Johannes Frantzen (1748 - 1785)
Geboren: Leiden ca. 1748
Overleden: Groningen 19 oktober 1785
07-11-1773 predikant Bemmel + Ressen
03-10-1777 predikant 's-Hertogenbosch (tevens hoogleraar 1780)
28-12-1783 predikant Groningen
|
| |
|
Johannes Frantzen
Classis: 's-Hertogenbosch
Plaats: 's-Hertogenbosch
Periode: 1777-1783
Repertorium van Nederlandse hervormde predikanten tot 1816
|
| |
|
Johannes Frantzen
Door prof. dr. F.L.R. Sassen
Leiden 1748 - Groningen 19 oktober 1785
Werd 13 maart 1761, 13 jaar oud, te Leiden als student ingeschreven. Gedurende zijn studietijd droeg hij als „Philo. stud.” 18 november 1767 tot het Album Amicorum van de latere
| 317 |
Leidse hoogleraar H.A. Schultens (1749-1793) het vers bij: „Nil ergo praetulerim jucundo sanus amico” (BPL 1592 f 83); in het van J. Roldanus (1750-1822, later predikant te Streefkerk, Charlois, Nijmegen, Leiden, NNBW X 829) schreef hij als „S.S.M. Candid.” 7 november 1771: „Gelukkig zijn zij, wier Vriendschap gevestigt is en verheeven word door de dierbare banden van ongeveinsde Godsvrucht.” (BPL 1226 f 74).
Na 4 mei 1772 onder de classis Leiden als proponent te zijn toegelaten, werd hij in mei 1773 beroepen als predikant te Bemmel, waar hij 7 november 1773 zijn intrede deed, en 16 mei 1777 te Den Bosch. Zijn sollicitatie naar de leerstoel van de theologie, die door het overlijden van J.C. Pallier (1729-1780) was opengevallen, werd 8 maart 1780 met succes bekroond. Naast hem werd Abr. Carp (1746-1838) 5 april 1780 op een tweede leerstoel voor de theologie benoemd, en toen deze in 1781 naar Dordrecht was vertrokken, kreeg Frantzen P. Haak Forsborgh (overleden na 1815) als naaste ambtgenoot. Reeds in oktober 1783 nam hij een beroep aan a;s predikant te Groningen en 28 december van dat jaar deed hij daar zijn intrede.
Te Leiden had Frantzen vooral de invloed ondergaan van de hoogleraar in de theologie Ew. Hollebeek (1719-1796), aan wie de verdienste wordt toegekend van de door zijn De optimo concionum genere quibus ea divinas literas e suggestu sacro exponendi methodus, quae vulgo Anglicana dicitur, modeste defenditur (Lugd. Bat. 1786), waarin hij de synthetische methode als de beste wijze van preken aanprees, de weg te hebben gebaand tot de verbetering van de preekmethode in de Hervormde Kerk. Op het voorbeeld van zijn leermeester preekte Frantzen op zulk een ongedwongen manier, dat alles, wat de Schrifttekst aan dogmatische of ethische waarheid bevatte, zo eenvoudig mogelijk en aangepast aan het bevattingsvermogen van de toehoorders werd uiteengezet en op het hart werd toegepast. Deze wijze van preken vond ook onder de studenten in de theologie te Groningen tijdens Frantzens kortstondige ambtsvervulling aldaar veel navolging.
Frantzen was gehuwd met Lucretia Wilhelmina van der Swaag. Kinderen uit dit huwelijk zijn waarschijnlijk: Johan
| 318 |
Willem, gehuwd met Maria Du Paijan, en Jan Engelbert, kapitein der mariniers, gehuwd te 's-Hertogenbosch 19 juni 1787 met Johanna Maria Hopman. Van het echtpaar Frantzen-Du Paijan werden in de St. Janskerk gedoopt: Adriana 10 januari 1781 en Henderica Catrina 29 oktober 1789, van het echtpaar Frantzen-Hopman: Arend Hermen 16 september 1787 (sic!), Johanna Maria 9 november 1788, Jan Engelbert 19 mei 1790 en Jan Reinier 12 juli 1797.
| 319 |
| Literatuur |
| | BWPG III 117-118; DE HAAS, Bossche Scholen van 1629 tot 1795 ('s-Hertogenbosch 1926) 159-160; HERMANS, Geschiedenis der Illustre en Latijnsche Scholen te 's-Hertogenbosch, van haar ontstaan in den jare 1630, tot hare opheffing in den jare 1848 (Amsterdam 1852) 35-36; J. Hartog, Geschiedenis van de predikkunde in de Protestantsche Kerk van Nederland, Utrecht, 1887, 223-244; NNBW, Nieuw Nederlandsch Biographisch Woordenboek 1-10 (Leiden 1911-1937) IV 619; SIEGENBEEK, Geschiedenis der Leidsche Hoogeschool (Leiden 1829-1832) I 292; T. & B., 208-209; VAN DER AA, Biographisch Woordenboek der Nederlanden (Haarlem 1852) VI 206; YPEIJ / DERMOUT, Geschiedenis der Nederlandsche Hervormde Kerk (Breda 1819-1827) IV 69-72. |
Levensberichten van de hoogleraren der Illustre School te 's-Hertogenbosch 1636-1810 (1969) 317-319
|
| |
| 1949 |
Van Alphen
Johannes Frantzen
Gekomen van Bemmel 5 oktober 1777, vertrokken naar Groningen 28 december 1783
Van Alphen's Nieuw Kerkelijk Handboek (1949) 265
|
| 1969 |
F.L.R. Sassen
Johannes Frantzen
Leiden 1748 - Groningen 19 oktober 1785
Levensberichten van de hoogleraren der Illustre School te 's-Hertogenbosch 1636-1810 (1969) 317
|
| |
|