Mannenconvent Jezuieten (1609 - ?)
Orde van reguliere geestelijken, s.j. societas Jesu, gesticht door Ignatius van Loyola in 1534; in 1540 door de paus goedgekeurd. Aan het hoofd staat een generaal, bijgestaan door vier generale en elf regionale assistenten. Vanaf het begin legde deze orde zich o.m. toe op het missiewerk; de Jezuïeten hebben door hun wetenschappelijke arbeid steeds grote invloed gehad op het onderwijs. Al spoedig werd begonnen met het stichten van colleges, ook in Noord-Brabant: in 1611 te 's-Hertogenbosch, die tot de inname van de stad in 1629 is blijven bestaan en 600 tot 700 studenten heeft geteld; en in Breda waarvoor in 1574 al plannen bestonden. Dit college werd in 1625 opgericht en bleef bestaan tot 1637, toen Breda werd overgegeven. Toen Frederik Hendrik de stad innam, moesten de geestelijken Breda verlaten.
Bron: Encyclopedie van Noord-Brabant 2 (1985)
|
De Bossche kloosters tot aan de inname van de stad in 1629
De Jezuieten
Al in 1577 werd door de Bossche kanunnik Johan Brants bij testament een huis in de Peperstraat vermaakt aan de Jezuieten, voor het geval ze in de stad zouden komen. Zijn voorbeeld werd door andere gevolgd. Doch pas twee maanden na de afkondiging van het twaalfjarig bestand in 1609 waren de omstandigheden gunstig genoeg voor de vestiging in onze stad, waar bisschop Masius deze contrareformatorische orde graag zag komen om door de stichting van een college de taak van de in verval zijnde latijnse school over te nemen. Ze verwierven met steun van de Aartshertogen en de stad gebouwen aan de Verwersstraat, Mortel en Waterstraat. Aangezien het archief van het Jezuietencollege bewaard is gebleven zijn vele gegevens over de Jezuieten en hun college te vinden in: Inventaris van het archief van het Jezuietencollege (1609-1629) te 's-Hertogenbosch, door drs. G.J.W. Steijns, uitgave van het Rijksarchief in Noord-Brabant, Inventarisreeks nr. 17, 's-Hertogenbosch 1976.
| 28 |
J.A.M. Hoekx, 'De Bossche kloosters tot aan de inname van de stad in 1629' in Bossche Bouwstenen VI (1983) 12-36
|
| |
| 1873 |
L.H.C. Schutjes
Jesuiten
Geschiedenis van het bisdom 's-Hertogenbosch IV (1873) 416-425
|
| 1895 |
A.C. Bondam
Inventaris der oorkonden, afkomstig van het Jezuïeten-Collegie te 's Hertogenbosch
Verslagen omtrent 's Rijks oude archieven XVI 1893 ('s Gravenhage 1895) 125-170
|
| 1930 |
W. Nolet
De Jesuieten
Katholiek Nederland I ('s-Gravenhage 1930) 177-183
|
| 1975 |
A.F.O. van Sasse van Ysselt
Het Gouvernementshuis
De voorname huizen en gebouwen van 's-Hertogenbosch II (1975) 215
|
| 1976 |
G.J.W. Steijns
Inventaris van het archief van het Jezuietencollege (1609-1629) te 's-Hertogenbosch
Uitgave van het Rijksarchief in Noord-Brabant 17 ('s-Hertogenbosch 1976)
|
| 1983 |
mr. J.A.M. Hoekx
De Jezuieten
Bossche Bouwstenen VI ('s-Hertogenbosch 1983) 28
|
| 2002 |
Paul Begheyn S.J.
Jezuïeten in Den Bosch en Bossche jezuïeten 1553-2002
Kloosters en religieus leven ('s-Hertogenbosch 2002) 141-151
|
| 2010 |
Wim Hagemans
Jezuïtenklooster nog verrassend gaaf
Brabants Dagblad dinsdag 2 februari 2010
|
| |
| 1615 | | Heeren Paters vande societeyt Jesu | Stads Rekeningen van het jaar 1615-1616. Deel 2, blz 1225 |
| 1629 | | Jesuyten klooster | Kaart beleg 's-Hertogenbosch 1629 |
|
| |
.jpg "body=[]")
|
Jezuïeten-College 's-Hertogenbosch, ca 1625
zie ook:
• Van Sasse van Ysselt (1975) II 208-209
• Verslagen omtrent 's Rijks oude archieven XVL 1893 ('s Gravenhage 1895) 170
Jezuïetencollege in 's-Hertogenbosch, 1609-1629 Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) Toegangsnummer: 244. Inventarisnummer: 32.
|
| |
| 1608 |
Kapittel 18.
De Paters Jesuiten komen binnen 's-Hertogenbosch, de Stad schenkt het twintig dubbelde Albertussen.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1608-1609. Deel 2, blz 1187
|
| 1611 |
Kapittel 18.
Stichtige komedie door de Jesuiten ter gelegenheid van de kermis gegeven.
Stads Rekeningen van het jaar 1611-1612. Deel 2, blz 1205
|
| 1614 |
Kapittel 18.
• Toelaag aan de Paters Jesuiten tot bouwing van hunne kerk.
• Toelaag aan de Paters Jesuiten om voor het welvaren der Stad te bidden.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1614-1615. Deel 2, blz 1222
|
| 1615 |
Kapittel 6.
Het eerste feest van den Heiligen Ignatius in de nieuwe kerk der Jesuiten gevierd.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1615-1616. Deel 2, blz 1225
|
| 1616 |
Kapittel 20.
Toelaag van f3000 aan het kollegie der Paters Jesuiten te 's Hertogenbosch.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1615-1616. Deel 2, blz 1235
|
| 1617 |
Kapittel 21.
Betaling van den laatsten termijn der 3000 gld, aan de Eerw. Paters Jezuiten, tot opbouwing van hun gesticht toegestaan.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1617-1618. Deel 2, blz 1242
|
| 1619 |
Kapittel 21.
Toelaag aan de Paters Jesuiten, tot voltooijing van noodige werken.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1619-1620. Deel 2, blz 1264
|
| 1620 |
Kapittel 6.
• Toelaag aan de Paters Jesuiten tot bouwing hunner kerk.
• Schenkingen van wijnen en toelaag ter bevordering van hunnen bouw aan de straat.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1620-1621. Deel 2, blz 1280
|
| 1620 |
Kapittel 22.
Toelaag aan de Paters Jesuiten voor den bouw van den voorgevel aan hun klooster en kollegie.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1620-1621. Deel 2, blz 1290
|
| 1621 |
Kapittel 6.
Toelaag aan de paters Jesuiten tot dekking der kosten van solemniteiten bij de canonisatie van den Heiligen Loyola en den Heiligen Xaverius.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1621-1622. Deel 2, blz 1295
|
| 1621 |
Kapittel 21.
• Toelaag aan de Paters der Societeit Jesu, om hen te ontlasten van schulden en tot hun noodig onderhoud.
• Aan de Paters Jesuiten 250 gul. voor een glas met Stadswapen bij het inkomen van hun collegie te plaatsen en tot voltooiing hunner scholen.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1621-1622. Deel 2, blz 1297, 1300
|
| 1622 |
Kapittel 22.
• Toelaag aan de paters Jesuiten, tot betaling van den laatsten termijn, voor het door hun gekochte huis, de Paauw.
• Toelaag aan de paters Jesuiten, tot bebouwing van eene nieuwe school.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1622-1623. Deel 2, blz 1305-1306
|
| 1625 |
Kapittel 23.
Toebereidselen door de Jesuiten om den nieuwen Bisschop, den Eerw. Heer Michael Ophovius, plegtig en met eene actie door de studenten, te ontvangen.
Bron: Stads Rekeningen van het jaar 1625-1626. Deel 2, blz 1330
|
| |
|
