|
Epithaaf
Door Henny Molhuysen
In de Oranjegalerij van het Bossche stadhuis bevindt zich het zogenaamde Epitaaf. Epitaaf betekent grafschrift. Dit speciale epitaaf is dan ook een grafschrift voor de vele Bosschenaren die het leven verloren door het oorlogsgeweld tijdens de laatste wereldoorlog; een feit dat we morgen weer zullen herdenken.
In de meidagen van 1940 behoorden ook Bossche jongens tot het Nederlandse leger, dat ons land tegen de invallende Duitse troepen trachtte te verdedigen. Ook Bossche militairen sneuvelden tijdens deze hopeloze strijd. Al gouw raakte het in de stad bekend dat 16 jongens gesneuveld waren; later kwam daar nog een zeventiende bij. Via het Rode Kruis of door de strijdmakkers waren persoonlijke bezittingen van verschillende van deze gesneuvelden weer in het bezit van de nabestaanden gekomen. Een van de ouders, de heer A. Hunkemöller, kwam op het idee, deze en andere herinneringen aan de doden in een schrijn te bewaren. Eind november 1940 was het door Hunkermöller gemaakte schrijn in zijn grondvorm klaar. Het comité, dat inmiddels was opgericht, besloot edelsmid G. Cordang te verzoeken een eenvoudige versiering voor het schrijn te maken.
Uiteindelijk werd het schrijn behalve met zilverbeslag, versierd met twee wapens: dat van 's-Hertogenbosch en dat van de Nederlanden. Op de hoeken bevinden zich vier helmen en aan de voorkant staat te lezen „den dood mijn vader”. In werkelijkheid staat er rondom: „Tot in den dood mijn vaderland getrouwe”.
Het oorspronkelijke plan, om het nog tijdens de oorlog als een blijvende herinnering in het stadhuis te plaatsen, kon geen doorgang vinden: ook het schrijn moest onderduiken. In de de loop der tijd werd duidelijk, dat de gesneuvelden van de meidagen 1940 niet de enigen waren, die stierven voor de vrijheid. Bosschenaren streden in geallieerde dienst of in het verzet. Er waren er die dit niet overleefden...
In 1946 werd begonnen met het maken van de Epitaaf. Het beeldhouwwerk van Ettringer tufsteen werd vervaardigd door Peter Roovers en geeft onder meer een vliegtuig, een tank, een parachute en een oorlogsboot te zien; symbolen van de oorlog. Op een plaquette zijn de namen te lezen van hen, die stierven als militair, gesneuveld in de meidagen van '40 of later in geallieerde dienst, of als verzetsstrijder, gefusilleerd of omgekomen in een concentratiekamp. Verder worden er 515 Bossche burgers gememoreerd, gestorven tengevolge van oorlogshandelingen.
Het schrijn staat op een voetstuk, waarin zich nog twee kisten bevinden, die afgedekt worden door een rood-wit-blauw dundoek. Ook in deze kisten bevinden zich persoonlijke bezittingen van 178 gedode Bosschenaren. Voorts worden er in het schrijn zelf, behalve de eerder genoemde bezittingen, onder andere foto's bewaard betreffende de Tweede Wereldoorlog in 's-Hertogenbosch. In mei 1947 werd dit oorlogsmonument onthuld.
Brabants Dagblad donderdag 3 mei 1984
|