Hoofdmenu

Artikelen  
Beeldhouwkunst  
Geschiedenis  
Oe gotte kèk daor  
Raadsbesluiten  
afb. Gerard Monté
53rd Welsh Division Memorial (1952) (Rogier van der Weydenstraat)

Het '53rd Welsh Division Memorial' in 's-Hertogenbosch is een gedenknaald van kunststeen, omgeven door een bakstenen muurtje. De zuil wordt bekroond door een kruis met in reliëf een vlechtwerk. Op de zuil zijn het embleem van de Welsh Division en een plaquette aangebracht. Het gedenkteken is 4 meter 30 hoog, 83 centimeter breed en 34 centimeter diep. Het ontwerp is van John Harrisson.

De tekst op de zuil luidt:

'TO THOSE WHO DESERVE TO BE ETERNALLY REMEMBERED'.

De tekst op de plaquette luidt:

'This Memorial was erected by members of 53rd (Welsh) Division in memory of their comrades who died in the fighting in North West Europe during the years 1944-1945. It was placed here to commemorate the fact that the Towm of 's-Hertogenbosch was liberated by the Division in October 1944 after bitter fighting.'

De plaquette is later aan het monument toegevoegd.

Het kruis is niet alleen een symbool van het christelijke geloof, maar herinnert tevens aan het offer dat de militairen brachten voor een leven in vrijheid.

Bron: www.oorlogsmonumenten.nl
~~~
Onderdeel van het GMSP (Gemeentelijk Monumenten Selectie Project).
Bron: BAM (2005)

Monument Welsh Division
Aartshertogenlaan in het plantsoen Van Eyckstraat/Rogier van der Weydenstraat.

Kunststeen/baksteen 83 x 34 x ca 430 cm
Datering 1952
Vervaardigd door St. John Harrison

Het monument bestaat uit een sobere gedenknaald, opgericht door de Welsh Division in samenwerking met de gemeente 's-Hertogenbosch, ter herinnering aan de gesneuvelden van de Welsh Division, die 's-Hertogenbosch in oktober 1944 bevrijdde. De gedenknaald is bekroond met een kruis met een reliëf van vlechtwerk. Afgebeeld zijn verder het embleem van de divisie en de jaartallen '1939-1945'. De plaquette onderaan is in oktober 1972 aangebracht ter vervanging van een houten bord.

M.B. Grotens-Kos, Beeldhouwkunst in de open lucht in 's-Hertogenbosch (1988) 60

Memorial Welsh Division
Door Henny Molhuysen

Aan de Aartshertogenlaan, tegenover het sportpark De Vliert, staat een zuil bekroond met een kruis. Dit monument is opgericht ter herinnering aan de gesneuvelden van de Welsh Division, die Den Bosch in oktober 1944 heeft bevrijd van de Duitse bezetter.
Het door St. John Harrison vervaardigde monument werd in 1952 opgericht door de Welsh Division in samenwerking met de gemeente Den Bosch. Van boven naar beneden geeft het monument te zien: het al eerder genoemde kruis, 53 Welsh Division, het embleem van de divisie en de jaartallen 1939-1845.
De hieronder komende plaquette is pas op 2 oktober 1972 aangebracht ter vervanging van een houten bord met opschrift. Op deze plaquette staat te lezen: „This memorial was erected bij members of te 53rd (Welsh) Division in memory of their comrades who died in the fighting in North West Europe during te years 1944-1945. It was placed heree to commemorate te fact that the town of 's Hertogenbosch was liberated by the Division in October 1944 after bitter fighting”. (Dit gedenkteken werd opgericht door leden van de 53e (Welsh) Divisie ter herinnering aan hun kameraden, die stierven in de gevechten in Noord-West Europa in de jaren 1944-1945. Het werd hier geplaatst ter herdenking van het feit dat de stad 's Hertogenbosch in in oktober 1944 door de divisie werd bevrijd na bittere gevechten.) Onder de plaquette staan nog de letters CYMRU (Wales) te lezen.
De 53rd Welsh Division, die onder bevel stond van generaal-majoor R.H. Ross, begon haar opmars die de bevrijding van de stad Den Bosch te doel had, op de 22e oktober 1944 om half zeven 's morgens vanuit de richting Oss.
Nadat op 23 oktober Rosmalen was bevrijd , werden al op de 24e de staddelen ten noord-oosten van de rivier de Aa bevrijd: het Hinthamerpark, de Graafseweg, de Muntel en de Vliert. De bevrijding van de rest van de stad zou moeizamer gaan.
De brug over de Aa bij de watertoren zou de enige brug blijken te zijn die de bevrijders heelhuids in handen kregen. De andere bruggen over de Aa en de Zuid-Willemsvaart waren of werden vernield. Bij Sluis 0 moest eerst een noodbrug worden geslagen om de verdere opmars mogelijk te maken.
Op 26 oktober werd de Vughterbrug over de Dommel die nog bruikbaar bleek, door de bevrijders genomen. Tegelijkertijd werd de Wilhelminabrug aangevallen. De strijd om deze laatste brug was veel zwaarder. Om tien uur 's avonds slaagden de troepen, die na betrekkelijk weinig weerstand de Vughterbrug hadden genomen, erin contact te maken met de aanvallers van de Wilhelminabrug. De strijd om het Zand was bijzonder zwaar. Hier moest om iedere straat, om ieder stukje gevochten worden. Het prachtige oude station werd zo zwaar beschadigd dat het later afgebroken werd. Hoewel ook de Leonarduskerk zeer zware beschadigingen had opgelopen, werd dat gebouw later hersteld.
Dit waren niet de enige panden die schade opgelopen hadden tijdens de bevrijdingsdagen. Van de ruim tienduizend Bossche panden werden 722 totaal verwoest of onherstelbaar beschadigd, 7.570 licht beschadigd en 1349 panden hadden glasschade. Onder de burgerij zijn veel slachtoffers gevallen: 253 doden, 800 ernstig en 1300 lichtgewonden. Ook onder de soldaten van de Welsh Division die op 27 oktober de bevrijding van de stad voltooiden, waren slachtoffers te betreuren: elf officieren en 134 manschappen lieten hun leven bij de slag om Den Bosch. De divisie had 705 gewonden.

Brabants Dagblad donderdag 27 oktober 1983

? Ooggetuigen in het licht van 2000 (Luc van Gent)
ISBN 90-7070-625-3
1945 Programma van de herdenking van de bevrijding van de 's-Hertogenbosch door de 53 Welsh Divisie onder bevel van generaal-majoor R.K. Ross c.b. d.s.o. m.c. : 26-29 october 1945 ()
s.n. s.l. 1945
1956 The history of the 53rd (Welsh) Division in the second World War (C.N. Barclay,
C.F.C. Coleman)
Clowes. London 1956
1983 Oe gotte kèk daor. Memorial Welsh Division (Henny Molhuysen)
Brabants Dagblad donderdag 27 oktober 1983 (foto)
1986 Fotoreport 's-Hertogenbosch 23-27 October 1985, 53rd (Welsh) Division. Herdenking van de bevrijding van de stad in October 1944, viering van de stichting van de stad in 1185 (Luc van Gent, Agnes van Gent)
Stichting october 1944. 's-Hertogenbosch 1986
1989 October 1944. Den Bosch. Bevochten en bevrijd (Luc van Gent)
Waanders, Adr. Heinen. 's-Hertogenbosch 1989
1989 October 1944 Den Bosch West bevochten maar later bevrijd.
ISBN 90-70706-36-9
2002 Krantenartikel
Bossche Omroep zondag 30 juni 2002
 

1944 Het '53rd Welsh Division Memorial' herinnert de inwoners van 's-Hertogenbosch aan de 144 Britse militairen die sneuvelden tijdens de bevrijding van de stad in oktober 1944.

Op 16 oktober 1944 gaf generaal Montgomery bevel de haven naar Antwerpen bereikbaar te maken door Zuid-Nederland te bevrijden. Tijdens deze operatie was Den Bosch een scharnierstelling. De 53ste Welsh Divisie kreeg de taak om de stad in twee dagen te veroveren, om daarna naar het westen door te stoten. Op die manier kon het Duitse 15de Leger worden verhinderd om over de Maas naar het Noorden te ontsnappen.

De Slag om 's-Hertogenbosch duurde van 22 tot en met 28 oktober 1944. Meer dan 100.000 granaten werden op de stad afgevuurd door de Royal Artillery. In de middag van 24 oktober 1944 vond bij sluis 0 een actie plaats, die tactisch gezien een groot succes bleek te zijn om de binnenstad te bevrijden. Na een actie van vlammenwerpende tanks kon de A compagnie van het 7de bataljon Royal Welch Fuseliers beschermd door een groot rookgordijn over het smalle voetpad van de sluisdeur stormen. Aan de overzijde werd een bruggenhoofd bezet. In de avond en nacht kon de 155ste Fieldcompany van de Royal Engineers een sterke Baileybrug naast de sluisdeur bouwen, die de volgende morgen gebruikt werd door drie bataljons van de 158ste Infantry Brigade die in één dag het stadscentrum konden bevrijden. In de felle gevechten rond en in Den Bosch sneuvelden 144 Britse soldaten, 75 werden als vermist opgegeven en 270 raakten gewond. Zij behoorden tot het 53ste Welsh Divisie, de ondersteunende eenheden van de 7de Pantserdivisie en enkele onafhankelijke regimenten.

De locatie van het monument was een bewuste keuze van de overlevenden van de 53ste Welsh Divisie. In de opmars naar de stad, gestart vanaf de lijn Geffen-Heersch, werd op 23 oktober 1944 Rosmalen bevrijd. Een dag later kwamen de eerste Britse soldaten aan op de plek die nu 53rd Welsh Divisionplein heet. Op dat moment begon de aanval op de stad, die leidde tot de bevrijding van 's-Hertogenbosch op 27 oktober 1944.

In 1945 kwam wijlen generaal Ross, de commandant van de divisie met 200 officieren en manschappen terug om te zien hoe de stad zich had hersteld van de zware schade die een jaar eerder tijdens de strijd was aangericht. In 1985, toen 's-Hertogenbosch zijn 800-jarig bestaan vierde, kwamen 480 bevrijders van 1944 in de stad weer bijeen.
www.oorlogsmonumenten.nl
1952 Het monument is onthuld op 25 oktober 1952 door generaal Coleman. Een bisschop uit Wales heeft de gedenknaald gewijd. Daarna werd het overgedragen aan burgemeester mr. H.J.M. Loeff. De oprichting was een initiatief van leden van de 53ste Welsh Divisie, in samenwerking met de gemeente 's-Hertogenbosch. In 2003 is het monument op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst.
www.oorlogsmonumenten.nl
 

2003

53ste Welsh Division Memorial wordt gemeentemonument

Het college heeft besloten dat het 53ste Welsh Division Memorial aan de Aartshertogenlaan gemeentemonument wordt. Het Memorial wordt geplaatst op de gemeentelijke monumentenlijst. De grote betekenis die het monument heeft voor velen die de oorlog hebben meegemaakt en de zorg voor een blijvend goed onderhoud, zijn daarvoor de belangrijkste redenen.
B&W Besluitenlijst 25 februari 2003