Veertig jaar geleden werd er hevig om Den Bosch gevochten. Velen hebben hun leven gegeven voor de bevrijding van onze stad. Bosschenaren, maar ook vreemdelingen, die ver van huis vochten.

Ter herinnering aan deze strijd zijn er op tal van plaatsen in Den Bosch gedenktekens geplaatst. Ook aan hen die eerder als gevolg van deze oorlog stierven is aandacht besteed. Voor Kapelaan Koopmans staat er een monument op het naar hem genoemde Kapelaan Koopmansplein. In de synagoge bevindt zich een gedenksteen met de tekst „Ter gedachtenis aan hen die door geweld van den vijand in de jaren 1940-1945 zijn omgekomen”. Het waren 268 joodse medeburgers die gruwelijk omgekomen zijn in de Duitse kampen.

Hét Bossche monument voor de gevallenen bevindt zich aan de Hekellaan. Peter Roovers vervaardigde het in 1953. Roovers beeldhouwde eveneens de epitaaf in de Oranjegalerij van het stadhuis. In dit grafmonument werd een schrijn geplaatst met daarin persoonlijke herinneringen van de overledenen.

Aan de Aartshertogenlaan bevindt zich het oorlogsmonument van de 53ste Welsch Division, dat deze bevrijders van onze stad niet enkel herinnert aan Den Bosch, maar aan al hun militaire activiteiten tijdens de Tweede Wereldoorlog.

In de stationshal bevindt zich een koperen plaquette met de namen van de gevallen spoormensen. Piet Kerssens kwam met onze bevrijders mee terug naar zijn geboortestad. Bij de Wilhelminabrug, bij het helpen van een gewonde, werd hij neergeschoten. Een eenvoudige steen in deze brug houdt hem in onze gedachten. In 'de meelfabriek' (Koudijs) vonden Bosschenaren in de kelders een veilig onderkomen toen de vele granaten in die omgeving vielen. Daar bevindt zich eveneens een herdenkingssteen. In de Abelenstraat wordt ons herinnerd aan het vliegtuig, dat daar op 22 oktober neerstortte, wat Bossche levens eiste.

In talloze particuliere panden wordt dagelijks herinnert aan de bevrijding. Vlak na deze bevrijding verscheen er namelijk een herdenkingstegel met de afbeelding van Onze Lieve Vrouw van Den Bosch en de tekst „Uit dankbaarheid. 27 oktober 1944”. Tijdens deze bange bevrijdingsdagen werd er veel tot Maria gebeden. Ook na de bevrijding, toen de V1's nog over Den Bosch vlogen, werd er gebeden: „Onze Lieve Vrouwke. Gift 'm nog 'n douwke”; soms zelfs nog voorzien van een of twee andere Bossche dichtregels.

Aan de Willem van Oranjelaan tenslotte herinnert ons een standbeeldje aan twee gevallen jonge Bosschenaren: Harry Rovers en Jaques Verhees. Harry, 22 jaar, en Jaques, 16 jaar, werden dodelijk getroffen door granaatscherven toen zij bezig waren met het verhuizen van een geëvacueerde familie. Beide waren lid van de verkenners en woonden aan de Willem van Oranjelaan. Het beeld dat ons hen in gedachten houdt staat in het plantsoen aan de laan waar zij woonden. Peter Roovers vervaardigde het. Het stelt Sint-Joris voor, die de draak verslaat; het symbool van de verkenners.