Clarastraat (Binnenstad Oost)
"Clarastraat". Naar het Convent der Clarissen (perceel 312 in de Hinthamerstraat), dat in deze straat uitkwam.
Bron: Mosmans
~~~
De Clarastraat gezien in de richting van de Hinthamerstraat. Rechts, op nummer 22, het klooster van de ongeschoeide Carmelietessen, in de volksmond "De Theresiaantjes". Op 5 augustus 1872 namen acht religieuzen hun intrek in dit klooster. Op 1 april 1971 werd het convent opgeheven, omdat enerzijds het aantal roepingen voor dit beschouwende leven beduidend was afgenomen en als gevolg daarvan de leeftijdsopbouw van de groep steeds ongunstiger werd en anderzijds een aanpassing van het leven aan modernere omstandigheden werd nagestreefd. Het geblindeerde huis links was van 1570 tot 1629 in gebruik als "Vondelingenhuis".
Boven de poort stond destijds het volgende vers:
Hetgene dat ick gaff ten dienste van Godt
Wiert mijn int eyndt het beste loth
Maar dat ick hiell tot mijn profijt
dat wiert ick int zijnde quyth
De schamppaal op de hoek van het huis is een oude kanonsloop.
Bron: 's-Hertogenbosch in oude ansichten deel 2
|
Rijke nonnen
Door Ed Hupkens
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Gezien vanuit de Papenhulst in de richting van de Hinthamerstraat. Vooraan links het Vondelingenhuis op de hoek van de Choorstraat.<br><b>Datering:</b> augustus 1963<br><b>Fotograaf:</b> J.A.M. Roelands<br><b>Nummer:</b> 0035922<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]") | | Foto: J.A.M. Roelands |
De Geerlingsebrug is genoemd naar ridder Geerling van den Bossche, die rond 1300 in de Hinthamerstraat op het huidige nummer 141 een stadskasteel bewoonde. Na zijn dood kwam het grote pand in eigendom van zijn broer Willem, heer van Erp. Die bestemde de woning met toebehoren op 28 augustus 1335 bij testament tot een klooster. Diens executeur, Theo van Horne, richtte in 1344 het kasteel in tot een clarissenklooster; de toegangspoort stond in de Hinthamerstraat. Daarbij liet hij een kapel bouwen, ongeveer tegenover de Choorstraat, de ingang daarvan was in de Clarastraat. September 1359 kwamen de eerste zusters, afkomstig uit Brussel, in 's-Hertogenbosch aan. De clarissen werden ook wel urbanisten genoemd, omdat ze volgens de verzachting leefden die paus Urbanus IV had bekrachtigd. Volgens deze mildere regel was het bezit van (vaste) goederen toegestaan. Dit oudste urbanistenklooster in Nederland was een groot klooster; het liep tot op de Papenhulst door en had een uitgestrekte tuin langs de Binnendieze (Groote Stroom). Ze hadden het visrecht op dit water. De zusters hielden een brouwerij, en in de Clarastraat stond een rosmolen. Door de vele schenkingen werden ze Rijke Claren genoemd. Ze hadden zelfs een eigen rentmeester, die zijn huis aan de Clarastraat 14-16 had. De oorspronkelijke straatnaam Wevershuls werd veranderd in Clarastraat.
De clarissen verlieten in 1650 's-Hertogenbosch en vestigden zich in Mechelen. In 1686 waren er nog twee in leven. Ruim 200 jaar later vestigden de zusters karmelietessen zich op een gedeelte van het voormalige kloosterterrein aan de Clarastraat.
Stadsblad woensdag 24 februari 2010
|
| |
|
Bossche karmel
Door Ed Hupkens
.jpg "body=[<b>Beschrijving:</b> Nonnen (de Theresianen) in het slot tijdens een officie.<br><b>Datering:</b> 16 juli 1947<br><b>Fotograaf:</b> Fotopersbureau Het Zuiden<br><b>Nummer:</b> 0016369<br><b>Bron:</b> Stadsarchief]")
De Clarastraat herinnert ons aan de middeleeuwse zusters clarissen, die bijna 300 jaar op deze plek hebben geleefd (1359 - 1650). Het hoofdgebouw was gevestigd in de Hinthamerstraat op het huidige nummer 141, de kloosterkapel had haar ingang aan de Clarastraat. Ruim 200 jaar later vestigden de zusters ongeschoeide karmelitessen van O.L. Vrouw van de berg Karmel zich op een gedeelte van het voormalige clarissenklooster aan de Clarastraat. Midden 19e eeuw wilden de karmelitessen een klooster in Nederland stichten, omdat er in die tijd geen meer was. 's-Hertogenbosch werd uitgekozen, omdat deze orde vóór 1629 hier al gevestigd was geweest. In 1624 trokken twee zusters en vijf novicen vanuit Antwerpen naar onze stad. Ze huurden een huis op de Papenhulst, daarna betrokken ze het refugiehuis van de franciscanessen in de St. Jorisstraat, dat sinds 1609 leegstond. In 1629 vertrokken ze weer naar België. Augustus 1872 vestigde de orde van de karmelitessen zich in het klooster aan de Clarastraat. De Theresiaantjes, zoals de Bosschenaren hen noemden, trokken zich geheel uit de wereld terug. Ze leefden letterlijk achter slot en grendel. De cellen waren volgens Karmelgebruik gemeubileerd: drie verstelbare planken voor het bed, een strozak, een strooien kussen, een eenvoudig houten stoeltje, een boekenkast/tafel, een kruisbeeld en enkele devote platen. De dag werd voornamelijk met gebed doorgebracht. Contact met de buitenwereld was er vrijwel niet. Bijna een eeuw kende de stad weer een karmel. In 1971 verlieten de laatst overgebleven karmelitessen de stad. Het Claraklooster werd niet gesloopt, maar verbouwd tot wooneenheden.
Stadsblad woensdag 3 maart 2010
|
| |
| ? |
Redactie
48 appartementen Clarissenhof nabij Clarastraat te 's-Hertogenbosch-Centrum
Wilma (Tilburg z.j.)
|
| 1995 |
Redactie
Archeologisch onderzoek Clarastraat in Den Bosch. Tuinmuur blijkt deel 16e-eeuwse kapel
Brabants Dagblad maandag 17 juli 1995 (foto)
|
| |
| 1830 | | De Clara Straat | Kaart J. B. Drossaers ca 1830 |
| 1866 | | Clarastr | Kaart J. Kuijper ca 1866 |
| 1890 | | Clarastraat | Kaart Jos van Hagens ca 1890 |
| 1901 | | Clara Str | Adresboek 's-Hertogenbosch 1901 |
| 1909 | | Clarastraat | Huisnummeromnummering 1909 |
| 1910 | | Clarastraat | Straatnamenlijst 's-Hertogenbosch 1910-1911 |
| 1928 | | Clarastraat | Adresboek voor 's-Hertogenbosch 1928 |
|
| |
| 1570 |
Het hoekhuis Clarastraat - Choorstraat wordt ingericht tot verpleging van vondelingen. Na 1629 zullen zij in het Weeshuis opgevoed worden.
Bron: Kroniek van 's-Hertogenbosch
|
| |
Panden
|
Hinthamerstraat
|
| Clarastraat 2 |
| |
| 1908 | (Clarastraat F 70a): J.C. Poulus (smid) |
| Clarastraat 2 (1909) |
|---|
| 1910 | J.C. Poulus (smid) |
| 1943 | J. Carels (schilder) |
|
| Clarastraat 4 |
| |
Huis met eenvoudige gebosseerde lijstgevel. Kelder met tongewelf, enkelvoudige balklagen (XVIII) kap met nok evenwijdig aan straat.
Gebouw van eenvoudige doch harmonische architectuur en van oudheidkundige waarde.
Bron: Ontwerp -aanvullende - monumentenlijst voor de gemeente 's-Hertogenbosch 1977
|
| |
| 1865 | (Clarastraat F 71): J. van den Dungen (winkelier in kruidenierswaren en tapper) - J.C. Schellekens (mr. timmerman) |
| 1875 | (Clarastraat F 71): J.T. Dirks (meubelmaker) |
| 1881 | (Clarastraat F 71): R. van Oijen (spekslager) |
| 1908 | (Clarastraat F 71): M.A. van Beek (spekslager) |
| Clarastraat 4 (1909) |
|---|
| 1910 | M.A. van Beek (spekslager) |
| 1928 | Th.J. Rovers |
| 1943 | H. Hanegraaf (arb. gem. werken) |
|
| Clarastraat 6 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 72): J.L. Kennis (particulier) |
| Clarastraat F 72 (1908) |
|---|
| Clarastraat 6 (1909) |
|---|
| 1910 | wed. W. Riel-Sarton |
| 1928 | A Riel - wed. W. Riel |
| 1943 | wed. E.W. van de Kamp-Riel |
|
| Clarastraat 8 |
| |
| 1908 | (Clarastraat F 73): H. Bouckaert (zandvormer) - wed. W. Riel-Sarton |
| Clarastraat 8 (1909) |
|---|
| 1910 | H. Bouckaert (zandvormer) |
| 1928 | B. van Dongen |
| 1943 | H. Bouckaert (bedrijfsleider) |
|
| Clarastraat 10 |
| |
V.l.n.r. voorgevel huisnummers 6 en 8 en voor- en zijgevel huisnummer 10. Voorzien van TV-antennes.
Bron: Stadsarchief (0067055)
|
| |
| 1881 | (Clarastraat F 74): A. Puls (mr. schoenmaker en koopman in leer) |
| 1908 | (Clarastraat F 74): wed. A. Puls-Spijkers (leder- en fournituurhandel) |
| Clarastraat 10 (1909) |
|---|
| 1910 | A.J. van der Kallen (mr. smid) |
| 1928 | J.F. v.d. Groenendaal |
| 1943 | M.P.J. Abels (kleermaker) |
|
| Clarastraat 10a-b |
Steegje (tussen 10 en 12)
|
| Clarastraat 12 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 75): M. van den Broek (water en vuurverkooper) - C. Criblier (fabrijkant in zwarte was) |
| 1881 | (Clarastraat F 75): J.T. Dirks (meubelmaker) |
| 1908 | (Clarastraat F 75): J.Th. Dirks (meubelmaker) |
| Clarastraat 12 (1909) |
|---|
| 1910 | J.Th. Dirks (meubelmaker) |
| 1928 | W. van de Ven |
|
| Clarastraat 12a |
| |
| 1928 | H.W. van Rooij |
| 1943 | H.W. van Rooy (kapper) |
|
| Clarastraat 14-16 |
| |
| | Clarastraat 14 |
| |
Rentmeestershuis Clarissenklooster.
|
| |
| 1908 | (Clarastraat F 76a): wed. van Leeuwarden - M. van Rooij (letterzetter) - A.L. Vaas (kleermaker) |
| Clarastraat 14 (1909) |
|---|
| 1910 | M. van Rooij (letterzetter) - wed. Thijssen - M. van Vught (schoenmaker) |
| 1928 | C.K. Verhelst - W.H. Vogel |
| 1943 | F. de Garde (monteur) - S. de Garde (bakker) |
|
| | Clarastraat 16 |
| |
| 1881 | (Clarastraat F 76): wed. J. Kennis (partikuliere) - H. Schimmel (mr. kamerbehanger) |
| 1908 | (Clarastraat F 76): J. van Buel (kleermaker) - F. van Dijk (behanger en stoffeerder) |
| Clarastraat 16 (1909) |
|---|
| 1910 | F. van Dijk (behanger en stoffeerder) - J. van Rossum (letterzetter) |
| 1928 | C.M.A.H. Scheffers |
|
| | |
lees verder
|
| Clarastraat 18-24 |
| |
| | Clarastraat 18 |
| |
| 1908 | (Clarastraat F 77): J. Verberne (smid) |
| Clarastraat 18 (1909) |
|---|
| 1910 | wed. van Daalen - J. Verberne (smid) |
| 1928 | P. de Bekker |
| 1943 | H.M. Ekels |
|
| | Clarastraat F 77a |
| |
| 1908 | (Clarastraat F 77a): M. Govers (letterzetter) |
|
| | Clarastraat 20 |
| |
| 1908 | (Clarastraat F 78): J. van der Burgt (slager) - wed. H. van Oorschot |
| Clarastraat 20 (1909) |
|---|
| 1910 | J. van der Burgt (slager) - wed. H. van Oorschot |
| 1928 | wed. M. Rijkers |
|
| | Clarastraat 22 |
| |
Een non en een vrouw pratend in de ingang van het klooster van de zusters Ongeschoeide Carmelitessen (Theresianen) aan de Clarastraat.
Bron: Stadsarchief (0029413)
|
| |
| 1875 | (Papenhulst F 79): F.D. Brouwers (kapelaan) |
| 1908 | (Clarastraat F 79): M.J.G. Boelen (overste) - Klooster E.E. Z.Z. Theresianen |
| Clarastraat 22 (1909) |
|---|
| 1910 | Klooster E.E. Z.Z. Theresianen - M. Smit (overste) |
| 1928 | Klooster Teresianen |
| 1948 | Klooster Theresianen |
| 1965 | Klooster Zusters Karmelietessen |
|
| | Clarastraat 24 |
| |
| 1865 | (Papenhulst F 80): wed. P. van Wamel (warmoezenierster) |
| 1875 | (Clarastraat F 80): C. Rooijackkers (warmoezenier) |
| 1881 | (Papenhulst F 80): A. Kuijper (med. doctor) |
| 1908 | (Clarastraat F 80): J.C.M. Wouters (r. c. pr. rector) |
| Clarastraat 24 (1909) |
|---|
| 1910 | J.C.M. Wouters (r. c. priester, rector) |
| 1928 | J.C.M. Wouters - mej. G.Th.M. Wouters |
|
| | Clarastraat 54..58 |
| Clarastraat 60..74 |
| Clarastraat 76 |
| Clarastraat 78..164 |
| |
Het voormalig Carmelitessenklooster dateert grotendeels uit 1878. Achter in de tuin, grenzend aan de Binnendieze, zijn restanten aangetroffen van het middeleeuwse Clarissenklooster (gesticht 1359).
Bron: 's-Hertogenbosch binnen de Veste
|
| Clarastraat 166 |
Papenhulst
|
Choorstraat
|
| Clarastraat 25-23 rijksmonument |
| |
|
| |
| | Clarastraat 25 |
| |
| 1881 | (Clarastraat F 57): F. Lewin (industrieel) |
| 1908 | (Clarastraat F 57): H. Lewin (fabrikant) |
| Clarastraat 25 (1909) |
|---|
| 1910 | H. Lewin (fabrikant) |
| 1928 | H. Lewin |
| 1943 | G.W. van den Brink en Zn. (sigarenfabriek) |
|
| | Clarastraat 23 |
| |
| Clarastraat F 58 (1908) |
|---|
| Clarastraat 23 (1909) |
|---|
| 1928 | L.C. Doomernik |
|
| | |
lees verder
|
| Clarastraat 21 |
| |
Voorgevels nummers 21, 19 en 17 in verkrotte toestand.
Bron: Stadsarchief (0003190)
|
| |
| 1908 | (Clarastraat F 59): G. Steenbekkers (koetsier) |
| Clarastraat 21 (1909) |
|---|
| 1910 | G. Steenbekkers (koetsier) |
| 1928 | L.C. Doomernik |
|
| Clarastraat 19-17 |
| |
| | Clarastraat 19 |
| |
| 1908 | (Clarastraat F 60): wed. C. Walschots |
| Clarastraat 19 (1909) |
|---|
| 1910 | G. Steenbekkers (koetsier) |
| 1928 | H. Rovers |
|
| | Clarastraat 17 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 61): J. Vervoordeldonk (winkel., broodsl. en tapper) |
| 1875 | (Clarastraat F 61): L. Peiffer (mr. goud en zilversmid) |
| 1899 | (Clarastraat F 61): G. Smits (mr. broodbakker) |
| 1908 | (Clarastraat F 61): P.N. Spijkers (mr. schoenmaker) |
| Clarastraat 27 (1909) |
|---|
| 1910 | P.N. Spijkers (mr. schoenmaker) |
| 1928 | B.W. Bolman |
|
| | Clarastraat 15 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 62): A. van der Hammen (tuinier) |
| Clarastraat F 62 (1908) |
|---|
| Clarastraat 15 (1909) |
|---|
| 1910 | G. de Kort |
| 1943 | N.J.A. de Gier (grondwerker) - wed. G. Stevens |
|
Steegje
|
| Clarastraat 13 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 63): J.W. van Opstal (stoffenverwer) |
| 1875 | (Clarastraat F 63): J.W. van Opstal (stoffenverwer) |
| 1881 | (Clarastraat F 63): J.C. Kwakernaat (brievenbesteller) |
| 1908 | (Clarastraat F 63): P.J. Boudoin (koperslager) - H. v.d. Wielen (bakker) |
| Clarastraat 13 (1909) |
|---|
| 1910 | P.J. Baudoin (koperslager) - H. v.d. Wielen (bakker) |
| 1928 | wed. W.A. Neefs |
|
| Clarastraat 11 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 64): J.H. Kipping (winkelier, broodslijter en tapper) |
| 1875 | (Clarastraat F 64): J.T. van Roosmalen (mr. schoenmaker) |
| 1881 | (Clarastraat F 64): J.W. Saladin (mr. kleermaker) |
| 1908 | (Clarastraat F 64): wed. L. Peiffer (fabriek van gouden- en zilverwerken) |
| Clarastraat 11 (1909) |
|---|
| 1910 | wed. L. Peiffer (fabriek van gouden- en zilveren werken) - L. Stal |
| 1928 | J.F.M. Willems |
|
| Clarastraat 9 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 65): H. Steins (barbier) |
| 1875 | (Clarastraat F 65): H. Steins (barbier) |
| 1881 | (Clarastraat F 64): L. Peiffer (mr. goud en zilversmid) |
| 1892 | (Clarastraat F 65): L. Peiffer |
| 1908 | (Clarastraat F 65): J.M. Leijgraaff (glazenmaker) - J. Verhagen (reiziger) |
| Clarastraat 9 (1909) |
|---|
| 1910 | C. Beaudoux (sigarensorteerder) - H.J. de Bruijn (goudsmid) |
| 1928 | K.J.M. Eerhart |
|
| Clarastraat 7 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 66): J.A. Puls (schoenmaker) |
| 1881 | (Clarastraat F 66): wed. J.W. van Opstal (stoffenververij) |
| 1908 | (Clarastraat F 66): J. de Moes (goudsmid) - C.P. Zegers (vernikkelaar) |
| Clarastraat 7 (1909) |
|---|
| 1910 | J. de Moes (goudsmid) |
| 1928 | J.P. Versluis - wed. W.J. Versluis |
|
| Clarastraat 5 |
| |
| 1901 | (Clarastraat F 67): A. van der Kallen (mr. smid) |
| 1908 | (Clarastraat F 67): A.J. van der Kallen (smederij) |
| Clarastraat 5 (1909) |
|---|
| 1910 | A.J. van der Kallen (smederij) |
| 1928 | G. Steenbekkers |
|
| Clarastraat 3 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 68): J.H. van Munster (schoenmaker en winkelier in kaas) |
| 1875 | (Clarastraat F 68): J. Vervoordeldonck (winkelier en tapper) |
| 1908 | (Clarastraat F 68): W.A. Meuwese (reiziger) |
| Clarastraat 3 (1909) |
|---|
| 1910 | W. van der Kallen (schoenwinkelier) |
|
| Clarastraat 1 |
| |
| 1881 | (Clarastraat F 69): J. Vervoordeldonk (winkelier en tapper) |
| 1908 | (Clarastraat F 69): H.W. van Rooij (barbier) |
| Clarastraat 1 (1909) |
|---|
| 1910 | H.W. van Rooij (coiffeur) |
| 1928 | G.A.M.M. Schellekens |
| 1943 | wed. P.M. van Beek-Vollegraaf (huishoudster) - N.V. Kaashandel v/h G. Schellekens - G. Schellekens (agenturen en commissiehandel) |
|
| Clarastraat F 70 |
| |
| 1865 | (Clarastraat F 70): H. van Grinsven (schoenmaker) |
| 1875 | (Clarastraat F 70): M.C. Puls (mr. schoenmaker en koopman in leer) |
| 1908 | (Clarastraat F 70): J. v.d. Kamp (sigarenmaker) |
| Vervallen (1909) |
|---|
|
Hinthamerstraat
|
5211 LB 1.. 25
5211 LB 2..166
|
1909 : rechts 1..25, links 2..24
1995 : rechts 1..?, links 2..? (Huisnummerkaart H16)
2004 : 1..25, 2..166 (postcodes)
|
| Volkstelling 1822 |
| No 12 Wijk C (komend van de Hinthamerstraat) |
| Clarastraat |
| 229 |
4 |
Alivorst, Geertruj |
Schoonmaakster |
42 |
Gereformeerd |
Bommel |
| 230 |
2 |
Stooven, Wilhelmus Hendrikus |
Garentwinder |
45 |
Rooms |
Den Bosch |
| 231 |
14 |
Heertum, Petrus Jacobus van |
Goudsmid |
39 |
Rooms |
Den Bosch |
| 232 |
3 |
Cappen, Meggelina |
Breister |
63 |
Rooms |
Den Bosch |
| 233 |
5 |
Knoop, Ernie |
- |
88 |
Gereformeerd |
Vlagwedde |
| 234 |
1 |
Eschauzier, Charles Albert August |
- |
17 |
Gereformeerd |
Den Haag |
| Papenhulst |
| Clarastraat |
| 265 |
14 |
Hartogensis, Herodis |
Commissionair |
56 |
Israëlitisch |
Planich in Duitsland |
| 266 |
5 |
Boselie, Maria |
- |
60 |
Rooms |
Zwoll |
| No 13 Wijk C |
| 267 |
2 |
Driesens, Dariana |
Klein kinderschool |
46 |
Rooms |
Fort St. Andries |
| 268 |
6 |
Laat, Maria de |
- |
64 |
Rooms |
Berlicum |
| 269 |
9 |
Coose, Johannes |
Schoenmaker |
48 |
Rooms |
Den Bosch |
| 270 |
9 |
Doop, Hubertus den |
Timmerman |
54 |
Rooms |
Bokhoven |
| 271 |
2 |
Maas, Johannes |
Vleeschouwer |
34 |
Rooms |
Den Bosch |
| 272 |
2 |
Berlo, Maria van |
Naaister |
49 |
Rooms |
Gemert |
| 273 |
12 |
Sachet, Johanna Maria |
Particulier |
36 |
Gereformeerd |
Helvoetsluis |
| Hinthamerstraat |
|
 "body=[<b>Beschrijving:</b> Clarastraat<br><b>Bron:</b> Prentenkabinet van de Bibliotheek van het Provinciaal Genootschap]")