|
Hoofdmenu
|
|
afb. Fotopersbureau Het Zuiden, 28 juni 1958
|
|
Hekellaan (Binnenstad Oost)
Bejaardentehuis 'Sint Antoniegaarde' en Restaurant 'Bellevue', hoek Zuid Willemsvaart, gezien vanaf Bastion Sint Anthonie.
Bron: Stadsarchief (0001467)
~~~
Het waterpoorten in de vestingmuur werden afgesloten met balken die in het water dreven en die voorzien waren van scherpe ijzeren punten. Ze leken wel wat op vlashekels en daar ontleenden de waterpoorten dan ook hum naam aan.
Bron: ?
|
Over de hekel
Door Ed Hupkens
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> De Drie Heeckelen, olieverfschilderij op paneel.<br><b>Datering:</b> 1853<br><b>Maker:</b> Andreas Joannes van Opstal<br><b>Nummer:</b> Onbekend<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]")
Op plaatsen waar de Dommel en de Aa de stad binnenkwamen, werden in de late middeleeuwen in de vestingmuur waterpoorten gebouwd. Deze poorten werden 's nachts en in tijden van oorlog afgesloten door in de waterinlaatopening een balk of een boomstam neer te laten, die vol geslagen was met scherpe, ijzeren pinnen. Hierdoor kon niemand via een waterpoort de stad inkomen. Die balk met ijzeren pinnen werd een 'hekel' genoemd, omdat die leek op een vlas- of hennephekel: een houten blok met ijzeren pinnen. De stengels van het vlas of de hennep werden tussen die pinnen door getrokken om ze te ontdoen van ongerechtigheden, voordat ze verder bewerkt werden tot linnen stoffen of touw. Van deze bewerking komt de uitdrukking 'over de hekel halen' vandaan. Na verloop van tijd werd de betekenis van 'hekel' als een 'balk met pinnen' uitgebreid tot 'waterpoort' in zijn geheel.
De Hekellaan is genoemd naar de Groote Hekel, aan de Zuidwal. Oorspronkelijk kwam hier via drie waterinlaten de hoofdstroom van de Dommel de stad binnen. Al in 1399 wordt deze hekel in de stadsrekeningen De Drie Heeckelen genoemd. Halverwege de 19e eeuw werd -in verband met veiligheidsoverwegingen- één waterinlaatboog dichtgemetseld, en kreeg de waterpoort de naam Groote Hekel. Dit ter onderscheiding van de Kleine Hekel, waardoor de rivier de Aa de stad binnenstroomde, ter hoogte van Sluis 0. In 1885 werd bij de Groote Hekel een stoomgemaal, het 'watermasjien', gebouwd. Daarna was het gedaan met de overlast van de jaarlijks terugkerende overstromingen in Den Bosch.
Stadsblad woensdag 30 april 2008
|
| |
|
Flaneerlanen
Door Ed Hupkens
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Plantsoen bij Rijks HBS.<br><b>Datering:</b> ca 1905<br><b>Nummer:</b> 0001479<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]")
De Vestingwet van 1874 gaf vestingsteden de ruimte om stadsmuren te slopen en wallen te effenen. Dat gebeurde ook in 's-Hertogenbosch, maar omdat de muren en wallen hier ook een waterkerende functie hebben, werden ze niet allemaal afgebroken. De stad kwam met plannen om de 'walgangen' achter de stadsmuren te vervangen door bredere wegen en parken. Na gedeeltelijke afbraak van muur en wal zijn aan het einde van de 19e eeuw de plantsoenachtige lanen langs de gehele zuidelijke stadsrand aangelegd, met parkaanleg op de bastions Oranje, Baselaar en St.-Anthonis. De Bossche bevolking sprak van 'de Wandeling'. Men kwam er flaneren, naar muziekconcerten luisteren en naar theateropvoeringen kijken. Of een glaasje drinken op het terras van Paviljoen Albers. Met name het tussen 1880-1890 door tuinarchitect J.M. Maréchal aangelegde park op Bastion Baselaar was geliefd. Het gedeelte tussen de Grote Hekel en Bastion Baselaar kreeg de naam Groote Hekellaan, terwijl het stuk tussen dit bastion en de Zuid-Willemsvaart de Kleine Hekellaan genoemd werd. Het deel tussen Casinotuin en Bastion Baselaar noemde men 'het Plantsoen'. De bewaking van het Plantsoen was opgedragen aan zogeheten walagenten. Tientallen jaren bleven deze lanen een landelijk karakter behouden. Aan de stadskant lagen de grote warmoezen, de tuinderijen die de stad ook in oorlogstijd van voedsel voorzagen. Het eerste gebouw was de Rijks-HBS (1905). Pas in de twintiger en dertiger jaren van de vorige eeuw maakten de warmoezen plaats voor huizen en straten. In 1931 werden de namen Groote Hekellaan en Kleine Hekellaan vervangen door één naam: Hekellaan.
Stadsblad woensdag 7 mei 2008
|
| |
| 1978 |
Redactie
Gemeente gaf bouwvergunning, maar: Midgetgolfbaan moet parkeerplaats worden
Brabants Dagblad dinsdag 8 augustus 1978 (foto)
|
| 1982 |
Redactie
Project (brom-)fietsvoorzieningen Hekellaan
Gemeentewerken, afd. VE ('s-Hertogenbosch 1982)
|
| 1997 |
Ronald van Genabeek
Stadsmuur langs de Hekellaan en het Vonk- en Vlamterrein
's-Hertogenbosch 1 (1997) 26-27 [pdf]
|
| 2004 |
Marcel van der Heijden
De Straat : Hekellaan
Bossche Bladen 2 (2004) 56 [pdf]
|
| |
| 1897 | | Grooten Hekellaan | RB 27-01-1897, blz 43. |
| 1909 | | Grooten Hekel-laan | Huisnummeromnummering 1909 |
| 1910 | | Grooten Hekel-laan | Huisnummeromnummering 1910 |
| 1931 | | Hekellaan | 24-09-1931. Notulen 1931, blz 639 en 640.
(ontstaan uit Grooten Hekellaan en Kleinen Hekellaan) |
|
| |
| 1844 |
Namens de minister van oorlog wordt er gevraagd in Den Bosch een nieuwe overdekte manege te bouwen. De Parade wordt door de minister als de meest geschikte plaats geoordeeld. Vooral wegens het daar staande weeshuis wordt er bezwaar tegen gemaakt. Eerst in 1900 zal er een overdekte manege worden gebouwd: aan de Hekellaan.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
|
| |
|
|
Voormalige moestuinen, z.j.
Frans Slager (1876-1953)
(olieverf op doek, 68.0 x 100.0 cm)
Gemeente 's-Hertogenbosch
Achterzijde St. Jacobskerkhof (thans Hekellaan)
|
| |
Panden
|
| Hekellaan 2 rijksmonument |
| |
Sporthal. Voormalige militaire manege.
Bron: Stadsarchief ()
|
| |
| 1908 | (Grooten Hekellaan E ongen.) |
| 1910 | Militaire rijbaan |
| 1928 | Manége Veld Artie |
| 1948 | Gem. Tennishal (overdekt) |
|
| |
lees verder
|
| Hekellaan 4 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1908 | (Grooten Hekellaan E ongen.) |
| 1928 | Rijks H.B. School |
| 1948 | Rijks H.B.S. |
|
| |
lees verder
|
| Hekellaan 6 |
| |
| 1908 | (Grooten Hekellaan E ongen.) |
| 1910 | A. Verhagen (concierge) |
| 1942 | R.K. Vereeniging voor kinderbescherming |
|
| Hekellaan 8 |
| |
| 1936 | dr. A.A.M. Weyers (doctor) |
| 1943 | dr. W.A.M. Weyers (arts) |
|
| Hekellaan 20 |
| |
| 1943 | A. Hodes-Lombarts (arts) |
|
| Hekellaan 26 |
| |
|
| Hekellaan 28 |
| |
| 1943 | J.W.J. Hagethorn (inkooper ijzerhandel) - W.F.A. Hagethorn (techn. ambt. waterstaat) |
|
| Hekellaan 30 |
| |
| 1943 | J.G.C. van Genabeek (boekhouder P.T.T.) - A.H. van Gool (boekh. bij de Reinigingsd.) - H.E.M. van Gool (onderwijzeres) |
|
| Hekellaan 38 |
| |
| 1943 | W.J. de Bakker (kantoorbediende) |
|
| Hekellaan 42 |
| |
| 1943 | wed. M.E.E.J. van de Biggelaar-Cooymans - E.M. van der Burgt (dienstbode) |
|
| Hekellaan 50 |
| |
|
| Hekellaan 56 |
| |
| 1943 | (Hekellaan 56): P. Hendriks (winkelchef) |
|
| Hekellaan 62 |
| |
| 1965 | St. Antoniegaarde (Zusters van Barmhartigheid) |
|
| Hekellaan 5 |
| |
| 1865 | (Hinthamereinde E 287): H. van Vugt (mr. broodbakker) |
| 1875 | (Hinthamereinde E 287): H. van Vugt (mr. broodbakker) |
| 1908 | (Grooten Hekellaan E 287) |
| 1910 | Rijks H.B. school |
| 1943 | Café 'Parkzicht' |
|
| Hekellaan 3 |
| |
| 1875 | (Hinthamereinde E 288): A. Goossens (partikulier) |
| 1908 | (Grooten Hekellaan E 288) |
| 1910 | Rijks H.B. school |
|
| Hekellaan 1 |
| |
| 1908 | (Grooten Hekellaan E ongen.) |
| 1928 | Stoomgemaal |
| 1948 | Gem. Tennispark |
|
5211 LX 5..71
5211 LX 2..34
5211 LZ 36..60
5211 MB 62..66
|
|
.org.jpg') "body=[<b>Beschrijving:</b> De Drie Heeckelen, olieverfschilderij op paneel.<br><b>Datering:</b> 1853<br><b>Maker:</b> Andreas Joannes van Opstal<br><b>Nummer:</b> Onbekend<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]")