
| Oude Hulst 17 |
| |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 178): P. de Groot (brievenbesteller) |
| 1908 | (Oude Hulst G 178): H.B. de Jong (kleermaker) |
| 1910 | H.B. de Jong (kleermaker) |
| 1928 | J.J. van de Langenberg |
|
| Oude Hulst 15 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 179): A.L.L. Vermeer (steendrukker) |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 179): J. Klompers (opzichter der gemeente werken) |
| 1881 | (Weversplaats G 179): J.N. Kleijne (mr. kleermaker) - wed. J.L. Kleijne (partikuliere) |
| 1908 | (Oude Hulst G 179): J. Aardsels (sigarenmaker) - W. Eggelij (sigarenmaker) - Fr. van Gent (sigarenmaker) - W. Henkelman (sigarenmaker) |
| 1910 | H. van Liempt (sigarenmaker) - P. de Teuling (timmerman) |
| 1928 | N.F. Kroon - H.J. van Liempt |
| 1943 | J.L. van Daelen (schildersknecht) |
|
| Oude Hulst 13 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 180): B. Huijsmans (slijter in steenkol. en tapper) |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 180): M. van Rooij (pottenbakker en tapper) |
| 1908 | (Oude Hulst G 180): Ch. Assmann (huisschilder) - M. van Dartel (sigarenmaker) - wed. Jacobs - J. Jonkers (boekbinder) - wed. P. van Wanrooij |
| 1910 | Ch. Assman (huisschilder) - wed. van Dartel - wed. Jacobs - J. Jonkers (boekbinder) - wed. P. van Wanrooij |
| 1928 | C. Assmann - N. van Ginkel - wed. H. Maas |
| 1943 | C.C. Assmann |
|
| Oude Hulst 11 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 181): M. van Rooij (pottenbakker) |
| 1908 | (Oude Hulst G 181): G. de Haas (sigarensorteerder) - H. van Liempt (sigarenmaker) - M. Rust (boekdrukker) - A.J. Schrover (boekbinder) - H.G.H. Wildschut (bewaarder gevangenissen) |
| 1910 | P. van Dartel (arbeider) - G. de Haas (sigarensorteerder) - M. Rust (boekdrukker) - A.J. Schrover (boekbinder) - H.G.H. Wildschut (bewaarder gevangenissen) |
| 1928 | G. de Haas - A. van der Krieken - H.J. de Rooij - J. Stap - J.N. van der Velden - A.G.H. Wildschut |
| 1943 | M. Bammens (chauffeur) - J.F.H. Broecks (bouwvakarbeider) - G. de Haas |
|
| Oude Hulst 9 |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 182): J.L. Kleijne (uitvoerder van criminele vonnissen) |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 182): P.M. Slager (leeraar aan de koninklijke school voor nuttige en beeldende kunst) bron - J.L. Roulet (predikant der Waalsch Herv.) |
| 1908 | (Oude Hulst G 182): L. Baart (schoenmaker) - C.J. v.d. Smissen |
| 1910 | A. Klaassen (loopknecht) - C. Krielaart (visscher) |
| 1928 | J. van Eijndhoven - A. Hoos |
|
| Oude Hulst 7a |
| |
| 1865 | (St. Jorisstraat G 184): W.A. van der Heijden (nachtwaker en warmoezenier) |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 184): W.A. van der Heijden (hovenier) |
| 1881 | (St. Jorisstraat G 184): R.A. Voets (hovenier) |
| 1908 | (Oude Hulst G 184) |
| 1928 | W.A. Broers |
| 1943 | W.A. Broers (hovenier) |
|
| Oude Hulst 7 |
| |
| 1875 | (St. Jorisstraat G 183): M. de Kort (muziekonderwijzeres) - P. de Kort (pianomaker) |
| 1908 | (Oude Hulst G 183): E. Menner (koopman) |
| 1910 | C. Damen (koopman) - E. Menner (koopman) |
| 1928 | P.A. van der Eerden - J. Schröder - W.A. van Venrooij - wed. P. van de Wert |
|
| Oude Hulst 5d |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 185d) |
| 1928 | wed. P.C. Heesbeen - J. Schroder |
|
| Oude Hulst 5c |
| |
|
| Oude Hulst 5b |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 185b) |
| 1928 | J.A. Batens - A. Kivits |
|
| Oude Hulst 5a |
| |
|
| Oude Hulst 5 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 185): J. de Rooij (opperman) |
| 1910 | A. Meuwese (loopknecht) - J. de Rooij (opperman) |
| 1928 | wed. J.J. Gros - wed. C.A. Kuijpers - C.G. Pompe - H. Pompe - L.C. Thiel |
|
| Oude Hulst 3 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 186): W. van Zon (schoenmaker) |
| 1910 | W. van Zon (schoenmaker) |
| 1928 | wed. W. van Zon |
|
| Oude Hulst 1 |
| |
| 1908 | (Oude Hulst G 186a) |
| 1910 | A. Houdijk (boekbinder) |
| 1928 | C.H.J. van Liempt |
|
1906 : geen nummers (Mosmans)
1909 : rechts 1..23, links 2..12
|
|
