|
Berewoutkazerne
Door Henny Molhuysen
In 1567 werd 's-Hertogenbosch garnizoensstad. De stad werd sedertdien beveiligd door een vreemd leger. De reden was dat - zo oordeelde de landsregering - het stadsbestuur Den Bosch niet meer onder controle had. Het jaar tevoren immers kende men er de beeldenstorm. De sterkte van deze vreemde soldatenmacht schommelde rond 20000 tot 3500 militairen. Dezen werden voor een deel ondergebracht in barakken, na 1629 ook in voormalige kerkelijke gebouwen.
In tijden van oorlog of oorlogsgevaar werd het garnizoen versterkt. Dan waren er zo'n 5000 militairen in de stad. Die werden dan gedeeltelijk bij de Bossche burgerij ondergebracht. Men kreeg daar een financiële vergoeding voor. Het zou je echter maar gebeuren: stonden er op een avond drie soldaten en een paard voor je deur met het verzoek om logies voor twee weken! Je diende dan je eigen bed af te staan en zelfs het paard onder te brengen!
De meeste Bosschenaren hebben erg te lijden gehad van deze toestanden. Vooral was dat het geval tijdens de zogenoemde Oostenrijkse Successieoorlog, die in het tweede kwart van de achttiende eeuw in het huidige België woedde. Toen waren er zo'n 10.000 soldaten in het Bossche garnizoen, terwijl Den Bosch slechts 12.500 inwoners telde!
Tegenover het ongemak van de ingekwartierde militairen stond weliswaar een financiële vergoeding, maar deze woog bij lange na niet op tegen het ongerief. Het Bossche gemeentebestuur toog dan ook herhaaldelijk naar Den Haag voor een oplossing. Die werd echter van daaruit niet aangereikt.
Den Bosch besloot om zelf maar grond aan te kopen om er kazernes te bouwen. Deze vier in 1744 gebouwde kazernes waren de Barbara-, de Mortel-, de Sint-Jacob- en de Tobrugkazerne. De twee eerstgenoemde bestaan nog. In deze vier kazernes konden in totaal ruim 3300 soldaten worden ondergebracht. Het moet een hele vooruitgang voor de Bossche leefsituatie zijn geweest!
De eigenlijke naam van de Berewoutkazerne was Barbarakazerne. Hij lag aan de Sint-Janssingel, op de hoek van de Berewoutstraat. Naar deze straat kreeg de kazerne zijn nieuwe benaming. De kazerne werd in 1744 gebouwd en een gevelsteen herinnert ons daar nog aan.
In de kazerne was de artillerie gevestigd. Nadat de cavalerie in de twintigste eeuw Den Bosch had verlaten (en de artillerie naar de Mortelkazerne was vertokken) werd de Berewoutkazerne gebruikt voor de opslag van militaire goederen. Na afloop van de eerste wereldoorlog werden er militaire kantoren in gevestigd. Maar al spoedig daarna veranderde dit. Het rijk verkocht het gebouw dat bijna twee eeuwen een militaire functie had gehad aan de gemeente, die de voormalige Berewoutkazerne liet verbouwen voor een woonbestemming. Onvolkomen gezinnen konden hier aan de Sint-Janssingel een huisvesting vinden.
Enkele jaren geleden werd het ruim tweehonderd jaar oude monument geheel gerenoveerd. Ook de klimop aan de gevel werd bij deze werkzaamheden verwijderd. Toen kwam ook de achttiende eeuwse gedenksteen weer tevoorschijn.
Brabants Dagblad donderdag 2 augustus 1984
|