|
Voormalige pastorie
Door Henny Molhuysen
Een echt plein is het niet meer. Het mooie plein van vijftig jaar geleden is vervangen door een drukke verkeersstromm en een parkeerterrein. We kijken vandaag achter de voorgevel van: Kap. Koopmansplein 113.
Het is een fors gebouw, in 1922 gebouwd door de architect W. te Riele. Deze bouwde ook het eens ernaast gelegen pand; de in 1983 gesloopte Sint-Anthoniuskerk. Het pand was de pastorie van deze kerk: een tweelaags blokvormig woonhuis, gedekt met verbetere Hollandse pannen.
Pastoor H. de Beer was de eerste bewoner van de pastorie. Hij werd na zijn dood in april 1944 opgevolgd door pastoor H. Maas. In de pastorie woonde toen al diens kapelaan H. Koopmans. Bijna 23 jaar is Maas pastoor geweest in de Muntel: in maart 1967 nam hij er afscheid. Tien jaar later zou hij overlijden. Bij zijn 40-jarig priesterjubileum deelde hij in een interview mee dat de meest smartelijke datum van zijn pastoorsperiode 9 augustus 1944 was. De volgende week is het vijftig jaar geleden, dat Kapelaan Koopmans overleed.
Op 27 januari 1906 was Koopmans in Breda geboren. In 1938 kwam hij naar 's-Hertogenbosch om er kapelaan te worden bij pastoor Maas. In de oorlogsjaren was hij betrokken bij de illegaliteit. Op 8 augustus 1944 werd door de ondergrondse 'de Kin', een beruchte SD'er doodgeschoten. De Duitsers zinden op wraak en namen tal van repressaillemaatregelen. Één daarvan was de arrestatie van kapelaan Koopmans door vier Duitsers. Tijdens het huisonderzoek wist de kapelaan echter te ontsnappen. Op het bevel 'Stehen bleiben' liep hij echter door en de Duitsers schoten.
Ze troffen de kapelaan midden op het plein, achter in de rug. Kapelaan Koopmans was dood. De net op dat ogenblik passerende pastoor Noyons van de St.-Jacob kon het H. Oliesel nog toedienen.
Het lijk van de kapelaan werd weggevoerd en vermoedelijk in het Kamp Vught (Konzentrationslager Hertogenbusch) gecremeerd. Bisschop Mutsaerts had zelf bij Seyss-Inquart nog telefonisch geprobeerd het lijk terug te krijgen teneinde de overledene een normale begrafenis te geven: dat werd geweigerd.
Als een eerbewijs werd het Duhamelplein door de Bossche gemeenteraad in 1945 herbenoemd: Kapelaan Koopmansplein is de naam voortaan. Op het plein werd in 1956 een door Peter Rovers vervaardigd monumentje onthuld ter herinnering aan de kapelaan. Het toont Maria met haar kindje, de Verlosser.
Nadat in 1983 de kerk verdwenen was, verloor de pastorie haar functie. Het gebouw is nog enige tijd gebruikt door verschillende kerkelijke organen. Thans is er het Marokkaans Consulaat in gevestigd.
Brabants Dagblad donderdag 4 augustus 1994
|
