We zitten nog steeds in de vakantietijd. Laten we daarom ook deze week nog eens kijken naar de pelgrims, de reizigers van de middeleeuwen. Velen van hen gingen naar Spanje maar niet naar de oostkust die bij de huidige toeristen in trek is. De pelgrims gingen naar Santiago de Compostella in het noordwesten van Spanje, een van de drie grote bedevaartsplaatsen, naast Jeruzalem en Rome. In Santiago ligt volgens de middeleeuwse traditie de apostel Jacobus de Meerdere begraven.

Deze traditie zou uit 813 stammen. In dat jaar had Pelagus, een vroom man, een visioen over de aanwezigheid van de apostel. Bisschop Theodemir vond vervolgens een marmeren graftombe. Paus Leo III deed de rest: hij verkondigde in een bul, dat het graf van een van de apostelen was teruggevonden. De pelgrimage naar Compostella kon beginnen.

Het reizen was in de middeleeuwen geen pretje. Gebaande wegen en bruggen waren er nauwelijks en allerlei gevaren bedreigden de pelgrims. Langs de route ontstonden gasthuizen die de arme bedevaartganger onderdak verleenden. Zo ook in 's-Hertogenbosch.

In 1430 vroeg de broederschap van de Heilige Jacobus aan paus Martinus V toestemming voor het stichten van een kapel en een gasthuis. Dit gasthuis was voor vreemdelingen die òf terugkwamen van een bedevaart òf op weg waren naar het verre Spanje. Ook zouden er Bosschenaren terecht kunnen die na volbrenging van hun pelgrimage dringend hulp nodig hadden. Konden de vreemde pelgrims er slechts kort verblijven, voor de teruggekeerde Bosschenaren was er dus langer verblijf mogelijk. De kapel van Sint Jacob is in 1584 verheven tot parochiekerk. Enkele jaren later werd zij vergroot, verdween waarschijnlijk het hospitaal en kwam het schip van de kerk hiervoor in de plaats.

Wie waren die mensen die zo'n gevaarlijke tocht ondernamen? In de eerste plaats natuurlijk de vromen die uit zuiver religieuze motieven de tocht ondernamen. Bij velen speelden echter andere motieven een rol. Lust tot avontuur of moeilijkheden thuis die een vlucht wenselijk of noodzakelijk maakten. Dan was er nog een groep die gedwongen naar Santiago moest na het bedrijven van een misdaad. Ze moesten later bewijzen dat ze de tocht inderdaad gemaakt hadden. Een van die bewijzen was de Jacobsschelp waar in Santiago een levendige handel in was.