Hoofdmenu

Artikelen    
Benaming    
Bossche straatnamen    
Bouwhistorie    
Panden    
Postcodes    
Sasse van Ysselt    
Straatindeling    
afb. Atelier Andre Schreurs, 1923

Achter het Verguld Harnas (Binnenstad Centrum)

Achter het Verguld Harnas 2, 4, 6 en 8. Straatbeeld vanuit de Snellestraat. Links exterieur voorgevels huis-nrs. 2-8 van Achter het Verguld Harnas vanaf de hoek Schapenmarkt. Op de achtergrond ingang café Limburgia, Achter het Stadhuis 36. Rechts gedeeltelijk magazijn De Duif, Vughterstraat 2
Bron: Stadsarchief (0000837)
~~~
De naam Achter het Verguld Harnas is oud: zo heette namelijk het huis dat voorheen op de hoek van de Schapenmarkt stond bij de eerste Vughterpoort. De straat werd dus naar het huis genoemd. Deze poort werd ook Jodenpoort genoemd vanwege het grote aantal joden dat in de nabijheid woonde. De vestinggracht, de Binnen-Dieze dus, stroomde langs dit huis. Later, in de 16de eeuw, werd ons binnenwater daar overwelfd en nog altijd stroomt de Diest er onder de huizen door. Het huis dat de naam 'Achter het Vergulde Harnas' droeg, bestaat niet meer.
Bron: Straat in Straat uit (1984) 27

Verguld harnas
Door Ed Hupkens

Naam ontleend aan gelijknamig huis.

Bij de straat Achter het Verguld Harnas eindigt de Schapenmarkt en begint de Vughterstraat. De korte straat ontleent haar naam aan het huis Het Verguld Harnas, dat voorheen op de hoek met de Schapenmarkt stond, vlakbij de eerste Vughterpoort. Die poort maakte deel uit van de eerste stadsmuur, en werd Antwerpense Poort of ook wel O.L. Vrouwepoort of Jodenpoort genoemd. In de huidige bestrating zijn in de zwarte beklinkering de twee oude torenvormen van de poort nog te zien. De poort is vermoedelijk aan het eind van de 15e of begin 16e eeuw afgebroken. De straat lag oorspronkelijk buiten de stadsmuur. Al snel na de aanleg rond 1220 werd er buiten de muur gebouwd. De Binnendieze (huidige Verwersstroom) stroomde langs het huis Het Verguld Harnas en werd als vestinggracht gebruikt. Oorspronkelijk stond die in verbinding met een andere Diezetak, de Vughterstroom.
De straat heeft ooit 'Zijle' geheten. Een zijl is een afloop van water, of ook wel een uitwateringssluis. Mogelijk hield de naam verband met een in de 13e eeuw gedempte waterloop. Ook de Wolvenhoek, Achter het Wild Varken en Achter het Stadhuis hebben ooit Zijle geheten. Na de afbouw van de tweede stadsmuur (rond 1365) werd de eerste stadswal gesloopt. De stadsgracht bleef behouden en werd op verscheidene plaatsen overbrugd en later bebouwd. Pas in de 19de eeuw is het laatste niet overkluisde deel van de Binnendieze op de hoek met Achter het Stadhuis bebouwd. Daar stroomt de Binnendieze nog altijd onder de huizen door.

Stadsblad woensdag 9 december 2009
 

Achter het Verguld Harnas
344
345

Literatuur
 Janssen 1998, 21-22; M p. 84; vSvY II, 155, III, 493.

A. van Drunen, 's-Hertogenbosch van straet tot stroom (Zwolle - Zeist 2006) 344-345
 

De straten, genaamd Achter het Verguld Harnas, Achter het Stadhuis en de Ridderstraat
155
156
157
158

Noten
1. Dit wordt ook gedaan door Dr. G. F. Xav. Smits in het Bulletin van den Ned. Oudheidk. Bond 1908 p. 215.
2. ld. Dr. C.F.Xav. Smits t.a.p.

De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1910) 155-158
 

1977

Redactie

Achter het Verguld Harnas afgesloten
Krantenknipsel woensdag 20 juli 1977
1997

Redactie

Vroege bebouwing buiten stadsmuren aan Achter 't Verguld Harnas in Den Bosch. Fundering uit 1400 opgegraven
Brabants Dagblad vrijdag 3 oktober 1997 (foto)
1998

H.L. Janssen

Woontoren en muntschat Achter het Verguld Harnas
's-Hertogenbosch 1 (1998) 21-22  [pdf]
 

1890 Achter het verguld HarnasKaart Jos van Hagens ca 1890
1909 Achter het Verguld HarnasHuisnummeromnummering 1909
1910 Achter het Verguld HarnasStraatnamenlijst 's-Hertogenbosch 1910-1911
1928 Achter het Verguld HarnasAdresboek voor 's-Hertogenbosch 1928
 

Panden
Schapenmarkt
Achter het Verguld Harnas 2
 
Achter het Verguld Harnas A 448a (1908)
1910C.L.F. van Deursen (onderwijzeres) - J.H. van Deursen (particulier)
1928mej. H.J.M. v.d. Heijden - wed. W.A.M. v.d. Heijden
1943J.H. van Deursen (koopman)

Achter het Verguld Harnas 4
 
1875(Schapenmarkt A 436): jonkh. J.A. Boreel de Mauregnoult (1e luit. der maréchaussées stafofficieren te 's-Hertogenbosch)
Achter het Wild Varken A 436 (1880)
1881(Achter het Verguld Harnas A 448): W.K. Erfman (comm. 's rijks belast.) - wed. M. van Osch (partikuliere)
1881(Achter het Wildvarken A 448): L. Verkuijen (mr. huis en decoratieschilder)
Achter het Verguld Harnas A 448 (1908)

  lees verder

Achter het Verguld Harnas 6
  "De groene Jager". (v. Gool, brooddepôt)
Bron: Mosmans 1353

 
1865(Wolvenhoek A 435): A. Claassens (mr. broodbakker)
1875(Achter het verguld Harnas A 435): B. Janson-Alberse (modist)
Achter het Wild Varken A 435 (1880)
1881(Achter het Verguld Harnas A 447): J.H. van Ham
1908(Achter het Verguld Harnas A 447): mej. Janson-Alberse - W.G. Vos (brooddepôt de Korenbloem)
1910M.H. Dazert (mr. kleermaker) - L. Dicker (klerk)
1928Heli (reproductieinrichting) - C.S. van Vessem - H. Vessem
1943Heli (reproductieinrichting)

  lees verder

Achter het Verguld Harnas 8
  "De bonte Osch". Dit (op de kaart ongenummerde) hoekperceel was vroeger geheel open water. Begin der 17e eeuw bebouwde men het Noordelijke deel en noemde dit huis "De bonte Osch". In de 18e eeuw overbouwde men het nog opengebleven water met het huis, zooals het er nu staat. (Dirks, hoekhuis)
Bron: Mosmans geen

 
1865(Wolvenhoek A 434): I.A.H. Dirks (barbier en paruikenmaker)
1875(Achter het verguld Harnas A 434): G.G. Dirks (goud en zilversmid) - J.A.H. Dirks (barbier en paruikenm.) - J.J.A.F. Kannemans (2e luit. 3e regement vesting-artillerie)
Achter het Wild Varken A 434 (1880)
1881(Achter het Verguld Harnas A 446): J.A.H. Dirks (barbier en paruikemaker) - R. Dirks (modiste)
1908(Achter het Verguld Harnas A 446): B.Th.M. Dirks (modiste) - G.J.J. Dirks (barbier)
1910B.Th.M. Dirks (modiste) - G.J.J. Dirks (barbier)
1928M.Ph. Nort
19??? (IBO sieraden)

  lees verder

Achter het Stadhuis

Achter het Wild Varken
Achter het Verguld Harnas 15-9
 
 Achter het Verguld Harnas 15
 Achter het Verguld Harnas 13
 
1943F. Dekker (architect)

 Achter het Verguld Harnas 11
  Gevelsteen in de voorgevel. Terracotta 90 x 55 cm. Datering 1938. Maker onbekend.
Op de bouwtekening uit 1938 is de steen reeds ingetekend, dus vermoedelijk is hij meteen na de bouw van het pand aangebracht. In vroeger tijden bevonden zich op deze plaats een huis en een steeg met dezelfde naam, die waarschijnlijk ontstaan is door de aanwezigheid van een wapensmederij.
Bron: Beeldhouwkunst in de open lucht in 's-Hertogenbosch
~~~
Appartementen-winkel-gebouw, ontworpen door Wilco Meeuwis, met duidelijk Spaanse en Moorse motieven.
Bron: Kring

 
Achter het Verguld Harnas 11 (?)
1943Th. Kamp (bedrijfsleider)

 Achter het Verguld Harnas 9
 
1943M.J. Heinen (boekhandelaar)

Achter het Verguld Harnas 7
  Straatbeeld vanaf de hoek Achter het Stadhuis - Achter het Wild Varken. Rechts de studio van fotobureau Het Zuiden.
Bron: Stadsarchief 12 april 1978

 
1875(Keizerstraat G 237): C. van Mierlo (mr. timmerman)
1881(Achter het Verguld Harnas G 237): L.F. Schiebergen (adjunct-commies bij den burgerlijken stand) - E. Schiebergen-Crefcoeur (in modes)
1908(Achter het Verguld Harnas G 237): M.Ph. Nort (koopman in manufact.)
1910M.Ph. Nort (koopman in manufact.)
1928A.J.J. v.d. Heuvel
2003? (Queen) dameskleding

Achter het Verguld Harnas 5
 
1908(Achter het Verguld Harnas G 237a): wed. J.J.B. Crefcoeur-Duppen - P. Hofslag (comm. der posterijen)
1910M. Godeau - wed. L.T. Schiebergen
1928W.F.P.J. Louwers

Achter het Verguld Harnas 3   rijksmonument
 
1875(Keizerstraat G 238): J.F. Beckman (generaal-majoor, bevelhebber in de 2e militaire afdeeling)
1881(Achter het Verguld Harnas G 238): J.P.N. Spijkers (mr. schoenmaker)
1908(Achter het Verguld Harnas G 238): W.F. Clerks (winkelier, mr. timmerman)
1910W.F. Clerks (winkelier, mr. timmerman)

Achter het Verguld Harnas 1   rijksmonument
 
Achter het Verguld Harnas G 1a (1908)
1910L.J.M. Pernot (wijnhandelaar)
1928A.A. van den Dungen - wed. J. Zoetelief
1943H.A.P.J. Goedmakers (stoker)

Vughterstraat

  5211 HL  1..33
  5211 HL  2..10

  1906 : 1351..1364 (Mosmans: Noord)
  1909 : rechts 1..7, links 2..8