|
Hoofdmenu
|
|
afb. Fotopersbureau Het Zuiden (BM), 4 juni 1954
|
|
Achter het Stadhuis (Binnenstad Centrum)
Gezien in noordelijke richting vanaf Achter het Verguld Harnas. Op de achtergrond het Fonteinstraatje.
Bron: Stadsarchief (0000236)
~~~
• "Achter het Stadhuis". In de 16e eeuw "Het Hof" genoemd, naar meerdere adelijke huizingen, die er lagen. Zie ook onder Zijle. In de 17e eeuw, omdat er toen veel Israëlieten woonden, heette deze straat "Jericho" en "De Portugeezenstraat". De oudste benaming is echter wel: "De straet, daer men gaet naer den ouden Raethuyse".
• "Portugeezenstraat", Tijdelijke naam voor Achter het Stadhuis.
Bron: Mosmans
~~~
"Peymanspoortje". Straatje Achter het Stadhuis, tusschen perc. 1362 en 1363.
Bron: Mosmans
~~~
De oudste benaming van 'Achter het Stadhuis' is wel 'De straet daer men gaet naer den ouden Raethuyse'. In de 16e eeuw heette het daar 'Het Hof', in de 17de 'Jericho' en ook wel Portugezenstraat: er woonden toen veel Joden. De straat is, in verband met de aanwezigheid van de Diest die daar nog altijd onderdoor stroomt, ook ooit 'Zijle' genoemd, een woord dat verband hield met de water-huishouding. Het straatje tussen de huizen genummerd 4 en 6 was voorheen een sluipgang van of naar de schuilkerk die achter het huis 'De Wildeman' in de Verwerstraat gestaan heeft.
Bron: Straat in Straat uit (1984) 20
~~~
Op de binnenplaats van het stadhuis hebben eertijds huizen gestaan. Het straatje waar deze huizen omheen gegroepeerd waren heette: Kaathovense Poort.
Bron: Stegentocht 2
~~~
Binnendieze loopt achter en gedeeltelijk onder de uitbouw van het stadhuis door een maakt een haakse bocht. Hier bevindt zicht een groot gewelf met een oude trap. Bij de eerste ommuring liep een gegraven tak van de rivier rechtdoor langs de stadsmuur waarvan de resten zijn teruggevonden in de huizen aan de Fonteinstraat.
Bron: Vestingwandelingen
|
Verdwenen namen
Door Ed Hupkens
De oude binnenstad van 's-Hertogenbosch kent tientallen namen van verdwenen straten en steegjes. Straatnamen verdwijnen doordat straten en soms hele wijken worden gesloopt. Suikerstraat, Peterseliestraatje, Achter Tafeltjeront, Ruilebuil, After den Witten Hont zijn voorbeelden van verdwenen straten die in de gesloopte Tolbrugwijk ('de Pijp') lagen. Straatnamen verdwijnen ook doordat er andere namen voor bestaande straten gebruikt worden. Een aardig voorbeeld van deze tweede categorie is de straat 'Achter het Stadhuis'. De oudst bekende naam van deze nog steeds bestaande straat is 'De straet daer men gaet naer den ouden Raethuyse' Het oude raadhuis stond op het achterterrein van het huidige stadhuis, aan de buitenzijde van de eerste stadsmuur. Nadat het raadhuis in 1366 naar de Markt was verplaatst, ontstond de noodzaak tot de toevoeging 'oud' voor het gebouw op het achtererf. De straatnaam moet na de verhuizing van het raad: huis zijn ontstaan.
De straat is ooit 'Zijle' genoemd Dat heeft te maken met de Binnendieze, die in de middeleeuwen daar ter plekke overal aanwezig was. Een zijl is namelijk een afloop van water, of ook wel een uitwateringssluis. Ook de Wolvenhoek, Achter het Wild Varken en Achter het Verguld Harnas hebben ooit 'Zijle' geheten. In de 16e eeuw heette de straat Achter het Stadhuis 'Het Hof, naar huizen van meerdere adellijke families die er woonden.
In de 17e eeuw kreeg de straat de naam 'Jericho' en ook wel 'Portugeezenstraet', omdat er toen veel joden woonden.
Stadsblad woensdag 31 januari 2007
|
| |
|
Achter het Stadhuis
|
|
De oudst bekende naam van deze straat is 'Achter het Oud-Raadhuis'. Het oude raadhuis stond op het achterterrein van het huidige stadhuis, aan de buitenzijde van de eerste stadsmuur. Nadat het raadhuis in 1366 naar de Markt was verplaatst ontstond de noodzaak tot de toevoeging 'oud' voor het gebouw op het achtererf. De straatnaam moet na de verhuizing van het raadhuis zijn ontstaan.
Over de Binnendieze werden na de ontmanteling van de stadsmuur in het midden van de 14de eeuw meerdere bruggen aangelegd. De bebouwing aan en over het water is hier in het begin van de 16de eeuw ontstaan op de achtererven van de Markt en Schapenmarkt. De zetting van 1552/'53 vermeldt 9 personen, die echter niet nader gelokaliseerd
| 345 |
kunnen worden. Via poorten, die van de 'Gouden Leeuw' en de 'Peymanspoort' of 'Kathovenschepoort', konden de panden aan de Markt en de Schapenmarkt aan de achterzijde ontsloten worden. Op de achterterreinen zijn daarna bedrijfsgebouwen en woonhuizen gebouwd. Door nieuwbouw in de 20ste eeuw is het grootste deel van de oude bebouwing verdwenen. Slechts één pand nummer 11, gelegen op het achtererf van Schapenmarkt 12 dateert nog uit de 17de eeuw. De reconstructies zijn vooral gebaseerd op tekeningen uit de bouwdossiers en de kadastrale minuut.
Op het terrein achter het oude raadhuis wordt in de 16de en 17de eeuw nieuwe huisvesting voor het stadsbestuur gerealiseerd. Aansluitend aan de grote verbouwing van het gedeelte aan de Markt van 1529-1533 wordt op het achtererf achter het oude raadhuis een nieuwe kamer en een verbindingsgalerij tussen beide panden gebouwd. Deze bouwwerken zullen bescheiden van afmetingen zijn geweest.
Omvangrijker en rijker is het nieuwe griffiegebouw dat op het achtererf ter plaatse van de oude griffie gebouwd wordt in de jaren 1562/'63. Het ontwerp is van de Bossche bouwmeester Marcus Aelbertss. Bij de bouw is de bekende Amsterdamse steenhouwer Joost Bilhamer betrokken geweest. Het gebouw met zijn unieke natuurstenen kruisvensters is nog grotendeels in zijn originele staat aanwezig. In de loop van de 16de eeuw worden tal van reparaties en aanpassingen aan het gebouw gedaan, die hier niet afzonderlijk besproken worden.
| 346 |
A. van Drunen, 's-Hertogenbosch van straet tot stroom (Zwolle - Zeist 2006) 345-346
|
| |
|
De straten, genaamd Achter het Verguld Harnas, Achter het Stadhuis en de Ridderstraat
|
| |
De eerstgenoemde dezer straten ontleent haren naam aan het huis, dat aan den hoek der Schapenmarkt en de straat, geheeten Achter het Verguld Harnas, staat en van ouds het het Verguld Harnas heette. In eene Bossche Schepenakte van 1518 wordt het gezegd te staan apud portam nostrae dominae; van die poort is ook sprake in eene Bossche Schepenacte van 1500, want daarin wordt gezegd, dat een huis en erf sitae sunt in Buscoducis in vico Selliparorum prope portam, olim dictam Onse Vrouwenpoert. inter hereditatem Baudewini die Becker ex uno et inter communem Diesam, ibidem fluentem, ex alio, quam domum et aream Johannes van den Hove erga Willem Toelinc acquiserat en die nu werden toebedeeld aan Wouter, zoon van Jan van den Hove en Johanna, de dochter van Wouter Pijnappel. In eene Bossche Schepenakte van 1584 heet deze poort porta Judeorum, daar toch daarin vermeld wordt dat Henrick Heeren Goossenzoon een huis verkoopt staande juxta portam Judeorum.
De Dieze, die ten N. van deze straat loopt, was reeds in het begin der 16e eeuw grootendeels overwelfd, zooals blijkt uit eene Bossche Schepenakte van 4 Mart 1501 (Reg. n°. 96 f. 141), waarbij Jan Symonszn. Bacx als man Heylwich, dochter van Wouter Janszn. van den Hove, aan Dirck, zoon van Mathijs van Dinther, barbitonsor, verkoopt: pontem
| 155 |
lapideam, sitam in Buscoducis juxta vicum, dictum Onse Vrouwenpoert, super aqua ibidem fluente, quis vicus tendet a vico Vuchtense versus locum dictum die Zyle, necnon quoddam penu ultra dictam aquam ibidem fluentem, existens simul cum domibus ac edificiis super dicto ponte et penu existentibus inter hereditatem olim Christiani, filii quondam Baudewini dicti Janszn. van den Molengrave cum ejus heredibus et communem aquam seu communem gradum aquatilem ex uno et inter hereditatem Boudewini dicti Johannissoen, pistoris, ex alio. Dit huis werd in 1512, als wanneer het gezegd werd te zijn huis, erf en steenen brug, genaamd In den Os, staande aan de Zyle bij het Wild Varken, door Jan van den Wande gekocht van de erven van Wouter Koyten. (Reg. n°. 110 f. 162). Op dezelfde plaats, waar dit huis stond, woont thans nog een barbitonsor!
De tweede der gezegde straten heette oudtijds Achter het Oud-Raadhuis, volgens van Heurn ook wel Jericho naar de vele Joden, die in de Middeleeuwen in deze straat woonden. Den naam van Achter het Oad-Raadhuis had zij blijkbaar gekregen, omdat zij achter het Oud-Raadhuis liep. Over de plaats waar dit gebouw stond schreef van Heurn in zijne Beschryving het volgende: „al vroeg werd er (in den Bosch) een Raadhuis getimmerd; waar dit gestaan hebbe, kan ik niet melden; in verscheidene stadsregisters word van het Oud Raadhuis gewaagd. Volgens van Oudenhoven Beschryvinge der stad 's Hertogenbossche blz. 14 zoude het niet ver van stads toenmalige vesten gestaan hebben, omdat die schryver verhaald, dat de overblijfsels der oude stadsmuren in zijnen tijd onder anderen achter het Oude Raadhuis nog te zien waren; toen (bij het leven van Van Oudenhoven n.l.) stond er een stadhuis op dezelve plaats, daar het tegenwoordige staat, gevolglijk bedoeld hy een andere plaats dan die van dit stadhuis. Het kan ook niet zijn, dat dit Oude Raadhuis in den geweldigen brand des jaars 1463 afgebrand zy, omdat ik in verscheidene stadspapieren lang naar deezen tijd geschreeven
| 156 |
vinde, dat 's Lands plakkaaten en andere afkondigingen mede aan het Oude Raadhuis aangeplakt werden en dat hetzelve tot een stadsturfschuur gebruikt werd. Het is moeielijk dit huis te ontdekken.”
Volgens van Oudenhoven l.c. werd in den Bosch eerst een raadhuis gebouwd, het welcke, zoo schreef hij, noch genoemt is het oude Raedthuis en daarna aan de Zuidzijde der Markt 's Heerenhuys, het stadhuis n.l.; hij maakte alzoo onderscheid tusschen het raadhuis en het stadhuis 1). Ik acht het niet onwaarschijnlijk, dat in het eerste gebouw de Raden en in het ander de Schepenen en Gezworenen der stad vergaderden 2).
Blijkens Prosper Cuypers l.c. blz. 41 werd al in 1566 gezegd Raadhuis het oude raadhuis genoemd, daar hij toch t.a.p. vermeldt, dat in dat jaar in dat alde raethuys al dat metaelwerck der Bossche St. Janskerk geborgen werd om het tegen de Beeldstormers te vrijwaren. Volgens R.A. van Zuylen Stadsrekeningen I p. 168 werd het reeds in 1552/53 zoo geheeten, want toen werd betaald voor 't grave onder de brugge (over den stroem der diesen) voer d' ouwe raethuys.
Blijkens deze laatste aanhaling moet, vermits met de brugge kennelijk bedoeld is de Autfoirtsche brug, het oude raadhuis gestaan hebben ter plaatse, waar thans het gebouw van het Kantongerecht en het Kantoor voor den waarborg van gouden en zilverwerken staan. De juistheid dezer opvatting wordt bevestigd door eene Bossche Schepenakte van 21 Augustus 1631, omdat daarin gezegd wordt, dat het huis In den Wolf (thans genummerd Achter het Stadhuis 8) staat Achter het Stadhuys tegenover het Out Raedthuys. Volgens den plattegrond van den Bosch van 1566, welke is afgedrukt achter het reeds dikwerf aangehaald werk van Prosp. Cuypers en de oudst bekende van die stad is, immers die, welke voorkomt
| 157 |
in het werk van C.H. Peters, de Nederl. Stedenbouw p. 35, is niets anders dan eene valschheid van eenen Martin Wegenaer, die omstreeks het jaar 1900 te Rosmalen overleed, besloeg het Oud-Raadhuis den geheelen hoek tusschen de binnenplaats van het Stadhuis en de Ridderstraat.
Aan den hoek van de straten, genaamd Achter het Wild Varken en Achter het Stadhuis, staat het huis, genaamd het Wild Varken, waaraan, als gezegd, eerstgemelde straat haren naam ontleent. In dat huis woonde blijkens Taxandria VIII p. 253 in 1443 de notaris Jan Pels; in April 1518 (Reg. no. 116 f. 136) werd dit huis omschreven als: domus et area ac camera, sibi mutuo lateraliter sub uno tecto adjacentes, dictae commnniter Int Wilt Vereken, sitae in Buscoducis ad locum die Zyle supra conum ejusdem vici ex uno et inter hereditatem Petri die Metser, door Ghisela, dochter van Jan Henrickszn, die het bij gerechtelijke uitwinning gekocht had, verkocht aan Stephanus Lambertszn. van Culenborch; diens erfgenamen, zijnde: Melis, zoon van Steven, den zoon van Amelis Cuijck en Margaretha, dochter van Willem van Herenthals; Beatrix, dochter van Lambert van Culenborch, c.s., verkochten het 8 Januari 1562 (Reg. no. 207 f. 405 vso) aan Jan, zoon van Willem Sanderszn. van St. Oedenrode; in 1618 werd het gezegd te zijn een steenen huis, genaamd het Wilt Vercken; in 1637 de Drie Schabellen, eertijds het Wild Varken geheeten, doch kort daarna weder het Wild Varken (Reg. no. 476 f. 46 vso); thans is het, als reeds gezegd, het café Limburgia genaamd.
| 158 |
| Noten | | 1. | Dit wordt ook gedaan door Dr. G. F. Xav. Smits in het Bulletin van den Ned. Oudheidk. Bond 1908 p. 215. | | 2. | ld. Dr. C.F.Xav. Smits t.a.p. |
De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1910) 155-158
|
| |
| 2002 |
Hans L. Janssen
Munitiedepot van natuurstenen kogels. Unieke vondst Achter het Stadhuis
Bossche Bladen 4 (2002) 127-128
|
| |
| 1??? | | Achter het Oud-Raadhuis | De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 156 |
| 1830 | | Achter het Stadhuis | Kaart J. B. Drossaers ca 1830 |
| 1890 | | Achter het Stadhuis | Kaart Jos van Hagens ca 1890 |
| 1901 | | Achter 't Stadhuis | Adresboek 's-Hertogenbosch 1901 |
| 1909 | | Achter het Stadhuis | Huisnummeromnummering 1909 |
| 1910 | | Achter het Stadhuis | Straatnamenlijst 's-Hertogenbosch 1910-1911 |
| 1928 | | Achter het Stadhuis | Adresboek voor 's-Hertogenbosch 1928 |
|
| |
Panden
|
Verwersstraat
|
| Achter het Stadhuis 2 |
| |
"De rooie Scheer" anno 1613. (Achterhuis v. Liempt)
Bron: Mosmans 1442
|
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 344a): C. van Hofwegen (besteller van Gend en Loos) |
| 1910 | wed. M. Bettonvielle - Chr. A. de Graauw (timmerman) |
| 1928 | J.H.M. Vollaers |
|
| Achter het Stadhuis 4 |
| |
"Het Galosken". Een galos is een overschoen met houten zool. (Vergel. het Fransche Galoche). In 1756 bewoond door den boekhandel Bresser. (v. Schijndel)
Bron: Mosmans 1443
|
| |
| 1865 | (Verwerstraat A 343): Gebr. Hartogensis (commissionnairs in effecten) - H.J. Hartogensis (particulier) - S. Hartogensis (splitter der staatsloterij) |
| 1869 | (Verwerstraat A 343): Gebroeders Hartogensis (effecten-handelaren en kassiers) |
| 1875 | (Ververstraat A 343): Gebr. Hartogensis (commissionairs in effecten) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 343): M. van Schijndel (schoenenmagazijn) |
| 1910 | Firma M. van Schijndel (schoenenmagazijn) |
| 1928 | C.H. Bont - M. Heeren |
| 1943 | C.H. de Bont (schoenmaker) - fa. M. Heeren (schoenhandel, schoenmakerij) |
| 1960 | fa. M. Heeren (schoenhandel, schoenmakerij) |
|
Steegje (tussen Mosmans 1443 en 1444)
|
| Achter het Stadhuis 6 |
| |
| 1865 | (Verwerstraat A 342): jhr. mr. L.B.C.L. Sasse van Ysselt (auditeur militair in de 1e militaire afdeeling) |
| 1875 | (Verwerstraat A 342): jhr. mr. L.B.C.L. van Sasse van Ysselt (auditeur-militair in de 2e militaire afdeeling) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 342) |
| 1910 | H. van der Linden - C.P. Zegers (sigarenmagazijn, handel in koffie en thee) |
| 1928 | A.H. Lambooij |
| 1943 | M.A.A. Lambooij (kapper) |
|
| Achter het Stadhuis 8 |
| |
Oorspronkelijke functie: Woonhuis. Bouwperiode: ca.1870.
Bron: BHIC (HT052-001972)
~~~
"Den Wolf" anno 1624. (Bakker)
Bron: Mosmans 1445
|
| |
| 1865 | (Verwerstraat A 341): Gezusters Preij (modemaaksters) |
| 1875 | (Verwerstraat A 341): F.A.J. Kuijpers (winkelier in beelden) - A. Verhulst (stoffenverwer) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 341): L.W. Bakker (aman. H.B. School, instrumenth. elect. opt.) |
| 1910 | L.W. Bakker (aman. H.B. School, instrumenth. elect.) |
| 1928 | L.W. Bakker |
|
| Achter het Stadhuis 10 gemeentelijk monument |
| |
"De ijdele, onrustige (ook verkeerde) Wereld" anno 1661. Het zijhuisje (perc. 1447) is eerst in de vorige eeuw over de diest gebouwd. (van der Heijden)
Bron: Mosmans 1446
~~~
"In de ijdele, onrustige wereld". Achter het Stadhuis 10.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 169
|
| |
| 1865 | (Verwerstraat A 340): W. van Elk (mr. broodbakker) |
| 1875 | (Ververstraat A 340): A. Jansen (mr. broodbakker) - mej. wed. J. Weijtens (partikuliere) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 340): A. v.d. Heijden-Bijmans (export-veehandel) |
| 1900 | bouwjaar |
| 1910 | A. van der Heijden-Bijmans (exporthandel) |
| 1928 | J.M. v.d. Heijden - wed. A. van der Heijden |
| 1991 | M. Kops (grand café Hemingway) |
| 2006 | Philip Burlet (eetcafé Het Groote Genoegen) |
|
| |
lees verder
|
| Achter het Stadhuis 12 gemeentelijk monument |
| |
Achter het Stadhuis 12-14
Oorspronkelijke functie: Woonhuizen. Bouwperiode: ca. 1850.
Bron: BHIC (HT052-001974)
|
| |
| 1865 | (Verwerstraat A 339): J.P.H. van Liempt (winkelier in koloniale waren) - P.J. Verschueren (stadsbode en torenwachter, hoofdagent van een begrafenisfonds) |
| 1875 | (Ververstraat A 339): J. Finkensieber (klerk) - J.P.H. van Liempt (winkel. in kolonialew.) - W.A. van Osch (partikulier) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 339): wed. A. Snijders-Beuming |
| 1900 | bouwjaar |
| 1910 | S. Spiero (musicus) |
| 1928 | wed. Chr. J. van Alphen |
| 1943 | Zuid Ned. Afval-Producten Mij N.V. |
|
| Achter het Stadhuis 14-20 |
| |
"De Prins van Oranje". Achter het Stadhuis nos. 14, 16, 18 en 20.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch 1910 - II, blz 163
|
| |
| | Achter het Stadhuis 14 |
| |
Het Pacillyhuis.
Diep inliggend pand met plaats er voor. "De Prins van Oranje" of "De oude Prins". In 1750 societeit van Pieter Verreijck. (Cohen)
Bron: Mosmans 1448
|
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 338): W.A. van Osch (vleeschhouwer) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 338): E.E. Cohen (agentuur en commissiehandel) |
| 1910 | E.E. Cohen (agenturen en commissiehandel) |
| 1928 | E.E. Cohen - H. Cohen |
| 1943 | P.H. Battings (fröbe-onderwijzeres) - H. Otte (agenturen en commissiehandel) - Zuid Ned. Afval-Producten Mij N.V. |
|
| |
lees verder
|
| | Achter het Stadhuis 16-16a |
| |
"De Brechtspoort*". Het aldus genoemde huis besloeg slechts een gedeelte van dit drietal huizen, die in hun tegenwoordige vorm, er nog maar eene eeuw staan. (Vogels, Kip en De Goede)
Bron: Mosmans 1449..1451
|
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 337): wed. Boere (baker) - C. de Weert (winkelier) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 337): J.W. Lautenslager (winkel in suikergoed) - L. Suijskens (partikuliere) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 337): J.H. Leusen-Vogels (boekhandel) - Jos. Mulder (stoffeerder) |
| 1910 | J.H. Leusen-Vogels (boekhandel) |
| 1919 | fa. W.C. & J. van Litsenburg (Zuid-Nederl. Metaalgraveerinrichting en Stempelfabriek) |
| 1928 | A.S. van Keijzerswaard - P.J.L. v.d. Ven |
|
| | Achter het Stadhuis 16a |
| |
| 1991 | mevr. L.M.H. Hoofd (tea-room Winnie's) |
| 19JJ | ? (café-restaurant Het Genot) |
|
| | Achter het Stadhuis 18 |
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 336): A. Kip (handel in wijnen en gedistilleerd) - M.H. Termeulen (apoth. assistente) |
| 1910 | A. Kip (handel in wijnen en gedistilleerd) |
| 1928 | J.J. de Bruin - Firma F. Willems |
| 1943 | wed. A.P.W. de Bruin-de Ridder (handelaarster in gedistil.) |
| 1979 | Moors |
|
| | Achter het Stadhuis 20 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 335): J.H. Preij (kostschoolhouder) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 335): J.H. Preij (kostschoolhouder) - wed. J.A.A. Schoonens (partikulier) |
| 1875 | (Achter het Stadhuis A 335): firma J. Heuvelmans (fabriekant in gouden- en zilveren werken) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 335): J.G.D. de Goede (slager) |
| 1910 | J.G.D. de Goede (slager) - A. van der Heijden |
| 1928 | A. v.d. Heijden - H. Kuijpers |
|
| | |
lees verder
|
| Achter het Stadhuis 20a |
| |
|
| |
| 2007 | Blue Penguin Kids & Woman |
|
| Achter het Stadhuis 22 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 333): I.F. van Liempt (particulier) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 333): H. Nijman (borstelfabriekant) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 333): P. Rabou (slijter, filiaal van Stokkum) |
| 1910 | P. Rabou (slijter, filiaal van Stokkum) |
| 1928 | H.M. van Stokkum - L.J. van Stokkum |
|
| Achter het Stadhuis 24-28 |
| |
"De Plaats Royaal" nos. 24, 26 en 28.
Bron: De voorname Huizen en Gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1910) blz 158
~~~
"Het Keizershof". In de 18e eeuw deftige renteniershuizinge "met eene poort in het midden". ("Plaats Royaal")
Bron: Mosmans 1453
~~~
Het Bossche etablissement Plaats Roijaal was gelegen achter het stadhuis op de plaats waar tegenwoordig winkelcentrum Het Lombardje te vinden is. Hier kwamen rond 1882 enkele Bossche middenstanders bijeen om te praten hoe zij het door bisschop mgr. Godschalk veroordeelde carnavalsfeest konden 'veredelen', zodat het toch doorgang kon vinden. De oplossing: het stichten van het dorp Oeteldonk.
Bron: Ach Lieve Tijd. 800 jaar de Meierij, deel 19
|
| |
| | Achter het Stadhuis 24 |
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 333a): H. Polling |
| 1910 | wed. H. Polling |
| 1943 | W.C. Bechtold (winkelier) |
|
| | Achter het Stadhuis 26 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 332): J.A.A. Schoonens (boekdrukker en boekhandelaar) - M. Steenbergen (mr. kleedermaker) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 332): H. Heijnsbergen (winkelier in komeneischwaren) - T.M. Poierre (schatter in de bank van leening) |
| 1875 | (Achter het Stadhuis A 332): H.A.A. Mosmans (winkelier parfumerien) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 332): M.L. Langenhuisen (café-restaurant) |
| 1910 | F.A.W. Willems (café-restaurant) |
| 1928 | Plaats Royal - L.C.A. Willems |
| 1943 | N.V. P. van Hoeckel en Co's Im- en Exporthandel (fruithandel) |
|
| | Achter het Stadhuis 28 |
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 332a): E. van Dun-van Erp (banketbakker) - Th. Huisman (fotograafbediende) - P. v.d. Tol |
| 1910 | wed. E. van Dun - J. van Duren (telegrafiste) - Th. Huisman (fotograaf) - P. Schellekens (meesterknecht) - H. Visser (naaister) |
| 1928 | B.H. van Dorst - L.C.A. Willems |
|
| | |
lees verder
|
| Achter het Stadhuis 30 |
| |
"Het nieuw Wild Varken". (v.d. Sande)
Bron: Mosmans 1454
|
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 331): H.J. Steenbergen (bode bij het provinciaal bestuur) - P.H. Steenbergen (mr. horologiemaker) |
| 1875 | (Achter Stadhuis A 331): P.H. van Liempt (partikulier) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 331): J. van der Zande (café-restaurant) |
| 1910 | J. van de Grindt (telegrafist S.S.) - wed. J. van der Zande (caféhoudster) |
| 1928 | Telefoonbureau |
| 1943 | E. Brinckman (pedicure) |
|
| Achter het Stadhuis 32 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 330): T. van Heijst (winkelier) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 330): J. van der Heijden (mr. schoenm. en spekslag.) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 330): G.J.M. de Laat (decoratieschilder) - wed. J.J. Theunissen-van Wijlick |
| 1910 | S. Spruijt (kapper) - wed. J.J. Theunissen-van Wijlick |
| 1928 | M. van Delft - Th.A. Overman |
|
| Achter het Stadhuis 34 gemeentelijk monument |
| |
| 1875 | (Lombartstraatje A 329): H.J. van den Heuvel (agent van politie) - A.J. van Maldegem (agent van politie) |
| 1900 | bouwjaar |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 329): J. Koster (ambtenaar aan de gevangenis) - M. Lax (mineraalwaterfabrikant, bierbott.) |
| 1910 | H. Delsing (magazijnsbediende) - M. Lax (mineraalwaterfabrikant, bierbot.) |
|
| Achter het Stadhuis 36 gemeentelijk monument |
| |
"Het Wilt Vercken" anno 1443 reeds aldus genoemd. (Vastenburg)
Bron: Mosmans 1457
|
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 328): A. Henskens (tapper en bode bij het prov. genootschap van kunsten en wetenschappen) - S.A. Waalwijk (koopman in manufacturen) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 328): J. Kipping (tapper) - N.A. Waalwijk (koopman in manufactur.) |
| 1894 | (Achter het Stadhuis A 328): P.J.H. Eckmans (koffiehuishouder) |
| 1900 | bouwjaar |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 328): H. Vastenburg (Maastrichtsch bierhuis) |
| 1910 | J.M.H. Linders (caféhouder) |
| 1928 | Limburgia - F. Schrover - L. van Welij |
| 1943 | Limburgia (café's restaurants, hotels) |
| 2005 | ? (stadscafé Konincks) |
| 20?? | Café Int Wilt Vercken |
|
| |
lees verder
|
Achter het wild Varken
|
Achter het verguld Harnas
|
| Achter het Stadhuis 27 |
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 446a): B. de Winter (koopman) |
| 1910 | B. de Winter (magazijn van manufacturen) |
| 1928 | J.J.V.S. Gielisse - mej. C.M. Reijkersz - F. Verhage |
|
| Achter het Stadhuis A 327 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 327): M. van Osch (koffijhuishouder) - C. Verhasselt (particulier) |
| 1875 | (Achter het Stadhuis A 327): wed. A.J. Verschuren (particuliere) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 327) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Achter het Stadhuis A 326 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 326): D. Gloudemans (tapper) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 326): D. Gloudemans (tapper) - wed. P.B. Verhulst (partikulier) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 326) |
| 1909 | (vervallen) |
|
| Achter het Stadhuis 25 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 325): J.H. van Ham (mr. kleedermaker) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 325): J.H. van Ham (mr. kleermaker) |
| 1892 | (Achter het Stadhuis A 325): H. Diependaal (vleeshouwer) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 325): Kantoor Ingenieur-architect der gemeente |
| 1910 | Kantoor Ingenieur-architect der gemeente |
| 1928 | Politievakschool |
|
| Achter het Stadhuis 23 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 324): W. van Goch (winkelier) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 324): J. Klasens (buitengew. beambte bij de prov. griffie) - P.H. Steenbergen (mr. horlogiemaker) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 324): H. van Delft (coiffeur) - M. van Delft (schoenmaker) |
| 1910 | H. van Delft (coiffeur) - M. van Delft (schoenmaker) |
| 1928 | wed. B. Brands |
|
| Achter het Stadhuis 21 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 323): B.A. van Beckum (tapper) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 323): B.A. van Beckum (tapper) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 323): C.W. v.d. Donk (bakker) |
| 1910 | (Achter het Stadhuis 21): C. van der Donk (volksgaarkeuken) |
| 1928 | (Achter het Stadhuis 21): H. van Engelen - J. van de Liefvoort |
|
| Achter het Stadhuis 19 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 322): mr. A.B.H. van Rijckevorsel (advokaat, commies ter provinciale griffie van Noordbrabant) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 322): J. Boumans (caféhouder) |
| 1910 | J. Boumans (caféhouder, koopman) |
|
| Achter het Stadhuis 17 gemeentelijk monument |
| |
Oorspronkelijke functie: Winkel, Woonhuis. Bouwperiode: ca. 1910.
Bron: BHIC (HT052-001981)
|
| |
| 1900 | bouwjaar |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A ongen.) |
|
| Achter het Stadhuis 15 |
| |
"'t Roothuis" De steenkleur verklaart nog eenigszins den naam. (Lambooy)
Bron: Mosmans 1360
|
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 321): H.D. Heijmans (mr. schoenmaker) - wed. S. Kloeten (winkelierster) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 321): M. de Bekker (metselaar) - A.H. Lambooij (coiffeur) |
| 1910 | A.H. Lambooij (coiffeur) |
|
| Achter het Stadhuis 13 |
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 321a) |
| 1910 | M. de Bekker (metselaar) |
|
| Achter het Stadhuis 11 |
| |
"De bonte Koe", later "De vergulde Schenkkan". (v. Eerd, slager, Noord)
Bron: Mosmans 1361
|
| |
| 1875 | (Fonteinstraat A 320): wed. W. van der Hagen (tapster) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 320): P. van den Braak (kleermaker) - W. van Eerd (slager) - W. van der Lee (loodgieter) |
| 1910 | W. van Eerd (slager) |
|
| Achter het Stadhuis 9 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 319): A. Christiaans (muzijkonderwijzer, organist en verhuurder van piano's) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 319): A. Christiaans (muziekonderwijzer, organist en verhuurder van piano's) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 319): wed. E. Eeuwenstein (werkvrouw) - G. van Oldenbeek (winkelierster) |
| 1910 | wed. E. Eeuwenstein (werkvrouw) - G. van Oldenbeek (winkelierster) |
|
| Achter het Stadhuis 7 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 318): F, Krijnen (mr. huisschilder) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 318): wed. M. van Osch (partikuliere) - L.F. Schiebergen (adjunct-commies van den burgerlijken stand) - E. Schiebergen-Crefceoeur (in modes) |
| 1875 | (Ververstraat A 318): F.A.R. Woltering (1e onderwijzer aan 's rijks kweekschool voor onderwijzers) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 318) |
| 1943 | (Achter het Stadhuis 7): H.W. van de Berselaar (monteur) |
|
| Achter het Stadhuis 5 |
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 317): W. Klaassen (winkelier) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 317): W.J. Klaassen (mr. timmerman en winkel. in kolonialew.) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 317): Kantongerecht |
| 1910 | Kantongerecht |
| 1928 | Stedelijke muziekschool |
|
| Achter het Stadhuis 7-5 |
| |
Bestuurscentrum 's-Hertogenbosch
Koningin Beatrix verrichtte op woensdag 28 april 2004 de officiële opening van het Bestuurscentrum. Een plaquette in de ontvangsthal herinnert aan deze bijzondere gebeurtenis.
Bron: Huis van de Stad, 's-Hertogenbosch
|
| |
lees verder
|
| Achter het Stadhuis 3 geen rijksmonument |
| |
"Maes en Wael*". (Waarborgkantoor)
Bron: Mosmans 1364
|
| |
| 1865 | (Fonteinstraat A 316): wed. J.M. v.d. Akker (winkel in schoenen enz.) - S. van der Mark (graveur) |
| 1875 | (Fonteinstraat A 316): C.N. van der Mark (graveur) - H. van der Mark (klerk) - H. Vennix (lederhandelaar) |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 316): Kantoor van den waarborg van gouden en zilveren werken |
| 1910 | Kantoor van den waarborg van gouden en zilveren werken |
| 1928 | Kantoor Gem. Ontvanger |
| 1943 | C. Emons (concierge-bode ter secretarie) - A.J.L. Gevers (ass. electro-techn. opz. P.N.E.M.) |
|
| Achter het Stadhuis 1 |
| |
Oorspronkelijke functie: Winkel, Woonhuis. Bouwperiode: ca. 1930.
Bron: BHIC (HT052-001978)
|
| |
| 1908 | (Achter het Stadhuis A 315a): J.W. van Ommen (timmerman) |
| 1910 | J.W. en A.C. van Ommen (timmerlieden) |
| 1943 | J.P.M.E. Dankers (winkelier) |
|
Ridderstraat
|
5211 HM 1..21
5211 HN 2..36
|
1906 : 1351..1364 (Mosmans: Noord)
1906 : 1442..1457 (Mosmans: Zuid)
1909 : rechts 1..27, links 2..36
1995 : rechts 1..19, links 2..36 (Huisnummerkaart H17)
2004 : 1..21, 2..36 (postcodes)
|
| No 26 Wijk E (komend van de Ridderstraat) |
| Achter het Stadhuis |
| 403 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 404 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 405 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 406 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 407 |
2 |
Kok, Martinus |
Kleermakersknecht |
52 |
Rooms |
Den Bosch |
| 408 |
6 |
Niesden, Gerardus |
Substituutkorenmeter |
33 |
Rooms |
Sluis (Vlaanderen) |
| 409 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 410 |
6 |
Dirks, Renier |
Voermansknecht |
36 |
Rooms |
Den Bosch |
| 411 |
3 |
Bunck, Margaretha |
Arbeidster |
50 |
Gereformeerd |
Nijmegen |
| 412 |
2 |
Siemons, Catherina |
- |
76 |
Rooms |
Mons |
| 413 |
4 |
Wolfsbergen, Gerardus van |
Opziender der stadslantaarns |
63 |
Rooms |
Den Bosch |
| 414 |
10 |
Schimmel, Nicolaas |
Schoenmaker |
33 |
Rooms |
Den Bosch |
| 415 |
4 |
Osch, Maria Theresia van |
- |
35 |
Rooms |
Antwerpen |
| No 27 Wijk E |
| 416 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 417 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 418 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 419 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 420 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 421 |
2 |
Lamboog, Cornelia |
Kinderschool |
56 |
Rooms |
Den Bosch |
| 422 |
4 |
Valkenburg, Bernardus |
Dijkgraaf |
56 |
Rooms |
Den Bosch |
| 423 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 424 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 425 |
3 |
Gloudemans, Petrus |
Tapper |
37 |
Rooms |
Orthen |
| 426 |
8 |
Krijne, Franciscus |
Verver |
23 |
Rooms |
Den Bosch |
| 427 |
4 |
Steenbergen, Josephus |
Kleermaker |
73 |
Rooms |
Vught |
| 428 |
5 |
Schoonens, Mathijs |
Commissionair |
29 |
Rooms |
Den Bosch |
| 429 |
3 |
Janssen, Michael |
Koffiehuishouder |
32 |
Rooms |
Geulle |
| 430 |
7 |
Riel, Adrianus van |
Timmerman |
56 |
Rooms |
Tilburg |
| 431 |
5 |
Osch, Arnoldus van |
Voerman |
74 |
Rooms |
Den Bosch |
| 432 |
4 |
Bijvoet, Hendrik Antonv |
Notaris |
32 |
Rooms |
Geertruidenberg |
| 433 |
6 |
Osch, Joannes |
Voermansknecht |
38 |
Rooms |
Antwerpen |
| 434 |
8 |
Portier, Jacoba |
- |
85 |
Rooms |
Vlijmen |
| 435 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 436 |
9 |
Kusters, Maria |
Water- en vuurverkoopster |
49 |
Rooms |
St. Antonis |
| 437 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 438 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 439 |
2 |
Terwijn, Wilhelmus |
Korenmeter |
54 |
Rooms |
Fort Isabel |
| 440 |
6 |
Steenbergen, Hubertus |
Kleermaker |
39 |
Rooms |
Den Bosch |
| 441 |
5 |
Bommel, Elisabeth van |
- |
61 |
Rooms |
Leijden |
| 442 |
- |
- |
- |
- |
- |
- |
| 443 |
11 |
Willebois, Petrus Josephus de |
Med. Doctor |
54 |
Rooms |
Dep. du Nord Boezeghem |
| 444 |
1 |
Suys, Arnout |
Fabrikant |
34 |
Rooms |
Oisterwijk |
| 445 |
8 |
Hulskamp, Hendrik |
Onderwijzer |
27 |
Rooms |
Den Bosch |
| 446 |
8 |
Ven, Leendert Cornelis van de |
Notaris |
52 |
Gereformeerd |
Den Bosch |
| 447 |
5 |
Moleschott, Johannes Franciscus |
Med. Doctor |
29 |
Rooms |
Leiden |
| Wolvenhoek |
|