afb. A.F.A.M. Wetzer, 4 augustus 2007
|
Aan de gevels van de Sint-Anthoniuskapel, gesitueerd aan de oostzijde van het zuidportaal, waren oorspronkelijk twee wimbergreliëfs geplaatst. Een tekening van de toestand van voor de laatnegentiende-eeuwse restauratie is in 1855 gemaakt door de gebroeders Donkers.121 Deze wijkt sterk af van de huidige toestand, na de restauratie door Hezenmans. Van de oude reliëfs zijn geen foto’s bekend. | 82 |
| Noten | |
| 121. | Schetsboek gebroeders Donkers (1855), kerkarchief Sint-Jan. |
Ronald Glaudemans, Het zuidtransept : Bouwhistorisch onderzoek 2007-2010 (2010) 82
|
Het Backx- of Bockkoor, sinds de vorige eeuw aan Sint Antonius gewijd, is geopend naar het zuidtransept met een grote boog waarvan de asymmetrische aanleg al genoemd werd. De ruimte is ingevoegd tussen de zware oostelijke steunberen van het zuidtransept en de niet minder zware eerste steunbeer van de zuidelijke koorzijbeuk. Vanuit die beuk is toegang tot de kapel verkregen door de oorspronkelijke buitenmuur, die grensde aan het steunbeermassief, uit te breken, met behoud van de oorspronkelijke muraalboog, die zich langs de steunbeer en zijbeukwand welft in deze zijbeuktravee, en met behoud van de neg van een half venster dat het vlak naast de steunbeer innam. De steunbeer zelf werd aan de zijbeukzijde vlak afgeschuind maar met behoud van de bank, en bovenaan werd nu achter de muraalboog een welvende partij gemetseld om de afstand tussen zijbeuk- en kapelgewelf te overbruggen. De oude buitenmuur werd onder de vensterzone nabij de zijbeuksteunbeer (14 b) schuin weggehakt en onder het punt waar de vensterdagkant begint, werd een vlak tongewelfje gelegd als overkluizing van een gebeeldhouwd poortje. In deze toegevoegde kapel werd, ter verkrijging van een vlakke oostwand met plaats voor een venster, een gedeelte van de zijbeuksteunbeer (14 b) weggekapt. Het wandvlak onderaan is bezet met ronde, getote bogen op kraagstenen, het venster dat daarboven opgaat, vertoont dezelfde profielen als de buitenste van de scheiboog ertegenover.
| 205 |
|
Ook tegen de noord- (16 b) en zuidmuur (16 c) werden ronde arketten op bladwerkkraagstenen aangebracht. De noordmuur, oorspronkelijk buitenzijde van steunbeer 16 b, bleef onbewerkt vlak, maar kreeg, evenals de opening ernaast, een schildboog met een kam van ronde boogjes met toten. De zuidmuur kreeg een blindvenster, dat evenals het open venster ernaast, met een diepe hollijst werd uitgerust, en dat een tracering kreeg van getote rondbogen en een ring met twee wentelende visblazen. De ruimte is overwelfd door een netgewelf met grote en kleine sluitstenen gehouwen in de vorm van klimopbladeren en bessen of knoppen. De schildbogen en ribben van dit gewelf komen gezamenlijk op bundelpijlers met basementen neer, behalve in de westhoeken, waar wel de zijdelingse schildbogen samen met een vlakke liseen op basementen neerkomen, maar waar de westelijke schildbogen en de buitenste ribben verzameld worden op gebeeldhouwde kraagstenen. Het in 1861 grotendeels vernieuwde poortje dat in de zijopening staat, is met zich verjongende hoekpinakels gedecoreerd en met een kamwerk van leliën en engelenbeeldjes (restauratieprodukten) bekroond.
| 206 |
C. Peeters, 'De Sint Janskathedraal 's-Hertogenbosch' (1985) 205
| 1985 |
drs. L.F.W. AdriaenssenDe gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den BoschDe Brabantse Leeuw 4-5 (1985) 116-166 |
| 1870 |
De eerste restauratieVanaf 1870 tot in 1888 worden, door elkaar heen, alnaargelang de voorkeur van de schenkers, gebrandschilderde glazen geplaatst in de overige straalkapellen, de zuidbeuk van het koor, de Sacramentskapel, Antoniuskapel, schipzijbeuken, Lieve Vrouwekapel en Doopkapel.
C. Peeters. De Sint Janskathedraal 's-Hertogenbosch (1985) 85
|
|
| 1872 |
De eerste restauratieIn dit jaar wordt het interieur van het Backskoor (St. Antoniuskapel) hersteld, de rest van een figurale muurschildering daar ontdekt en een nieuw altaar geplaatst.
C. Peeters. De Sint Janskathedraal 's-Hertogenbosch (1985) 85
|
|
| 1896 |
De eerste restauratieHet rijkbewerkte poortje aan de noordkant van de Sint Antoniuskapel (het Backskoor) hersteld en met nieuwe engelenbeelden versierd.
C. Peeters. De Sint Janskathedraal 's-Hertogenbosch (1985) 85
|
Ronald Glaudemans, Het zuidtransept : Bouwhistorisch onderzoek 2007-2010 (2010) 82-83
J.C.A. Hezenmans, De St. Jans-kerk te 's Hertogenbosch (1866) 60, 61, 122-124
Jan van Laarhoven, Zingende kathedraal (1974) 20
C. Peeters, De kathedrale basiliek van St. Jan te 's-Hertogenbosch (1973) 42, 44