Hoofdmenu

Artikelen    
Beeldhouwkunst    
Locaties    
Oe gotte kčk daor    
Raadsbesluiten    
Sta in de weg    
afb. M. Sterk, mei 1960

Pelikaanfontein (Bastion Bazelaar, Hekellaan)

Fontein op het bastion Bazelaar. De fontein stond oorspronkelijk in de tuin van het pand Wolvenhoek 12, destijds eigendom van Rouppe van der Voort. Toen dr. Lamers en dr. Indemans het pand kochten voor hun farmaceutisch bedrijf schonk men in 1931 de fontein aan de gemeente (zie bijlagen notulen Gemeenteraad 1931, nr. 173)
Bron: Stadarchief (0001464)
~~~
De fontein komt van de entree van een farmaceutische industrie en is na het bouwen van de parkeerplaats Wolvenhoek aan de Hekellaan geplaatst.
Bron: KringNieuws. Jaargang 30 - nummer 6 - november 2004.

Fontein Hekellaan
27


M.B. Grotens-Kos, Beeldhouwkunst in de open lucht in 's-Hertogenbosch (1988) 27
 

Fontein Hekellaan
Door Henny Molhuysen

Aan de Hekellaan, op Bastion Baselaar, staat nog het vervallen onderstuk van een fontein. Ook het bastion zelf heeft niet meer die aantrekkingskracht die het vroeger bezat. Na het slechten van de wallen werd tussen 1880 en 1890 een plantsoen aangelegd door de tuinarchitect J.M. Maréchal. Dit plantsoen werd 'de wandeling' genoemd. In dit plantsoen, op het bastion, werd een muziekkiosk gebouwd. Hier kon iedere Bosschenaar gaan luisteren naar de concerten die door het Stedelijk Muziekkorps, onder leiding van M. Ogier sr., gegeven werden. Bijzonder veel indruk maakte de jaarlijkse uitvoering van 'De Fremersberg', die werd gevolgd door 'De slag bij Waterloo'. Vooral de laatste was bijzonder spectaculair met echte kanonschoten en krijgsrumoer. Bij deze uitvieringen zag het dan ook altijd zwart van het volk.
In 1931 werd het plantsoen verrijkt met een fontein. Die was oorspronkelijk niet voor deze plaats gemaakt, maar stond in de tuin van pand Wolvenhoek 10. Dat was één van de panden, die later moesten wijken omdat men daar het provinciehuis wilde bouwen; een plan dat niet is doorgegaan. Nu staat er de parkeergarage.
De panden Wolvenhoek 10-12 werden in 1930 aangekocht door de firma dr. Lammers en dr. Indemans. Het grote pand was echter toch te klein om het hele bedrijf onderdak te bieden. Dat was de reden om in de tuin een magazijn te bouwen. Hierbij kwam de fontein in de verdrukking. De firma besloot daarop de fontein aan het gemeentebestuur aan te bieden. In een voorstel aan de gemeenteraad van 19 oktober 1931 stelden B&W de gemeenteraad voor te besluiten tot: „onder dankzegging te aanvaarden de door de NV Chemische en Pharmaceutische Fabriek en Groothandel in ziekenverplegingsartikelen 'dr. Lammers en dr. Indemans' alhier gedane schenking, bestaande uit een hardstenen fontein.” Sommige leden van de gemeenteraad, beducht voor de kosten van de overplaatsing, waren niet zo enthousiast over de schenking.
Toch werd de fontein in dank aanvaard met achttien tegen vier stemmen.
Helaas, van het plantsoen is zowat niets meer te zien. De muzieknis is verdwenen en van de fontein, die eens uit drie segmenten bestond, is alleen nog het onderste deel overgebleven. Dit deel, alsmede het bassin, is flink beschadigd. En functioneren doet de fontein al lang niet meer...


Brabants Dagblad donderdag 5 april 1984
 

Pelikaanfontein wederom sta in de weg voor parkeergarage
Door Coen Boode

Toen 's-Hertogenbosch zijn vestingfunctie verloor (1874), kreeg tuinarchitect J.M. Maréchal opdracht plannen te maken om de zuidelijke stadsmuren in te richten als wandel- en ontmoetingsplaats. Bastion Baselaar maakte onderdeel uit van plan 'Het Plantsoen (1880-1890), in de volksmond bekend als 'De Wandeling'. Op het terras van café De Plantage (later Plantsoenzicht) was het na de bouw van een muzieknis (1896) en de komst van de Pelikaanfontein (1931), prima vertoeven voor de Bosschenaren.
De 19e eeuwse hardstenen Pelikaanfontein stond oorspronkelijk in de tuin van het pand aan de Wolvenhoek 10. Dit pand was eigendom van fabrikant A. Rouppe van der Voort.
In 1930 is het pand aangekocht door Dr. Lamers en Dr. Indemans die daar hun N.V. Chemische Pharmaceutische Fabriek en Groothandel in Ziekenverzorgingsartikelen (later Interpharm) vestigden. Toen de onderneming in de tuin van Wolvenhoek 10 een magazijn ging bouwen, stond de fontein in de weg. Om die reden is de fontein in 1931 geschonken aan de gemeente 's-Hertogenbosch, mede vanwege de goede onderlinge verstandhouding.
De Pelikaanfontein, alsmede het daarop geplaatste kunstwerk 'Herfstbladeren (Leidi Haaijer, 1987) verkeert in een slechte staat. Aangezien het Ontwikkelingsplan Vestingwerken een parkeergarage voorziet op de huidige locatie, wordt de historisch waardevolle Pelikaanfontein in originele staat herplaatst in de binnenstad. Geschikte locaties zijn momenteel in studie. Saillant detail is dat op de oorspronkelijke (binnenstedelijke) locatie van de Pelikaanfontein, waar eerst het Provinciehuis gepland was, nu parkeergarage Wolvenhoek staat.
De naamgeving van de fontein blijft echter onduidelijk. Mogelijk heeft het een christelijke achtergrond, aangezien de mythische zijdewond van de pelikaan vergeleken wordt met de zijdewond van de gekruisigde Christus. Daaruit stroomde onder andere water...


Stadsblad woensdag 17 januari 2007
 

1984

Henny Molhuysen

Oe gotte kčk daor : Fontein Hekellaan
Brabants Dagblad donderdag 5 april 1984 (foto)
2004

Marjan Vonk

15 jaar werkgroep Het Kleine Monument
KringNieuws 6 (2004) 3-4
2006

Coen Boode

Pelikaanfontein wederom sta in de weg voor parkeergarage
Stadsblad woensdag 17 januari 2007
 

< 1931 Tuin Wolvenhoek 10 
> 1931 Bastion Bazelaar 
1987 Onbekend 
 

2008

Restauratie Pelikaanfontein

Het college laat de Pelikaanfontein (locatie Bastion Baselaar, Hekellaan) restaureren om deze op termijn te plaatsen in het Museumkwartier. De gemeente betaalt een deel, een ander deel moet door sponsorgelden worden aangetrokken door de Kring Vrienden van 's-Hertogenbosch.
B&W Besluitenlijst 18 maart 2008