Hoofdmenu

Artikelen    
Boeken    
Duijvendak    
Genealogie    
Kunstafbeeldingen    
Links    
Oe gotte kčk daor    
Wapenboek    
afb. Fotopersbureau Het Zuiden, 17 april 1935

Frans Johan van Lanschot ('s-Hertogenbosch 1875 - 1949 Vught)

Geboren op 16 september 1875 te 's-Hertogenbosch, gehuwd op 31 augustus 1903 te 's-Hertogenbosch, overleden op 28 oktober 1949 te Helvoirt (huize Zwijnsbergen). Frans Johan studeerde rechten en werd griffier van het kantongerecht te 's-Hertogenbosch. Hij was schoolopzichter, afdelingssecretaris van de Nederlandse Heide Maatschappij en commissaris van de NV Zuid Nederlandsche Stoomtramweg Maatschappij te Breda, die in 1933 opging in de NV Brabantsche Buurtspoorwegen en Autodiensten (BBA). In 1917 werd hij benoemd tot burgemeester van 's-Hertogenbosch. Deze functie bekleedde hij tot 1941.
Maria Johanna Henrica Meeuwen: geboren op 29 januari 1882 te 's-Hertogenbosch en overleden op 19 december 1957 te Helvoirt (Zwijnsbergen). Zij was actief in de Maatschappij tot verzachting van het lot van behoeftige Kraamvrouwen.
Familie Van Lanschot 1294-1982
Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)
Toegangsnummer: 200.

Frans Johan van Lanschot
326


Maarten Duijvendak, Rooms, rijk of regentesk ('s-Hertogenbosch 1990) 326
 


Drie bomen
Door Henny Molhuysen

Op een zilveren achtergrond staan drie groene bomen, met daarvoor een kleine rode burcht. Zo ongeveer luidt de omschrijving van het wapen van de familie Van Lanschot. Deze familie heeft Den Bosch twee burgemeesters geleverd.
Van oktober 1880 tot aan zijn plotselinge overlijden in december 1883 was mr. H.F.M. van Lanschot eerste burger van Den Bosch. Tijdens zijn bewind werden de eerste huizen gebouwd op de voormalige vestinggronden. Rond de Hekellaan verscheen een plantsoen. In 1881 werd de stad een knooppunt van spoorwegverbindingen, terwijl een jaar later De Oeteldonksche Club werd opgericht.
In september 1917 werd zijn zoon, mr. F.J. van Lanschot, burgemeester. Deze functie zou hij bijna 25 jaar uitoefenen. Van Lanschot wordt gekenmerkt door een grote betrokkenheid met zijn stad Den Bosch. Daar zette hij zich ook volledig voor in. In 1927 bijvoorbeeld hield hij voor de KRO-radio een praatje over Den Bosch. Hij nodigde toen heel Nederland uit voor een bezoek aan de Hertogstad. Hij beloofde tevens op een Brabantse koffietafel te trakteren. Van Lanschot heeft het geweten. Duizenden luisteraars bezochten de stad. Het Bossche bedrijfsleven bood zo'n tweehonderd personen tegelijk een maaltijd aan in de Raadskelder. De burgemeester leidde de bezoekers hoogstpersoonlijk rond in de Sint-Jan.
Burgemeester Van Lanschot heeft ervoor gezorgd dat er in zijn geboortestad een standbeeld van Jeroen Bosch geplaatst werd. Er kwam ook een standbeeld van kardinaal Van Rossum. Hij was de grote man achter de bouwplannen voor een nieuwe veemarkt (1931) en de Koninklijke School voor Kunst, Techniek en Ambacht (1927), de huidige HTS. Frans van Lanschot stimuleerde de woningbouw en hij zorgde voor verkeersverbeteringen. In 1939 verdween bijvoorbeeld het doorgaand verkeer uit de stad, omdat de traverse door Het Zand werd aangelegd.
In 1941 trad burgemeester Van Lanschot af, ondermeer omdat de Duitse bezetter maatregelen trof die hem helemaal niet aanstonden. Op 10 september nam hij ontslag, een week nadat de 50.000ste Bosschenaar was geboren („Dč-me-dč op 't scheije van de mert nog gebeure mot, jungske.. Dč za'k nooit vergete...!”).
De emotionele afscheidstoespraak tot de gemeenteraad eindigde met de woorden: „Ik heb mijn best gedaan mijn vaderstad tot het eind voor te gaan. Vaarwel 's-Hertogenbosch, verwacht een andere Heer!”
Nog acht jaar heeft de heer Van Lanschot van zijn rust kunnen genieten. In 1949 overleed hij op Huize Zwijnsbergen in Helvoirt op 74-jarige leeftijd.
Het belangrijkste project dat onder het bewind van Van Lanschot werd uitgevoerd, was de stadsuitbreiding De Muntel. Hiermee werd in 1917 begonnen. In deze wijk is op sommige punten de invloed van Van Lanschot nog steeds merkbaar. Bijna onopgemerkt heeft hij op enkele plaatsen groepjes van drie populieren laten plaatsen, als een herinnering aan zijn familiewapen. Hetzelfde heeft hij laten doen op de Pelssingel, genoemd naar de gemeentesecretaris Th. Pels. Deze heeft zijn functie bijna dertig jaar uitgeoefend, de laatste drie jaar naast burgemeester Frans van Lanschot. De heer Pels overleed in 1920.


Brabants Dagblad donderdag 22 november 1984
 

Wapenboek II
Wapenboek II der zeereerwaarden Heeren Broeders der Illustre Lieve Vrouwe Broederschap sedert 1318 gevestigd te 's Hertogenbosch.

F.J. van Lanschot
Candidandus 1896
Broeder 1923
Griffier 1927
Burgemeester van 's Hertogenbosch 1917-1941
Bedankt als griffier 1947
Toeziend Proost 1947
Obiit 28 Oct. 1949


Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC)
Toegangsnummer: 1232. Inventarisnummer: 211.
 

1928

Redactie

De boomplantdag in Den Bosch
Brab. III (14 maart 1928)
1941

Redactie

Notulen. Openbare vergadering van den gemeenteraad van 's-Hertogenbosch op vrijdag 29 augustus 1941 des namiddags te 4 uur. Punt van behandeling: ontslagaanvrage van den hoogedelachtbarenheer mr. F.J. van Lanschot uit zijn ambt van burgemeester van 's-Hertogenbosch
Gemeente 's-Hertogenbosch ('s-Hertogenbosch 1941)
1950

H.J.M. Ebeling

In memoriam mr. F.J. van Lanschot. Oud-burgemeester van 's Hertogenbosch overleden te Helvoirt op 28 october 1949
Jaarverslag Vereeniging voor Penningkunst 1949.
s.n. (Amsterdam 1950) 7, 10
1958

H.F. van den Eerenbeemt

Ontginningen in Noord-Brabant bij de aanvang der 19e eeuw. De activiteiten van Th.C. van Rijckevorsel, A. Martini en F. van Lanschot in Vught
Brabantia 7 (1958) 113-138
1984

Henny Molhuysen

Oe gotte kčk daor : Drie bomen
Brabants Dagblad donderdag 22 november 1984
1985

Redactie

Lanschot, Frans van
Encyclopedie van Noord-Brabant 2 (1985) 383
1992

Th. Cuijpers, M. van der Heijden, J. van Oudheusden, H. Roosenboom, e.a.

Brabantse biografieën. Levensbeschrijvingen van bekende en onbekende Noordbrabanders
Boom - Stichting Brabantse Regionale Geschiedbeoefening (Meppel - Amsterdam - 's-Hertogenbosch 1992)
1993

A. Vos

Burgemeester van Lanschot is verdrietig
Tussen De Voorn en Loevestein 82/83 (1993) 170-171
1995

Ton Kappelhof

Burgemeester - burgervader : De installatie van burgemeester F.J. van Lanschot in 1917
's-Hertogenbosch 4 (1995) 129-132  [pdf]
1995

Jan Walravens

Bossche burgemeesters in perspectief 1850-1970
's-Hertogenbosch 4 (1995) 115-128  [pdf]
 

1956

H.F.J.M. van den Eerenbeemt

F. van Lanschot als intermédiaire tussen de Nederlandsche Handel-Maatschappij en de nijverheid in Noord-Brabant (1825-1846)
Centrale drukkerij | Nijmegen 1956
1972

F.G.G. Govers

Het geslacht en de firma F. van Lanschot 1737-1901, XXV
Stichting Zuidelijk Historisch Contact | Tilburg 1972
 

Portret van burgemeester F. van Lanschot, ca 1917

Herman Moerkerk (1879-1949)
(grafiet, Oost-Indische inkt op papier, 14.3 x 9.9 cm)
Noordbrabants Museum (inv.nr. 10534.04)

Portret van burgemeester F.J. van Lanschot, 1947/48

Jan Sluijters (1881-1957)
(olieverf op doek, 95.0 x 124.0 cm)

Collectie stadhuis 's-Hertogenbosch
Noordbrabants Museum (inv.nr. 11785.036)
 

Instituut voor Nederlandse Geschiedenis