Oude Dieze (Binnenstad Centrum, Binnenstad Oost)
Over de hier besproken straat schrijvend, zegt Van Sasse van Ysselt -en wij zijn dat met hem eens- 'zal zij alzoo haren naam gekregen hebben toen de Dieze, die aan de zijdzijde achter haar loopt, met een nieuwen tak vermeerderd werd'.
Bron: Straat in Straat uit (1984) 38
|
Deftige huizen
Door Ed Hupkens
![body=[<b>Beschrijving:</b> Gezien vanaf de brug bij de Groote Hekel. Rechts de Triniteitstraat. Links café De Roode Leeuw (nummer 25)<br><b>Datering:</b> ca 1960<br><b>Fotograaf:</b> J.A.M. Roelands<br><b>Nummer:</b> 0038165<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]](Dieze, Oude (01).jpg) | | Foto: J.A.M. Roelands |
Over de herkomst van de straatnaam Oude Dieze schrijft de geschiedschrijver Van Sasse van Ysselt in 1910: 'zij zal alzoo haren naam gekregen hebben toen de Dieze, die achter haar loopt, met eenen nieuwen tak vermeerderd werd'. Er bevinden zich hier meerdere patriciërshuizen. Een daarvan is het hoekhuis op nummer 12. In de voorgevel staat in Romeinse cijfers in natuursteen het jaartal 1888 gebeiteld, met ervoor de letter S en erachter de letter V. Deze verwijzen naar de bouwers en eerste bewoners van het kapitale huis, jhr. Theodore Serraris en diens vrouw Marie Vogelvanger. Begin 1924 werd het gebouw door de Keuringsdienst van Waren in gebruik genomen. Na vertrek van deze dienst in 1982 vond tien jaar later de plaatselijke afdeling van het Rode Kruis er onderdak.
De bekende Bossche beeldhouwer en schrijnwerker Hendrik van der Geld, had zijn woning op nummer 6 en zijn atelier op nummer 4. Diverse beelden in de Sint-Jan komen uit zijn werkplaats, de restauratie in 1877 van de middeleeuwse koorbanken was van zijn hand. Boven de getoogde voordeur van zijn woonhuis liet hij in natuursteen eikenloof zetten met daar onder de tekst: Arbeyd sere voert tot eere. De afbeeldingen in hoogreliëf boven de ramen en deur wijzen op zijn ambacht (steenhouwer, beeldhouwer, ornamentsnijder).
Rond 1883 was op nummer 1 de Amalia-bewaarschool gevestigd, in hoofdzaak bestemd voor kinderen van protestanten 'uit den arbeidenden stand'. In 1993 kwam het Amadeirohuis van de Oeteldonkse Club erin, na verbouwing heeft het nu een woonbestemming.
Stadsblad woensdag 9 juni 2010
|
| |
|
De Oude Dieze
I. De Zuidzijde
Zooals ik in het Ie Dl. blz. 12 en vlgd. hoop te hebben aangetoond is deze straat niet die, waarvan in de wordingsgeschiedenis van den Bosch sprake is en zal zij alzoo haren naam gekregen hebben toen de Dieze, die achter haar loopt, met eenen nieuwen tak vermeerderd werd.
De Zuidzijde dezer straat is gelegen tusschen het Volderstraatje, oorspronkelijk dat enge straetken genaamd en den Grooten Hekel, aanvankelijk het Voldersgat geheeten, tot welk gat oudtijds toegang gaf eene trap, welke in eene Bossche Schepenakte van 1526 genoemd wordt: gradus, dictus Volretrap; zij bevond zich bij het huis, dat staat aan den hoek der Oude Dieze en het Voldersgat en in laatstgezegd jaar toebehoorde aan mr. Goyart van Eyck als man van Mechteld Hals.
De benamingen Voldersstraatje en Voldersgat duiden aan, dat aan dat straatje en gat oudtijds de lakenvollers woonden, terwijl voorheen woonden, de lakenwevers aan de Weversplaats en de lakenververs, zooals wij reeds zagen, in de Ververstraat.
| 250 |
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1910) 250-250
|
| |
|
De Oude Dieze
II. De Noordzijde
Volgens van Heurn Beschrijving stond aan deze zijde der straat de Oude Dieze en wel aan den hoek van die straat en de Triniteitstraat, een groot heerenhuis, dat hij noemde het huis der familie van Eyck; het was volgens hem eene poort, waardoor men van de Oude Dieze kwam op eene vierkante binnenplaats, ter weerszijden waarvan verscheidene gebouwen stonden, van welken de rechts van die poort staande aan eene en de links daarvan staande aan eene andere familie verhuurd werden. Uit de geschiedenis van dat ten slotte de lakmoesfabriek der firma W.D. Bosch geworden zijnd heerenhuis, die hierna onder A zal worden medegedeeld, zal echter blijken, dat van Heurn zich vergiste, toen hij dit huis dat der familie van Eyck noemde.
Naast dat huis stonden oudtijds in de richting der Peperstraat nog twee heerenhuizen, die hieronder zullen worden beschreven sub B en C en daarop volgde ten slotte het aan den hoek der Oude Dieze en Peperstraat staand huis met tuin, genaamd de Berenbijt.
| 277 |
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1910) 277-296
|
| |
| 2003 |
Marcel van der Heijden
Van St(r)aatswege : De Oude Dieze, met het Raamstraatje
Bossche Bladen 2 (2003) 89-90 [pdf]
|
| |
| 1830 | | Oude Dieze | Kaart J. B. Drossaers ca 1830 |
| 1890 | | Oude Diest | Kaart Jos van Hagens ca 1890 |
| 1901 | | Oude Diest | Adresboek 's-Hertogenbosch 1901 |
| 1909 | | Oude Dieze | Huisnummeromnummering 1909 |
| 1910 | | Oude Dieze | Straatnamenlijst 's-Hertogenbosch 1910-1911 |
| 1928 | | Oude Dieze | Adresboek voor 's-Hertogenbosch 1928 |
|
| |
Panden
|
Peperstraat
|
| Oude Dieze 2 |
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 147a) |
| 1910 | Kantoor mr. Baron van Hugenpoth |
| 1928 | Advocatenkantoor mr. Hugenpoth |
|
| Oude Dieze 4-6 |
| |
Vormden woning en atelier van de bekende beeldhouwer en schrijnwerker, Hendrik van der Geld. Er is nog werk van hem te zien in de Sint Jan. Boven de deur van zijn vroegere huis kunt u nog lezen: "Arbeyd sere voert tot eere".
Bron: 's-Hertogenbosch binnen de Veste
|
| |
| | Oude Dieze 4 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1908 | (Oude Dieze F ongen.) |
| 1910 | H. van der Geld (beeldhouwer) |
| 1919 | H. van der Geld & Zoon (atelier voor kerkelijke kunst) |
| 1943 | W.H. van Rijmenam en Co. (rijwielhandel) |
|
| | Oude Dieze 6 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1865 | (Peperstraat F 148): C.A. Versteeg (particulier) |
| 1875 | (Peperstraat F 148): N. van Maas van Portengen (gepens. maj. van het O.I. leger) - wed. Moerkerk (partikuliere) |
| 1908 | (Oude Dieze F 148): H. van der Geld (beeldhouwer) |
| 1910 | H. van der Geld (beeldhouwer) |
| 1919 | H. van der Geld & Zoon (atelier voor kerkelijke kunst) |
| 1928 | M. van Straten - N. van Zwanenbergh |
|
| |
lees verder
|
| | |
lees verder
|
| Oude Dieze 8 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 148a): G.J. Vermeulen - Jacq. Vermeulen (meubelmagazijn Brabantia) |
| 1910 | G.J. Vermeulen - Jacg. Vermeulen |
| 1928 | W.P.J. Hoogveld |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 10 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 148b): dr. J.C. v.d. Hagen (Inspecteur van de Volksgezondh.) |
| 1910 | dr. J.C. v.d. Hagen (Inspecteur van de volksgezondh.) |
| 1928 | mr. L.A.J.J.M. van Heijst |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 12 rijksmonument |
| |
Op de Oude Diest: "Het Seminarie", thans jhr. Serraris. "De twee vergulde Sterren" en "De twee witte Sterren", thans Douairière van Rijckevorsel-van Heijst.
Bron: Mosmans 1280
|
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 148c): jhr. mr. Th. Serraris (procureur-generaal Gerechtshof voorz. v.h. college v. regenten over de gevangenissen f? Directeur van politie) |
| 1910 | jhr. mr. Th. Serraris (procureur-generaal gerechtshof f? directeur van politie voor N.-Brabant en Limburg) |
| 1928 | Keuringsdienst van waren - J.H. Vos |
| 1943 | Keuringsdienst van waren |
| 1948 | Keuringsdienst van Waren |
|
| |
lees verder
|
Triniteitstraat
|
Zuidwal
|
| Oude Dieze 25-23 rijksmonument |
| |
|
| |
| | Oude Dieze 25 |
| |
| 1865 | (Peperstraat F 149): B. Kroes (wollennaaister) |
| 1881 | (Oude Dieze F 149): A.G. Scholte (koffiehuishouder) |
| 1894 | (Oude Dieze F 149): F. Hoenselaars |
| 1908 | (Oude Dieze F 149) |
| 1910 | N. de Rooij (koffiehuishouder) |
| 1928 | Café 'De Rooden Leeuw' |
| 1991 | Tiny Hermse (café De Roode Leeuw) |
| ???? | ? (Het Diezehuys) |
|
| | Oude Dieze 23 |
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 149): N. de Rooij (koffiehuishouder) |
| 1910 | N. de Rooij (koffiehuishouder) |
| 1928 | H. van Roosmalen |
| 1943 | G.M.A.H.C. Beltz (kantoorbed.) |
|
| | |
lees verder
|
| Oude Dieze 21 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1865 | (Peperstraat F 150): douairière Rigot de Begnins Randwijck (R W baronnesse van) grondeigenaarster |
| 1875 | (Peperstraat F 150): mr. H.F.M. van Lanschot (advocaat) |
| 1881 | (Oude Dieze F 150): H. Raaf (onderwijzer aan 's rijks kweekschool) |
| 1908 | (Oude Dieze F 150): J. Brugmans |
| 1910 | J. Brugmans (boekhouder) |
| 1928 | I. Brugmans - L.J.F. Brugmans |
| 1943 | L.J.F. Brugmans (commies Prov. Griffie) |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 19 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 151): B.W.M. Lutkie (industrieel) |
| 1910 | B.W.M. Lutkie (industrieel) |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 17 rijksmonument |
| |
Het huis no. 17.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 273
|
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 152): J. Hosang (tapper) - W. Hosang (opzigter in een fabriek van lakmoes en ultramarijn) |
| 1875 | (Oude Dieze F 152): A.G. Scholte (koffiehuishouder) |
| 1881 | (Oude Dieze F 152): G. Bosch (majoor kommandant der dienstdoende schutterij en fabriekant) |
| 1908 | (Oude Dieze F 152): B.W.M. Lutkie (industrieel) |
| 1910 | B.W.M. Lutkie (industrieel) |
| 1928 | wed. mr. dr. H.J. Leeuwen |
| 1936 | dr. J.F. Nuboer (chirurg) |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 15 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 153): J.T. Zetten (firma J T van Zetten & Co.) cigarenfabrijkant |
| 1875 | (Oude Dieze F 153): A. Hezenmans (partikulier) - J.C.A. Hezenmans (plaatsvervangend agent bij de nederlandsche bank) |
| 1881 | (Oude Dieze F 153): H.C. ter Laag (predikant bij de lut. gemeente) |
| 1908 | (Oude Dieze F 153) |
| 1910 | (Oude Dieze 15): J.H. Duijsings (ambtenaar rijks archief) |
| 1928 | (Oude Dieze 15): L.A. Krijbolder - wed. M. Pennings - C.H.P. van der Velden |
| 1943 | (Oude Dieze 15): M.H.J. Habets (kantoorbediende) - J.A. van den Heuvel (grossier) |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 13 rijksmonument |
| |
"De witte Laars", thans jhr. J. van Meeuwen.
Bron: Mosmans 1280
~~~
Het huis no. 13.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 265
|
| |
| 1599 | Peter Joriszoon van Gulick (schoenmaker) |
| 1751 | Cornelus Beijnen (leerlooierij) |
| 1785 | Eugene van Meeuwen (gepens. majoor cavalerie) |
| 1881 | (Oude Dieze F 154): jonkh. mr. L.C.J.A. van Meeuwen (rechter in de arrondissements-rechtbank en lid van den gemeenteraad) |
| 1908 | (Oude Dieze F 154): jhr. mr. L.C.J.A. van Meeuwen (pres. arrond. rechtbank) |
| 1910 | jhr. mr. L.C.J.A. van Meeuwen (pres. van het gerechtshof) |
| 1928 | jhr. mr. E.A.E. van Meeuwen - Ph. van de Ven |
| 1943 | N.V. 'De Bossche Bouw-Mij.' |
| 19?? | Croonen en van Lent bv |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 11 |
| |
Het huis no. 11.
Dit huis, dat Oostwaarts naast het laatst vermelde staat, bevindt zich op het erf van twee huizen, waarvan het Oostwaarts staande heette de Witte Laars.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 263
|
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 155): H.W. Bosch (firma W.D. Bosch, fabrijkant van lakmoes en ultramarijn) - mr. W.D. Bosch (advokaat) |
| 1908 | (Oude Dieze F 155): jhr. J.C.P.E. van Meeuwen |
| 1910 | jhr. J.C.P.E. van Meeuwen (gep. majoor der cavalerie) |
| 1928 | dr. L.J.J. van Ginneken |
| 1936 | L. van Ginneken (huidarts) |
| 1943 | D.J.H. Bour (arts) - dr. L.J.J. van Ginneken (arts) |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze F 156 |
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 156): G. Bosch (particulier) |
| 1875 | (Oude Dieze F 156): G. Bosch (maj. kommand. der dd.schutt. en fabriek.) - D.G.M. Roldanus (predikant bij de nederduitsche hervormde gemeente) |
| 1881 | (Oude Dieze F 156): P. de Groot (brievenbesteller) |
| 1908 | (Oude Dieze F 156) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Oude Dieze F 157 |
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 157): jhr. W. van Citters (gepensionneerd majoor der marechaussee) |
| 1875 | (Parade F 157): G.E. Drenth (vader in het Nederd. Herv. weeshuis) |
| 1875 | (Oude Dieze F 157): jonkh. mr. L.C.J.A. van Meeuwen (rechter in de arronissements-rechtbank) |
| 1881 | (Oude Dieze F 157): E. de Jong (onderwijzer in de gymnastie aan 's rijks kweekschool voor onderwijzers) - C. Köhler (gep. adjud. v. h. O.I. leger) |
| 1908 | (Oude Dieze F 157) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Oude Dieze 9 gemeentelijk monument |
| |
"Het Spijkerboor".
Bron: Mosmans 1280
|
| |
| 1908 | (Oude Dieze F 158): G.E.F.M. Geijsen (directeur 's Hert Bank) |
| 1910 | A. Hurkens (particulier) - H. Hurkens (fa A. Hurkens en Zn.) schilder |
| 1928 | J.P. Ebben |
| 1943 | H.M. van der Plas (loodgieter) |
| 1960 | H.M. v.d. Plas (sanitair en centrale verwarming) |
|
Steegje.
|
| Oude Dieze 7 rijksmonument |
| |
|
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 159): J. Geloudemans (stads arbeider) |
| 1881 | (Oude Dieze F 159): mr. J.P.H. la Grappe Dominicus (substituut-griffier bij het gerechtshof) |
| 1908 | (Oude Dieze F 159): Gez. Vroemen (costumières) |
| 1910 | H.V. Strijbosch (handelsagent) - Gez. Vroemen (costumières) |
| 1928 | jhr. E.M. van Rijckevorsel |
| 1943 | H.C. v.d. Bouwhuijsen (assuradeur) - Lambert van den Bouwhuijsen (woning- en assurantiekantoor) - M.A. v.d. Bouwhuijsen |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 5 rijksmonument |
| |
Het huis no. 5.
Dit huis staat ter plaatse waar vroeger stonden het huis, eerst de Drie Sterren, daarna de Twee vergulde Sterren geheeten en het Oostelijk daarnaast staand huis de Twee witte sterren genaamd.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 256
|
| |
| 1875 | (Oude Dieze F 160): Hz. mr. W.D. Bosch (president der arrondissements-rechtbank) |
| 1881 | (Oude Dieze F 160): douairr. mr. C.R.E. van Rijckevorsel (partikuliere) |
| 1908 | (Oude Dieze F 160): jhr. E. van Rijckevorsel (assuradeur) - A. van Rijckevorsel-van Heijst (douairière) |
| 1910 | jhr. E. van Rijckevorsel (assuradeur) - A. van Rijckevorsel-van Heijst (douairière) |
| 1928 | H.A.M. Grasso |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 3 |
| |
| 1865 | (Oude Dieze F 161): W.J. Bennekom (mr. huis en rijtuigschilder) |
| 1875 | (Oude Dieze F 161): J.W. Wendel (leeraar der 's Rijks H.B. school) |
| 1881 | (Ververstraat F 161): J.C.A. Hezenmans (plaatsvervangend agent der Nederlandsche bank, archivaris dezer stad) - L.C. Hezenmans (bouwkundige) |
| 1908 | (Oude Dieze F 161): A.A.M. Krijbolder (mr. timmerman en metselaar) - A.D. Putman-Cramer (1e luitenant veldartillerie) |
| 1910 | (Oude Dieze 3): J. Bos (candidaat-notaris) - A.A.M. Krijbolder (mr. timmerman en metselaar) - A.D. Putman-Cramer (1e luitenant veldartillerie) |
| 1928 | (Oude Dieze 3): W.H.S. Dirks - A.G. Duijn |
| 1943 | (Oude Dieze 3): J.H.J.M. Dirks (meubelenmaker) - H.P.H. van den Heuvel |
|
| |
lees verder
|
| Oude Dieze 1 |
| |
Gezien vanuit de Peperstraat "Het Amadeirohuis" (voormalig clubhuis van de Stichting Oeteldonksche Club van 1882) met daarnaast het Volderstraatje.
Bron: Stadsarchief (0003056)
~~~
De Boerendans.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 250
|
| |
| 1881 | (Ververstraat F 162): G. Portheine (onderwijzeres) - wed. J. Portheine (partikuliere) |
| 1881 | (Beursenstraat F 162): H.A. Witlokx (barbier) |
| 1908 | (Oude Dieze F 162): J.G. Gerritsen - G. Portheine (directrice Amalia-bewaarschool) - wed. H. Portheine-Gerritsen |
| 1910 | G. Portheine (directrice Amalia-bewaarschool) - wed. H. Portheine-Gerritsen |
| 1928 | wed. H.J. van der Horst - wed. M.H. van der Horst |
|
| |
lees verder
|
Volderstraatje
|
5211 KT 1..25
5211 KT 2..16
|
1909 : rechts 1..25, links 2..12
2004 : 1..25, 2..16 (postcodes)
|
Volkstelling 1822  |
| No 24 Wijk E (komend van de Peperstraat) |
| Oude Dieze |
| 175 |
6 |
Sterk, Hendrikus |
Winkelier |
31 |
Rooms |
Den Bosch |
| 176 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 177 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 178 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| Triniteitstraat |
|