Hoofdmenu

Achter de voorgevel    
Artikelen    
Rijksmonument    
afb. Hans Boselie
De Meermin (Vughterstraat 75-77)

Pand met gevel ontworpen of gebouwd in de trant van Philips Vingboons (circa 1638-1688).
Bron: Bossche Pracht. Deel 11 - 2003, blz 271
~~~
Gerestaureerd in 1983. Het pakhuis (achterhuis) is in de Capucijnenpoort. Is een bierbrouwerij geweest.
Bron: Kring

De oude Meermin is weer mooi
Door Henny Molhuysen

's-Hertogenbosch kent twee zeventiende eeuwse panden met een pilastergevel: 'De Put' (Tweede Korenstraat 18) en 'De Meermin'. Laten we eens een kijkje nemen achter de voorgevel van dat laatste pand: Vughterstraat 75-77.

Tien jaar geleden werd De Meermin gerestaureerd. Dit was aanleiding om bouwhistorisch onderzoek in dit pand te verrichten. Zou dit monument inderdaad uit 1677 dateren zoals uit de top van de voorgevel blijkt, of was het ouder?
Verrassende ontdekkingen waren er reeds direct: één van de zijmuren bleek uit de veertiende eeuw te dateren terwijl er uit die periode archeologische vondsten gedaan werden. Uit reeds eerder bekende gegevens weten we dat er in deze veertiende eeuw inderdaad een grootscheepse stadsuitbreiding heeft plaatsgevonden. Er was buiten de kleine ommuurde stad bebouwing aanwezig, zoals ondermer de romaanse Sint-Jan. In 1318 werd een begin gemaakt met de aanleg van een nieuwe stadsmuur, die grotendeels nu nog de historische binnestad kenmerkt. Slechts twee delen (het laatste deel van de Hinthamereind en de Vughterdijk, het achterste deel van de huidige Vughterstraat) werden later aan de vestingsstad toegevoegd. De veertiende en de vijftiende eeuw betekende een bloeiperiode voor 's-Hertogenbosch. Dit is aan De Meermin te merken: eerst werd het pand een aantal meters verlengd en daarna ingrijpend verbouwd. In de zeventiende eeuw kwam er een nieuwe verbouwing, waarbij ondermeer De Meermin een 'eigentijdse' voorgevel kreeg. De interne verbouwingen bleven voortduren, ondermeer werd het pand in de negentiende eeuw gesplitst in een boven- en benedenwoning. Het onderste deel van de voorgevel werd daaraan aangepast en hierdoor verdween het oorspronkelijke zeventiende eeuwse aanzicht.
De naam De Meermin, zeemeermin, komt voor het eerst voor op het eind van de zestiende eeuw. Historicus Jan Mosmans noemde het jaartal 1597. Mosmans deelde eveneens in zijn uit 1906 daterende boekje over de oude namen van huizen en straten dat De Meermin 'tot voor enkele maanden' een gevelsteen bezat. Zeventig jaar later duikt een fragment van deze steen weer op, als Jac Roelands hem in de kelder van een pand ontdekt. 'nde Mer' staat er op deze gevelsteen, zodat het pand oorspronkelijk waarschijnlijk 'Inde Mermin' heeft geheten. Tijdens de ontdekking van deze steen was in het pand De Vakman gevestigd, die handelde in verf. Enkele jaren later werd er met het zakendoen gestopt en kwam er een plakaat in de etalage te hangen: 'Monument te koop'. Het vlotte niet met de verkoop en het pand werd gekraakt en beschadigd. Tenslotte kon in 1982 met de restauratie begonnen worden en is het monument weer een sieraad voor de stad.

Brabants Dagblad donderdag 9 december 1993
 

Vughterstraat 75
De Meermin. Huis met gevel van het 'Vingboonstype'; ingezwenkte halsgevel, geleed door vier doorgaande pilasters waarvan de middelste met jonische kapitelen.
Gebogen fronton waarin het jaartal 1677. Festoenen in de middentravee, siertrossen op de voluten, festoenen en een acanthusmotief onder de aanzetstukken. Gerestaureerd in 1936.

(adres: Vughterstraat 75, 77; datum: 12 januari 1989; kadastraalnr: G 2269; monumentnr: 21921)

Rijksdienst voor de Monumentenzorg 2004
 

1983

A. v.d. Laar, H. Boekwijt

"De Meermin" in 's-Hertogenbosch
Monumenten 7/8 (1983) 25
1988

H.W. Boekwijt

Vughterstraat 75 "De Meermin"
Kroniek Bouwhistorisch en Archeologisch onderzoek 's-Hertogenbosch 1 (1988) 30-42
1993

Henny Molhuysen

Achter de voorgevel : De oude Meermin is weer mooi
Brabants Dagblad donderdag 9 december 1993 (foto)